ટેક્સ પ્લાનિંગ: મૂકેશ પટેલ સાથે ખાસ રજૂઆત

ના રોજ પ્રકાશિત Sat, 26, 2017 પર 14:49  |  સ્ત્રોત : CNBC-Bajar

સવાલ-
મારી વડીલોપાર્જિત 370 ચોરસ મીટર ના પ્લોટ ઉપર 157 ચો.મી.નું બાંધકામ (2 માળ) નું છે. આ મિલકત 1928 થી અમદાવાદ માં છે. જો આ મિલકત 2017/2018 માં વેચવામાં આવે તો તેની ઉપર કેપિટલ ગેઇન ની ગણતરી કેવીરીતે થાય તે જણાવશો, વધુમાં મિલકત રેસિડેન્ટ કેટેગરીમાં છે પણ તેને કોમર્શિઅલ તરીકે વેચવામાં આવે તો કેપિટલ ગેઈનમાં શું ફરક પડે. જંત્રી શું છે એન્ડ તેની વિગતો ક્યાંથી મળે? વેચતી વખતે ઇનકમ ટેક્સ ના સંદર્ભ ને અનુલક્ષી શું ડોક્યુમેન્ટ્સ રજુ કરવા પડે તે જણાવશો?


જવાબ-
મૂડીનફાની ગણતરી કેવી રીતે થાય છે તે ધ્યાનમાં રાખવી જરૂરી છે. આવકવેરાના કાયદા હેઠળ કેટલીક વિશેષ રાહતકારક જોગવાઇ છે. ચાલુ નાણાંકીય વર્ષથી નવી જોગવાઇ અમલી બને છે. 1 એપ્રિલ 2001ના રોજ આ મિલકત ધારણ કરી હોત તો તેનું શું બજારમૂલ્ય હોય છે. એ આધારે મિલકતનું મૂલ્યાંકન કરવાનું રહેશે.


એપ્રિલ 2001ની જે કિંમત લો તેના આધારે ઇન્ડેક્સેશન આંક ત્યારનો 100નો આંક હતો જે ચાલુ વર્ષે 272 છે. અર્થાત એપ્રિલ 2001ની બેઝિક કોસ્ટની ઉપર 2.72 ગણી રકમ ઇન્ડેક્સેશન મુજબ હાલની બજારકિંમત ગણાશે છે. જેમાં ઇન્ડેક્સેશનની કિંમત ગણીને વધારાની રકમ ઉપર કેપિટલ ગેઇન ટેક્સની જોગવાઇ મુજબ 20% ટેક્સ લાગશે. જેમાં રૂપિયા 1 કરોડથી ઓછી રકમ હોય તો 3% રકમ એજ્યુકેશન સેસ તરીકે ચૂકવવાની રહે જે પ્રમાણે 20.6% કેપિટલ ગેઇન ટેક્સ ભરવાનો રહેશે.


જો રૂપિયા 1 કરોડથી વધુ રકમ હોય તો 20% ઉપર 15% સરચાર્જ અને 3% એજ્યુકેશન સેસ સાથે 23.69% કરવેરો આપવાનો રહેશે. જો કે આ ગણતરીમાં આપનો જે ખર્ચ હોય જેમ કે સ્ટેમ્પ ડ્યુટી, બ્રોકરેજ તેનો ખર્ચ તરીકે કપાત લઇ શકો છો.


સવાલ-
શેરબજારમાં કેશ અને વાયદામાં હું ટ્રેડિંગ કરું છું જેમાં વર્ષની શરૂઆતના 6 મહિના નુકસાનના લીધે એડવાન્સ ટેક્સ નથી ભર્યો પણ પાછલાં 6 મહિનામાં નફા અનુસાર એડવાન્સ ટેકસ ભર્યો છે તો આગામી 6 મહિના માટેની શું સ્થિતિ રહેશે. બીજો પ્રશ્ન એ છે કે મારા પિતાજીના અવસાન બાદ મારા સહિત તેમના બે સંતાનો વચ્ચે મકાન વેચીને સરખે ભાગે રકમ વહેંચવામાં આવે તો તેના ઉપર કેપિટલ ગેઇન ટેકસની ગણતરી કેવી રીતે થશે?


જવાબ-
આપના પિતાજીના અવસાન સમયે જે મિલકત આપને મળે છે. તેમાં આપના પિતાનું ધારણકર્તા વર્ષ કયું હતું તે જોવું પડશે. જો 1લી એપ્રિલ 2001 પૂર્વેની ખરીદી હોય તો આગળ વાત કરી એ મુજબ ઇન્ડેક્સેશનની ગણતરી કરવાની રહેશે. ઇન્ડેક્સેશનના હેતુસર અગાઉના માલિકે મિલકત ધારણ કરી હોય તે સમયથી જ ઇન્ડેક્સ વેલ્યુ ગણવામાં આવે છે. એપ્રિલ 2001 પછીના વર્ષોમાં ખરીદી કરી હોય તો તે મુજબ ઇન્ડેક્સેશન કરવામાં આવશે. આવકવેરાના કાયદાની કલમ 2 પેટાકલમ 42A હેઠળ આ મિલકત લાંબાગાળાની કે ટૂંકાગાળાની ગણાય તેના માટે અગાઉના માલિકનો ધારણ સમય જ તમારો ધારણ સમય ગણાશે.


