કોપરના ભાવમાં મોટો કડાકો: મિડલ ઈસ્ટના યુદ્ધથી મેટલ બજારમાં હાહાકાર, તાંબુ ડિસેમ્બર પછી સૌથી નીચલા સ્તરે

Copper price Fall: મિડલ ઈસ્ટમાં સતત બગડી રહેલી યુદ્ધની સ્થિતિએ હવે વૈશ્વિક અર્થતંત્ર માટે મોટા જોખમો ઊભા કર્યા છે. ઈરાન અને ઈઝરાયેલ વચ્ચેની લડાઈને કારણે એનર્જી (ઊર્જા) ની કિંમતોમાં ભારે ઉછાળો આવ્યો છે. આ ભૌગોલિક તણાવ અને વધતા ભાવોની સીધી અસર ગ્લોબલ મેટલ માર્કેટ પર પડી છે, જેના કારણે કોપરના ભાવ ગગડીને ડિસેમ્બર પછીના સૌથી નીચલા સ્તરે પહોંચી ગયા છે.

એનર્જી ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર હુમલાથી બજારમાં ગભરાટ

લંડન મેટલ એક્સચેન્જમાં મેટલ્સના ભાવમાં મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. આ કડાકા પાછળનું મુખ્ય કારણ ઈરાન અને ઈઝરાયેલ દ્વારા એકબીજાની એનર્જી ફેસિલિટીઝ પર કરવામાં આવેલા હુમલા છે. મળતી માહિતી મુજબ, ઈઝરાયેલે ઈરાનના 'સાઉથ પારસ ગેસ ફિલ્ડ' પર હુમલો કર્યો હતો. જેના જવાબમાં ઈરાને પણ દુનિયાના સૌથી મોટા લિક્વિફાઈડ નેચરલ ગેસ પ્લાન્ટને પોતાનું નિશાન બનાવ્યું છે.

આ વધતી દુશ્મનાવટ અને તણાવની વચ્ચે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે દરમિયાનગીરી કરી છે અને હુમલાઓ ઓછાં કરવા પર ભાર મૂક્યો છે. જોકે, યુદ્ધનો કોઈ ઉકેલ નજીકમાં ન દેખાતા અને કાચા તેલની કિંમતો ભડકે બળતા, ઈન્ડસ્ટ્રીયલ કોમોડિટીઝ સહિતની રિસ્ક એસેટ્સમાં રોકાણકારો દ્વારા ભારે વેચવાલી કરવામાં આવી રહી છે.

મિનમેટલ્સ ફ્યુચર્સ કંપનીમાં બેઝ મેટલ્સ રિસર્ચના હેડ વૂ કુંજિને આ પરિસ્થિતિ અંગે મહત્વની વાત કહી છે. તેમણે જણાવ્યું કે, "બજારમાં હાલ જે ગભરાટ છે તે અર્થતંત્ર અને વધતી મોંઘવાरीને લઈને છે. કાચું તેલ જેટલા લાંબા સમય સુધી આટલા ઊંચા લેવલ પર રહેશે, તેટલી જ મોંઘવારી વધશે. જોકે, તેલની વધતી કિંમતોનો સીધો અર્થ એ નથી કે વ્યાજદરો તરત જ વધારી દેવામાં આવશે, પરંતુ ભવિષ્યમાં આ શક્યતા ચોક્કસ રહેલી છે."

કોપરના ભાવમાં 8% થી વધુનો કડાકો

કોપર (તાંબુ) ની વાત કરીએ તો, આ વર્ષની શરૂઆતમાં તેમાં શાનદાર તેજી જોવા મળી હતી. જાન્યુઆરીના અંતમાં કોપર અત્યાર સુધીના તેના સૌથી ઊંચા લેવલ (Record High) પર પહોંચી ગયું હતું. પરંતુ, આ મહિનામાં તેમાં 8% થી વધુનો મોટો કડાકો બોલી ગયો છે. ગુરુવારે શાંઘાઈ માર્કેટમાં બપોરે 1:17 વાગ્યા સુધીમાં કોપરનો ભાવ 1.1% ઘટીને $12,262 પ્રતિ ટન પર આવી ગયો હતો.

