રાજ્ય સભાથી બેન્કિંગ રેગ્યુલેશન બિલ પાસ, હવે RBIના કંટ્ર઼ોલમાં આવશે દેશની તમામ કો-ઑપરેટિવ બેન્ક

ના રોજ પ્રકાશિત Tue, 22, 2020 પર 16:34  |  સ્ત્રોત : Moneycontrol.com

રાજ્ય સભાથી બેન્કિંગ રેગ્યુલેશન બિલ 2020 (Banking Regulation Amendment Bill, 2020) પાસ થઇ ગયું છે. લોકસભા દ્વારા ગયા સપ્તાહના આ બિલને મંજૂર મળી ગઇ હતી. હવે રાષ્ટ્રપતિની પાસે સહી માટે મોકલવામાં આવશે, જેના પછી તે કાયદો બનશે. આ નવા કાયદા હેઠળ હવે દેશભરની સહકારી બેન્ક (Co-operative bank) આરબીઆઈ (RBI)ની દેખરેખ હેઠળ કામ કરશે. બિલ પાસ થવા પર નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારામને કહ્યું કે આ બિલમાં આ સંશોધન જમાકર્તાઓના હિતોની પક્ષા માટે લાવાવમાં આવ્યો છે, જેથી પીએમસી બેન્ક કૌભાંડ (Punjab and Maharashtra Cooperative Bank-PMC) જેવા સ્કેમથી બચી શકાય છે. કેન્દ્ર સરકારે દેશમાં Co-operative Banksની સતત વિકટ નાણાકીય પરિસ્થિતિ અને કૌભાંડ (Scam)ના કેસો સામે આવ્યા બાદ બેન્કિંગ રેગ્યુલેશન એક્ટ 1949 માં સંશોધનનો નિર્ણય લીધો હતો.


કેન્દ્ર સરકારે સહકારી બેન્કોને રિઝર્વ બેન્ક હેઠળ લાવવા માટે જૂનમાં એક અધ્યાદેશ જારી કર્યા હતો. હવે નવો કાયદો આ અધ્યાદેશને બદલશે. લોકસભા દ્વારા બિલને મંજૂરી મળ્યા બાદ નાણાં પ્રધાન નિર્મળા સીતારામણે કહ્યું હતું કે છેલ્લા બે વર્ષથી કો-ઑપરેટિવ બેન્કો અને નાની બેન્કોમાં નાણાં જમા કરનારા લોકોને મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. આ બેન્કોમાં હંમેશા આર્થિક છેતરપિંડી થવાની શક્યતા રહેતી હતી. આવી સ્થિતિમાં લોકોના હિતો માટે રક્ષા માટે કાયદામાં સંશોધન કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. બેન્કિંગ રેગ્યુલેશન બિલ હેઠળ હવે દેશની તમામ સહકારી બેન્કોના નિયમો અને કાયદાઓ કમર્શિયલ બેન્કોના સમાન જ રહેશે. એના પહેલા Co-operative Bankને RBI અને કૉઑપરેટિંવ સોસાઇટીના નિયમો હેઠળ ચાલવું પડતું હતું. પરંતુ હવે આ બેન્કો સંપૂર્ણપણે RBIના દાયરામાં આવશે. હવે RBIના કંટ્રોલમાં દેશનાં 1482 અર્બન અને 58 મલ્ટિસ્ટેટ co-operative banks આવશે.


RBIને મળશે આ શક્તિયાં


આ કાયદો લાગુ થયા પછી, RBI પાસે આ તાકત રહેશે કે તે કોઇ પણ Cooperative bankના પુનર્ગઠન અથવા મર્જરનો નિર્ણય લેવાની સત્તા હશે. આ માટે, RBIએ પણ સહકારી બેન્કના ટ્રાન્ઝેક્શન્સને મોરાટોરિયમમાં રાખવાની જરૂર નહીં રહેશે. આ સિવાય જો RBI બેન્ક પર મોરટોરિયમ લાગુ કરે છે, તો તે Co-operative Bank કોઈ લોન જમા કરી નહીં શકશે અને જમા કરાયેલ મૂડી માંથી કોઈ રોકાણ નહીં કરશે. એટલું જ નહીં, હવે RBI જમાકર્તાઓના હિતોની રક્ષા માટે કોઇ પણ મલ્ટીસ્ટેટ કૉપરેટિવ બેન્કના રોકાણ બોર્ડને ભંગ કરી શકે છે અને કમાન પોતાના હાથમાં લઇ શકે છે. સાથે જ RBI જો ઇચ્છે તો તે આ co-operative banksને થોડી છૂટ છાટ આપી શકે છે, જેની ત્રણ બેન્કો નોકરી માટે ખાલી જગ્યા મેળવી શકશે.