જણના ભાગે મિલકતની વહેંચણી થાય છે તેના ઉપર કેપિટલ ગેઇન ટેક્સ તો અમલી થશે જ. રૂપિયા 50 લાખ સુધીનું રોકાણ નિયત બોન્ડમાં કરી શકો છો. જેમા રૂરલ ઇલેક્ટ્રીફિકેશન કોર્પોરેશન, નેશનલ હાઇવે ઓથોરિટી ઓફ ઇન્ડિયા તેમજ ઇન્ડિયન રેલ્વે ફાયનાન્સ કોર્પોરેશન બોન્ડનો સમાવેશ થાય છે. જો કે આ રોકાણ મિલકતના વેચાણ બાદના 6 મહિનામાં કરવાનું રહે છે. જો રૂપિયા 50 લાખ કરતાં વધુ મૂડીનફો છે તો કલમ 54 હેઠળ રહેઠાંણના મકાનમાંથી મૂડીનફો ઉદ્દભવે છે. તેને જો રહેઠાંણનું મકાન ખરીદવા કે બાંધકામ હેઠળ રોકાણ કરો છો તેના હેઠળ કરમુક્તિનો લાભ લઇ શકો છો.


રહેઠાંણની મિલકતની સામે રહેઠાંણની મિલકતની ખરીદી કરતાં હોવ તો તેના મૂડીનફા ઉપર રોકાણ આયોજન કરી શકો છો. પરંતુ કોમર્શિયલ મકાનના મૂડીનફાની રકમ બોન્ડમાં અને રહેઠાંણના મકાનમાં કરી શકો છો, તેના માટે ગણતરી કલમ 54Fના આધારે કરવામાં આવે છે. શેર્સની લે-વેચમાં મૂડીનફો ઉદ્દભવી શકે અને જો તેમાં બિઝનેસ કરતાં હોય તો તેમાં કેપિટલ ગેઇન અને લોસ બંને ઉદ્દભવી શકે છે.


જો આપના શેર્સની આવક કે નુકસાન આપ ધંધાની આવક તરીકે દર્શાવતાં હોય તો તેની એડવાન્સ ટેકસ ઉપર કોઇ અસર નહીં થાય છે. 234C હેઠળ જો આપે 4 હપ્તામાંથી બે હપ્તા નથી ચૂકવ્યા તેમને વ્યાજ ચૂકવવાનું રહે છે. કલમ 234C હેઠળ એવી પણ સ્પષ્ટતાં કરવામાં આવી છે કે નફો કમાયા પછીના હપ્તામાં એડવાન્સ ટેક્સની ચૂકવણી કરી હોય તો અગાઉના હપ્તામાં ચૂકવણી નથી કરી તો તેના સંદર્ભમાં વ્યાજની જોગવાઇ નથી.


સવાલ-
અનેક દર્શકોનો પ્રશ્ન એ પણ છે કે આવકવેરા નિયમો હેઠળ ઘસારાની કપાત બાદ આપવામાં આવે છે તેમાં 50-60 કે 80%ની કપાત મળતી હતી હવે 40%ની મર્યાદા મૂકવામાં આવી છે તેનું અમલીકરણ કયારથી થશે તેની સમજ આપશો?


જવાબ-
ઓડિટ અને ધંધાદારી રિટર્ન ભરવાના સંદર્ભમાં અનેક કરદાતાનો આ પ્રશ્ન છે. 7 નવેમ્બર 2016માં એક નોટિફિકેશન આવ્યું છે. કલમ 15BA હેઠળ વિશેષ 25% નો ટેક્સ દરનો લાભ આપ્યો છે. આવા કરદાતાઓ માટે 40%ની મર્યાદામાં ઘસારાની કરકપાત નક્કી કરી છે. ત્યારબાદ 1લી એપ્રિલ 2017થી તમામ કરદાતાઓ માટે ઘસારાની કપાત લેવા માટેની 40%ની મહત્તમ મર્યાદા નક્કી કરી છે.


1લી એપ્રિલ 2017થી અર્થાત આ જોગવાઇ આકારણી વર્ષ 2018-19થી અમલમાં રહેશે પરિણામે ચાલુ વર્ષે જૂના દર મુજબ ઘસારાનો લાભ લઇ શકશો છો. કલમ 15BA હેઠળ આકારણી વર્ષ 2017-18 આ જોગવાઇ અમલી બને છે.


સવાલ-
વાયદા બજારમાં ટર્નઓવરની ગણતરી ટેક્સ માટે કઇ રીતે ગણવામાં આવે છે?


જવાબ-
વાયદા બજારનો પ્રોફિટ કે લોસ છે તે બિઝનેસ ઇન્કમ તરીકે ગણવામાં આવે છે. કોન્ટ્રાક્ટ નોટના આધારે જે આવક-નફો થયો હોય તેના આધાર ઉપર ટેક્સની ગણતરી કરવામાં આવે છે.