ચીનમાં મેટલની ડિમાન્ડ અને સપ્લાયની સ્થિતિ

મેટલ બજારના ટ્રેડર્સ હાલ સપ્લાયમાં આવનારી સંભવિત અડચણો પર ચાંપતી નજર રાખી રહ્યા છે. ખાસ કરીને એલ્યુમિનિયમ માર્કેટમાં ચિંતા વધુ છે, કારણ કે જો આ યુદ્ધને કારણે દુનિયાભરમાં મેન્યુફેક્ચરિંગ એક્ટિવિટી ધીમી પડશે, તો આર્થિક મંદીનો મોટો ખતરો ઊભો થઈ શકે છે. નોંધનીય છે કે, અમેરિકા અને ઈઝરાયેલે ઈરાન પર હુમલો કર્યો તે પહેલાં જ ચીનમાં મેટલની ડિમાન્ડ (માંગ) એકદમ નબળી પડી ગઈ હતી.

ભાવ ઘટવાથી ચીનના કન્ઝ્યુમર્સને ફાયદો?

જોકે, આ ઘટાડામાં પણ એક સકારાત્મક પાસું છુપાયેલું છે. મેટલના ભાવ ઘટવાથી ચીનના સ્થાનિક કન્ઝ્યુમર્સ વચ્ચે ખરીદીને પ્રોત્સાહન મળી શકે છે. વર્ષની શરૂઆતમાં આસમાને પહોંચેલા ભાવોથી ચીનના ખરીદદારો પરેશાન હતા, અને ત્યાં એલ્યુમિનિયમ અને કોપરનો સ્ટોક રેકોર્ડ લેવલ પર પહોંચી ગયો હતો.

મિનમેટલ્સના વૂ કુંજિને ઉમેર્યું કે, "કિંમતોમાં ઘટાડો થયા પછી, ચીનમાં વપરાશની અપેક્ષાઓ ઘણી સુધરી છે, જે આગામી સમયમાં પડેલી મોટી ઇન્વેન્ટરીને ઓછી કરવામાં મદદરૂપ સાબિત થશે."

અન્ય મેટલ્સની શું છે સ્થિતિ? 

એલ્યુમિનિયમ (Aluminum): તેનો ભાવ 0.2% ઘટીને $3,393 પ્રતિ ટન પર આવી ગયો છે, જોકે આ વર્ષે તેમાં હજુ પણ 13% નો ઉછાળો જોવા મળી રહ્યો છે.

ઝિંક, નિકલ અને ટીન: આ ત્રણેય બેઝ મેટલ્સના ભાવમાં પણ મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે.

આયર્ન ઓર (Iron Ore): સિંગાપોર માર્કેટમાં આયર્ન ઓરમાં સામાન્ય તેજી જોવા મળી હતી, તે 0.3% વધીને $107.60 પ્રતિ ટન પર પહોંચ્યો હતો.

મિડલ ઈસ્ટનું આ યુદ્ધ માત્ર બે દેશો પૂરતું સીમિત નથી રહ્યું, પરંતુ ગ્લોબલ એનર્જી અને મેટલ માર્કેટના સમીકરણો બગાડી રહ્યું છે. જ્યાં સુધી ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ શાંત નહીં પડે, ત્યાં સુધી કોમોડિટી માર્કેટમાં આ પ્રકારની ઉથલપાથલ જોવા મળતી રહેશે. રોકાણકારો હાલમાં માર્કેટના ટ્રેન્ડ અને જિયો-પોલિટિકલ સમાચારો પર ઝીણવટભરી નજર રાખીને બેઠા છે.

આ પણ વાંચો-HDFC Bank: RBI ની મોટી જાહેરાત, બેંકમાં કોઈ જ ગરબડ નથી, રોકાણકારોને રાહત, શેરોમાં રિકવરી