બજાર » સમાચાર » રાજકારણ

Rajasthan Political Crisis: રાહુલ ગાંધીથી વધારે કાબિલિયત સિંધિયાની બાદ સચિન પર પણ ભારી પડી

ના રોજ પ્રકાશિત Wed, 15, 2020 પર 11:47  |  સ્ત્રોત : Moneycontrol.com

જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયા અને સચિન પાયલટમાં શું સમાનતા છે. બન્ને નેતા રાહુલ ગાંધીની મંડળીના સભ્ય માનવામાં આવે છે. મિત્ર માનવામાં આવે છે, રાજનીતિની બહાર પણ બન્ને નેતા રાહુલ ગાંધીની સાથે રહેતા હોય છે. અને, બન્ને જ નેતા મધ્ય પ્રદેશ અને રાજસ્થાનમાં કોંગ્રેસનું ભવિષ્ય માનવામાં આવી રહ્યા હતા, પરંતુ બન્ને જ મધ્ય પ્રદેશ અને રાજસ્થાનમાં કોંગ્રેસના "ભૂત" એ રાજનૈતિક પટકની આપી દીધી છે. એવુ કેમ થયુ, તેને સમજવા માટે રાહુલ ગાંધી અને ગાંધી પરિવારના રાજનૈતિક નિર્ણયોને ધ્યાનથી જોવુ જરૂરી છે.

ખરેખર, થયુ એવુ કે રાહુલના મિત્ર રાહુલથી વધારે કાબિલ દેખાવા લાગ્યા હતા. કોંગ્રેસની અંદર અને બહાર પણ તે વાત લોકો કરવા લાગ્યા હતા કે રાહુલ ગાંધીના ખુર્સી છોડ્યાની બાદ જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયા કે સચિન પાયલટ જેવા યુવાન અને ઉર્જાવાન નેતાને કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ બનાવામાં આવી સકે છે. એવુ વિચારવા વાળા એ પણ માનતા હતા કે ગાંધી પરિવારથી ખુબ નજીકના સંબંધ હોવાથી ગાંધી પરિવાર આ બન્ને માંથી કોઈને કોંગ્રેસ અધ્યક્ષની ખુર્સી પર બેસવા માટે પડકાર રીતે નહીં લે, પરંતુ એવુ વિચારવા વાળા ભૂલી ગયા કે સોનિયા ગાંધીને સીતારામ કેસરી જેવા નેતાથી પણ ખુર્સી હાસિલ કરવામાં કેટલી મુસીબત થઈ હતી અને આ બન્નેની પાસે તો સારા એવો જનાધાર છે. એ જ કારણ રહ્યુ કે રાહુલ ગાંધી અને પ્રિયંકા ગાંધીએ જાણી જોઈને આ બન્ને નેતાઓને તેના રાજ્યોમાં અપમાનિત થવા દીધા, જેનાથી આ બન્ને પોતે જ પાર્ટી છોડીને ચાલ્યા જાય અને સોનિયા ગાંધી તેમના મૌન સાથે સહમત થયા.

પાયલટની ઊપર કોંગ્રેસની તાજા કાર્યવાહીને સમજવા માટે એક વાર ફરીથી પૂરો ઘટનાક્રમ સમજીએ. જ્યારે જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયાના કોંગ્રેસ છોડવાના સમાચાર આવી રહ્યા હતા, તે સમય પણ મીડિયમાં સાથે સાથે સમાચાર ચાલી રહ્યા હતા કે બસ એક વાર રાહુલ ગાંધીથી જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયાની વાત થશે અને સિંધિયા કોંગ્રેસમાં જ રોકાય જશે. સમાચાર એ પણ આવી રહ્યા હતા કે પ્રિયંકા ગાંધી વાડ્રા પણ જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયાથી વાત કરી સકે છે. બરાબર આ જ સમયે સમાચાર માધ્યમોમાં પણ આવી રહ્યા હતા અને મીડિયામાં અચાનક સમાચાર આવ્યા હતા કે પ્રિયંકા ગાંધી વાડ્રાએ ચાર્જ સંભાળી લીધો છે. આશ્ચર્યજનક બાબત એ છે કે બંને કેસોમાં આ અહેવાલો પછી સિંધિયા કે પાઇલટ પક્ષના બંને દિગ્ગજ લોકો સામે કાર્યવાહી કરવામાં સફળ રહ્યા.

જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયા અને સચિન પાયલટ પણ પોતાના પિતાની રાજનૈતિક વિરાસતને આગળ વધારી રહ્યા છે અને રાહુલ ગાંધી, પ્રિયંકા ગાંધી વાડ્રા પણ. જો કે સચિન પાયલટને જે રીતથી રાજસ્થાનમાં મહેનત કરીને કોંગ્રેસની સત્તા સુધી પહોંચ્યા, તેને કોંગ્રેસમાં મિસાલ બનાવી શકાય છે અને લોકસભાની ચૂંટણીમાં જ્યોતિરાદિત્યએ તેમનો લોકસભા બેઠક ગુમાવી દીધી હોવા છતાં, તે એટલું જ સાચું છે કે મધ્યપ્રદેશમાં કોંગ્રેસે સત્તા સુધી પહોંચવામાં તે રાજકીય વારસો આગળ ધપાવ્યો છે.

ચાલો તેને થોડી વધુ યોગ્ય રીતે સમજીએ. રાહુલ ગાંધીએ તેમના મિત્રો મંડળને ખાતરી આપી હતી કે જ્યારે પણ તેમના નેતૃત્વ હેઠળની કોંગ્રેસ સત્તામાં આવશે ત્યારે પાર્ટી રાહુલ સમૂહને ચલાવશે, યુપીએ -2 માં ટીમ રાહુલને અપાયેલી તાકાતના કારણે આ આત્મવિશ્વાસ સ્વાભાવિક હતો, પરંતુ કમનસીબે રાહુલ ગાંધીને જોયું નહીં ન તો કોંગ્રેસે કોંગ્રેસનું નેતૃત્વ કર્યું ન રાહુલને કોંગ્રેસ અને દેશ ચલાવવાની તક મળી. રાહુલ ગાંધીની મિત્રતામાં જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયા અને સચિન પાયલોટ જેવા પૈતૃક રાજકીય વારસો વાળા નેતાઓ પણ ભૂલી ગયા હશે કે રાહુલને નેતા બનાવવાની તેઓની ખૂબ જ જરૂર છે, પરંતુ રાહુલની જગ્યાએ પોતે નેતા બનવાની ઇચ્છા તેમને ગાંધી પરિવારનું નિશાન પર લાવી દીધા.

જ્યારે 2019 માં કોંગ્રેસ પાર્ટીની જોરદાર હારની બાદ રાહુલ ગાંધીએ કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ પદ છોડ્યુ તો કોંગ્રેસમાં એક અવાજ ખુબ તેજીથી ઉઠ્યો અને તે અવાજને રાહુલ ગાંધીની તરફથી પણ મજબૂતી મળતી દેખાણી. તે અવાજથી કે કોંગ્રેસ અધ્યક્ષની ખુર્સી ગાંધી પરિવારથી બાહર કોઈને મળવી જોઈએ. તેમાં સોનિયા ગાંધી અને પ્રિયંકા ગાંધી વાડ્રાને એક વાત સ્પષ્ટ દેખાણી કે જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયા અને સચિન પાયલટ કોંગ્રેસ અધ્યક્ષની ખુર્સીના દાવેદારની રીતે પોતાને રજુ કરી રહ્યા છે. એટલા માટે સમગ્ર ગાંધી પરિવાર તૈયાર ન હતુ. અને, હવે જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયા અને સચિન પાયલટ કોંગ્રેસ અધ્યક્ષની ખુર્સીની તરફ વધતા દેખાવા લાગ્યા તો સોનિયા ગાંધીએ પોતાના વિશ્વસ્ત સિપહસાલારોને રાહુલના મિત્રોને તેની જગ્યા દેખાડવાની છુટ આપી દીધી.

