Basmati Rice Export: ઈરાનમાં ચાલી રહેલા વિરોધ પ્રદર્શનોને કારણે ભારતીય બાસમતી ચોખાની નિકાસને મોટો ફટકો પડ્યો છે. 2,000 કરોડનું પેમેન્ટ અટક્યું છે અને બજારમાં ચોખાના ભાવ 7% સુધી ઘટી ગયા છે.
ઈરાની ચલણ રિયાલ અમેરિકી ડોલરની સરખામણીએ રેકોર્ડ નીચલી સપાટીએ પહોંચી ગયું છે. મોંઘવારી અને સરકાર વિરોધી પ્રદર્શનો હવે ઈરાનના તમામ 31 પ્રાંતોમાં ફેલાઈ ગયા છે.
Basmati Rice Export: ઈરાનમાં સર્જાયેલા આંતરિક સંકટ અને વિરોધ પ્રદર્શનોની સીધી અસર હવે ભારતના કૃષિ નિકાસ પર જોવા મળી રહી છે. ખાસ કરીને ભારતના બાસમતી ચોખાના નિકાસકારો અત્યારે ભારે મુશ્કેલીમાં મુકાયા છે. એક તરફ ત્યાંથી નવા ઓર્ડર મળવાના બંધ થઈ ગયા છે, તો બીજી તરફ અગાઉ મોકલેલા માલના આશરે 2,000 કરોડ રૂપિયા જેટલી માતબર રકમ પણ અટવાઈ ગઈ છે. આ અનિશ્ચિતતાને કારણે ભારતીય બજારમાં બાસમતી ચોખાના ભાવમાં પણ ઘટાડો નોંધાયો છે.
પેમેન્ટ અટક્યું અને સંપર્ક તૂટ્યો
ભારતીય ચોખા નિકાસકાર મહાસંઘ (IREF)ના જણાવ્યા અનુસાર, ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં એપ્રિલથી નવેમ્બર વચ્ચે ભારતથી ઈરાનમાં અંદાજે 5,98,000 ટન બાસમતી ચોખાની નિકાસ કરવામાં આવી હતી. પરંતુ હાલમાં ઈરાનની સ્થિતિ જોતા ત્યાંના ખરીદદારો પેમેન્ટ કરવામાં અસમર્થતા દર્શાવી રહ્યા છે.
IREFના પ્રમુખ પ્રેમ ગર્ગે જણાવ્યું કે, તેહરાન સહિતના શહેરોમાં વિરોધ પ્રદર્શનોને કારણે દુકાનો બંધ છે અને ઈન્ટરનેટ સેવાઓ પણ ખોરવાઈ ગઈ છે. આ કારણોસર ભારતીય નિકાસકારોનો ઈરાની ખરીદદારો સાથે કોઈ સંપર્ક થઈ શકતો નથી. એટલું જ નહીં, ભારતથી મોકલેલા ચોખાના કન્સાઈનમેન્ટ પણ અત્યારે ઈરાનના બંદરો પર જ ફસાયેલા છે.
અમેરિકા કરતા પણ મોટો ગ્રાહક છે ઈરાન
ભારતીય બાસમતી ચોખા માટે ઈરાન એ અમેરિકા કરતા પણ મોટું બજાર છે. જોકે, ભૂતકાળમાં અમેરિકા દ્વારા ઈરાન સાથે વેપાર કરનારા દેશો પર 25% વધારાની ટેરિફ લાદવાની જાહેરાતથી નિકાસકારો પહેલેથી જ ચિંતામાં હતા. હવે આ આંતરિક સંકટે મુશ્કેલીમાં વધારો કર્યો છે.
બજારમાં ચોખાના ભાવ ઘટ્યા
નિકાસ અટકવાને કારણે સ્થાનિક બજારમાં બાસમતીની વિવિધ જાતોના ભાવમાં 7% સુધીનો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. નીચે મુજબ ભાવમાં ફેરફાર નોંધાયો છે:
ઈરાની ચલણ રિયાલ અમેરિકી ડોલરની સરખામણીએ રેકોર્ડ નીચલી સપાટીએ પહોંચી ગયું છે. મોંઘવારી અને સરકાર વિરોધી પ્રદર્શનો હવે ઈરાનના તમામ 31 પ્રાંતોમાં ફેલાઈ ગયા છે. રિપોર્ટ્સ અનુસાર, આ હિંસક પ્રદર્શનોમાં અત્યાર સુધીમાં 2,500 થી વધુ લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા હોવાના સમાચાર છે. આ આર્થિક અને સામાજિક અસ્થિરતાને કારણે ભારત-ઈરાન વચ્ચેનો વેપાર અત્યારે સંપૂર્ણપણે જોખમમાં મુકાયો છે.
ઈરાનમાં પ્રવર્તતી અરાજકતાને કારણે ભારતીય નિકાસકારોના કરોડો રૂપિયા ફસાયા છે. જો સ્થિતિ જલ્દી સામાન્ય નહીં થાય, તો આગામી સમયમાં ચોખાના ભાવમાં હજુ પણ વધુ ઘટાડો થઈ શકે છે અને નિકાસકારોને મોટું નુકસાન વેઠવાનો વારો આવશે.