Mobile Manufacturing Scheme 2.0: સરકારે લોન્ચ કરી 62500 કરોડની નવી સ્કીમ, જાણો રોજગારી અને દેશને શું થશે ફાયદો?

Mobile Manufacturing Scheme 2.0: ભારતને ટેકનોલોજી અને મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષેત્રે 'ગ્લોબલ હબ' બનાવવા માટે સરકારે એક બહુ મોટું અને ઐતિહાસિક પગલું ભર્યું છે. આઈટીમંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે દેશમાં મોબાઈલ ઉત્પાદનને જબરદસ્ત વેગ આપવા માટે 'મોબાઈલ મેન્યુફેક્ચરિંગ સ્કીમ 2.0' ની સત્તાવાર જાહેરાત કરી છે. દેશની અર્થવ્યવસ્થા અને બેરોજગારી દૂર કરવા માટે આ સ્કીમ ગેમ-ચેન્જર સાબિત થઈ શકે છે.

શું છે Mobile Manufacturing Scheme 2.0?

આ એક ખાસ યોજના છે જેના દ્વારા ભારતમાં મોબાઈલ ફોન બનાવતી કંપનીઓને આર્થિક મદદ આપવામાં આવશે. આ શાનદાર સ્કીમનું કુલ બજેટ 62,500 કરોડ રૂપિયા રાખવામાં આવ્યું છે.

ગત 15 જુલાઈના રોજ કેબિનેટે આ સ્કીમને પોતાની મંજૂરી આપી દીધી હતી. આ સ્કીમ હેઠળ સરકાર દ્વારા દેશ-વિદેશની કંપનીઓ પાસેથી અરજીઓ મંગાવવાની શરૂઆત કરી દેવામાં આવી છે. આ યોજનાનો સમયગાળો 5 વર્ષનો રહેશે. એટલે કે તે નાણાકીય વર્ષ 2027 થી લઈને 2031 સુધી ચાલશે.

ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને આઇટી મંત્રાલયના સચિવ એસ. કૃષ્ણને જણાવ્યું હતું કે, આ નવી યોજના નાણાકીય વર્ષની શરૂઆત એટલે કે 1 એપ્રિલ 2026 થી સંપૂર્ણપણે લાગુ થઈ જશે.

કંપનીઓને આ રીતે મળશે સરકાર તરફથી ફાયદો

ભારતમાં બનેલા મોબાઈલ ફોનના વેચાણ પર ઉત્પાદક કંપનીઓને 2.25 ટકાથી લઈને 5 ટકા સુધીનું સીધું ઇન્સેન્ટિવ મળશે. જો કંપનીઓ મોબાઈલ બનાવવા માટે જરૂરી પાર્ટ્સ (કમ્પોનન્ટ્સ) અને સબ-એસેમ્બલી ભારતના જ સ્થાનિક બજારમાંથી ખરીદશે, તો તેમને 1.5 ટકા વધારાનો ફાયદો અપાશે. ભારતીય બ્રાન્ડ ઊભી કરવાના હેતુથી, જે કંપનીઓ પ્રોડક્ટ ડિઝાઇન અને રિસર્ચ એન્ડ ડેવલપમેન્ટ પર ખર્ચ કરશે, તેમને 3 ટકા વધારાની છૂટ મળશે. એસ. કૃષ્ણનના જણાવ્યા મુજબ, ભારતીય હેન્ડસેટ બ્રાન્ડ્સને 5 ટકાથી વધુનું ઇન્સેન્ટિવ અપાશે, જેથી આપણી લોકલ કંપનીઓ વિદેશી બજારોમાં પણ પોતાનો બિઝનેસ ફેલાવી શકે.

રોજગારી અને ઉત્પાદનનો મોટો લક્ષ્યાંક

સરકારનો અંદાજ છે કે આગામી 5 વર્ષમાં આ સ્કીમની મદદથી દેશમાં લગભગ 40 લાખ કરોડ રૂપિયાના મોબાઈલ ફોનનું ઉત્પાદન થશે. આટલા મોટા પાયે કામ થવાથી દેશમાં અંદાજે 60,000 નવી પ્રત્યક્ષ નોકરીઓ ઊભી થશે, જે યુવાઓ માટે મોટા સારા સમાચાર છે.

જૂની PLI 1.0 સ્કીમ રહી છે સુપરહિટ

તમને જણાવી દઈએ કે, આ નવી સ્કીમ અગાઉની પ્રોડક્શન લિંક્ડ ઇન્સેન્ટિવ સ્કીમનું જ નવું સ્વરૂપ છે, જેની મુદત 31 માર્ચ 2026 ના રોજ પૂરી થઈ હતી. જૂની સ્કીમે પોતાના તમામ લક્ષ્યાંકો પાર કરી દીધા હતા.

જૂની સ્કીમમાં મોબાઈલ પ્રોડક્શનનો ટાર્ગેટ 8.12 લાખ કરોડ રૂપિયા હતો, જેની સામે 11.61 લાખ કરોડ રૂપિયાનું જંગી ઉત્પાદન થયું હતું. રોકાણનો લક્ષ્યાંક માત્ર 7,000 કરોડ રૂપિયા હતો, પરંતુ તેની સામે 20,500 કરોડ રૂપિયાથી વધુનું રોકાણ ભારતમાં આવ્યું હતું. આ જૂની સ્કીમને કારણે જ એપલઅને સેમસંગ જેવી દિગ્ગજ ગ્લોબલ કંપનીઓ ભારતમાં મોબાઈલ બનાવવા માટે આકર્ષિત થઈ હતી.

મેક ઇન ઇન્ડિયા પર મુખ્ય ફોકસ

આ નવી સ્કીમ 2.0 નો મુખ્ય હેતુ માત્ર મોબાઈલ એસેમ્બલ કરવાનો નથી, પરંતુ તેના નાના-મોટા તમામ પાર્ટ્સ ભારતમાં જ બને તેવો છે. એસ. કૃષ્ણને ખુશી વ્યક્ત કરતા કહ્યું કે, અગાઉ મોબાઈલ ફોન બનાવવામાં દેશનું ઘરેલુ 'વેલ્યુ એડિશન' 15 ટકા હતું, જે હવે વધીને 23 ટકા થઈ ગયું છે. સરકારનો ટાર્ગેટ છે કે સ્થાનિક સપ્લાય ચેઈન વધુ મજબૂત બને અને ભારત સંપૂર્ણપણે આત્મનિર્ભર બને.

આ પણ વાંચો-RBI Monetary Policy: જો મોંઘવારી નહીં ઘટે તો RBI વ્યાજ દરોમાં કરશે વધારો, MPC મેમ્બરની કડક ચેતવણી