મધ્ય પ્રદેશમાં કમલનાથ અને દિગ્વિજયની જોડી કામ પર હતી તો રાજસ્થાનમાં અશોક ગહલોત એકલા જ જાદુગરી માટે પર્યાપ્ત હતા. કમાલની વાત એ પણ હતી કે રાહુલ ગાંધીના કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ પદ છોડીને અને રાજનૈતિક રીતે એકદમ પોતાના ફક્ત ટ્વિટર હમલા અને યૂટ્યૂબ સાક્ષાત્કારો સુધી જ સીમિત કરી લેવાના લીધેથી ટીમ રાહુલનો રાહુલ ગાંધી પર ભરોસો પણ ડગમગી ચુક્યો હતો. તેના પર મધ્ય પ્રદેશમાં કમલનાથ અને દિગ્વિજય સિંહે જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયા અને તેના સમર્થકોને રાજનૈતિક "હેસિયત" દેખાડવાની શરૂ કરી દીધી હતી.

સિંધિયા અને પાયલટમાં એક વધુ સમાનતા છે કે તેમના તમામ પિતા રાજીવ ગાંધીની સમકક્ષ હતા. માધવરાવ સિંધિયા અને રાજેશ પાયલોટ વિશે એવું પણ કહેવામાં આવે છે કે જો તેમનું અકાળ અકસ્માતમાં મોત ન થયું હોત, તો તેઓ કોંગ્રેસના અધ્યક્ષ અને વડા પ્રધાનના અધ્યક્ષ માટે કુદરતી દાવેદાર હોત. હવે જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયા અને સચિન પાયલોટ પણ કોંગ્રેસ અધ્યક્ષના અધ્યક્ષના દાવેદાર તરીકે જોવામાં આવ્યાં હતાં અને બીજી તરફ રાહુલ ગાંધી નવા અવતારમાં આવ્યા હતા, તેમને જે જોઈએ તે વિશ્વના મોટા અર્થશાસ્ત્રીઓ, રાજદ્વારીઓ, દેશના ઉદ્યોગપતિઓ અને આવા લોકો જેમની પાસેથી આગામી 4 વર્ષોથી નરેન્દ્ર મોદી સરકારની ખામીઓ પર દાર્શનિક ચર્ચા થઈ શકે છે અને બૌદ્ધિક ચર્ચામાં આવા લોકો સાથે રાહુલના ઇન્ટરવ્યુ દ્વારા કરવામાં આવેલા મુદ્દાઓ વિશે વાત કરતા, રાહુલ ગાંધીને એક નેતા તરીકે વર્ણવી શકાય છે જે દેશની દરેક સમસ્યાનું નિરાકરણ લાવવા માટે નવી રીતે વિચારે છે.

ગાંધી પરિવારને પણ દેખાય રહ્યુ હતુ કે સિંધિયા હોય કે સચિન પાયલટ રાહુલ ગાંધીથી સારા નેતા તેઓ ક્યારેય એક સાથે નથી આવ્યા તે સાબિત કરવાના અભિયાનમાં, અશોક ગેહલોત કહેતા હતા કે રાહુલ ગાંધીને વહેલી તકે કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ પદ પર નિયુક્તિ કરવી જોઈએ, આનાથી કોંગ્રેસને જ ફાયદો થઈ શકે છે. ગાંધી પરિવારને ફક્ત અશોક ગેહલોત અને કમલનાથ જેવા વફાદાર કોંગ્રેસીઓની જરૂર છે, જે કોઈ પણ સંજોગોમાં કોંગ્રેસના શાહી પરિવારમાંથી પોતાને એક પદથી નીચે માને છે. ગાંધી પરિવારને એવા દરેક વ્યક્તિ સામે વાંધો છે જે વધુ રાજકીય રીતે સક્ષમ છે અને પોતાને રાહુલ ગાંધીને બદલે કોંગ્રેસ અધ્યક્ષની અધ્યક્ષ માને છે, રાજસ્થાનમાં જે કંઈ બન્યું તે તેનું પરિણામ છે, બાકી તેની ઈદ ગિદ થયેલા ઘટનાક્રમ પર છે.