ઈઝરાયેલ-ઈરાન યુદ્ધના કારણે સમુદ્રમાં ફસાયેલું રશિયન ક્રૂડ ઓઈલ ખરીદી શકશે ભારત, અમેરિકાએ આપી 30 દિવસની છૂટ

India Oil Import: મિડલ ઈસ્ટમાં ઈઝરાયેલ અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા તણાવ વચ્ચે અમેરિકાએ ભારતને મોટી રાહત આપી છે. અમેરિકાના ટ્રેઝરી સેક્રેટરી સ્કોટ બેસેન્ટે જાહેરાત કરી છે કે ભારતીય રિફાઈનર્સને રશિયન ક્રૂડ ઓઈલ ખરીદવા માટે 30 દિવસની અસ્થાયી છૂટ આપવામાં આવી છે. જોકે આ છૂટ માત્ર એ કાર્ગો માટે જ છે જે હાલમાં સમુદ્રમાં ફસાયેલા છે.

સ્કોટ બેસેન્ટે X પર શું કહ્યું?

ટ્રેઝરી સેક્રેટરી સ્કોટ બેસેન્ટે X પર પોસ્ટ કરીને કહ્યું કે, "ગ્લોબલ માર્કેટમાં તેલનો ફ્લો ચાલુ રાખવા માટે ટ્રેઝરી ડિપાર્ટમેન્ટ ભારતીય રિફાઈનર્સને રશિયન તેલ ખરીદવાની મંજૂરી આપવા 30 દિવસની અસ્થાયી છૂટ જાહેર કરી રહ્યું છે."

તેમણે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે આ શોર્ટ ટર્મ પગલું જાણીજોઈને લેવાયું છે અને તેનાથી રશિયન સરકારને કોઈ ખાસ આર્થિક ફાયદો નહીં થાય. કારણ કે આ છૂટ માત્ર સમુદ્રમાં પહેલેથી ફસાયેલા તેલના ટ્રાન્ઝેક્શનને જ મંજૂરી આપે છે. બેસેન્ટે એમ પણ કહ્યું કે અમેરિકાને આશા છે કે ભારત આખરે અમેરિકન ક્રૂડની ખરીદી વધારશે.

રોઈટર્સના રિપોર્ટ મુજબ ભારતીય રિફાઈનર કંપનીઓએ મિડલ ઈસ્ટમાં વધતા તણાવને કારણે સપ્લાયમાં આવતી અડચણોને ઘટાડવા માટે લાખો બેરલ રશિયન ક્રૂડ કાર્ગો તાત્કાલિક ખરીદવાનું શરૂ કર્યું છે.

ખરીદી કરનારી મુખ્ય સરકારી કંપનીઓ:

* ઈન્ડિયન ઓઈલ કોર્પોરેશન

* ભારત પેટ્રોલિયમ

* હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ

* મેંગલોર રિફાઈનરી એન્ડ પેટ્રોકેમિકલ્સ લિમિટેડ

આ તમામ કંપનીઓ રશિયન ક્રૂડની ઝડપી ડિલિવરી માટે ટ્રેડર્સ સાથે વાતચીત કરી રહી છે.

20 મિલિયન બેરલ તેલની ખરીદી

રોઈટર્સના સૂત્રો અનુસાર ભારતીય સરકારી રિફાઈનર કંપનીઓએ અત્યાર સુધીમાં ટ્રેડર્સ પાસેથી લગભગ 20 મિલિયન બેરલ રશિયન તેલ ખરીદ્યું છે. ઈન્ડસ્ટ્રી ડેટા મુજબ HPCL અને MRPLને છેલ્લે નવેમ્બરમાં રશિયન ક્રૂડ મળ્યું હતું.

ભાવમાં મોટો ફેરફાર

ટ્રેડર્સ હાલમાં ભારતીય ખરીદદારોને રશિયાનું યુરાલ્સ ક્રૂડ ઓઈલ ડિલિવર્ડ બેસિસ પર બ્રેન્ટ ક્રૂડના મુકાબલે 4-5 ડોલર પ્રતિ બેરલ પ્રીમિયમ પર વેચી રહ્યા છે. આ ફેબ્રુઆરીથી એક મોટો ફેરફાર છે. તે સમયે આ જ પ્રકારના કાર્ગો લગભગ 13 ડોલર પ્રતિ બેરલના ડિસ્કાઉન્ટ પર ટ્રેડ થઈ રહ્યા હતા.

ભારતની એનર્જી સિક્યુરિટી પર ખતરો

ભારત મિડલ ઈસ્ટની એનર્જી સપ્લાયમાં રુકાવટો પ્રત્યે ઘણું સંવેદનશીલ છે. તેના મુખ્ય કારણો ભારત પાસે માત્ર 25 દિવસની માંગ પૂરી કરવા જેટલો ક્રૂડ રિઝર્વ છે. ભારત પોતાના તેલનો લગભગ 40% હિસ્સો મિડલ ઈસ્ટમાંથી આયાત કરે છે. આ સપ્લાયનો મોટો ભાગ વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થાય છે. કોઈપણ પ્રાદેશિક સંઘર્ષ ભારતની એનર્જી સિક્યુરિટી માટે સંભવિત ખતરો બની શકે છે.

અમેરિકાએ પહેલા લગાવ્યો હતો વધારાનો ટેરિફ

2022માં રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ શરૂ થયા પછી ભારત ડિસ્કાઉન્ટેડ રશિયન ક્રૂડ ઓઈલનો સૌથી મોટો ખરીદદાર બની ગયો હતો. પશ્ચિમી દેશોએ રશિયાના એનર્જી સેક્ટર પર પ્રતિબંધો લગાવ્યા છે. તેમનું કહેવું છે કે તેલમાંથી થતી કમાણી રશિયાના યુદ્ધ પ્રયાસોને ભંડોળ પૂરું પાડે છે.

અમેરિકાએ રશિયા પાસેથી તેલની ખરીદી સામે સજા તરીકે ઓગસ્ટ 2025માં ભારતીય સામાન પર 25% વધારાનો ટેરિફ લગાવ્યો હતો. આનાથી ભારતથી અમેરિકા જતા સામાન પર કુલ ટેરિફ 50% થઈ ગયો હતો.

ફેબ્રુઆરીમાં હટાવ્યો ટેરિફ

આ વર્ષે ફેબ્રુઆરીમાં અમેરિકાએ કહ્યું કે ભારતે સીધી કે આડકતરી રીતે રશિયા પાસેથી ક્રૂડ ઓઈલનું આયાત બંધ કરવાની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવી છે. આના કારણે અમેરિકાએ રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદી સંબંધિત ભારતીય સામાન પર લગાવેલો વધારાનો 25% ટેરિફ 7 ફેબ્રુઆરી 2026થી હટાવી દીધો.

મિડલ ઈસ્ટમાં ચાલી રહેલા તણાવ વચ્ચે અમેરિકાની આ 30 દિવસની છૂટ ભારત માટે ટૂંકા ગાળાની રાહત છે. જોકે ભારતે લાંબા ગાળે પોતાની એનર્જી સિક્યુરિટી માટે વૈકલ્પિક સ્ત્રોતો શોધવા પડશે. અમેરિકા આશા રાખે છે કે ભવિષ્યમાં ભારત US ક્રૂડની ખરીદી વધારશે.

આ પણ વાંચો - Gold Price Today: સોનામાં ઘટાડો યથાવત, ચાંદી પણ થઈ વધુ સસ્તી; જાણો 6 માર્ચના તાજા ભાવ