અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધતા તણાવ વચ્ચે 9 સપ્ટેમ્બરે બ્રેન્ટ ક્રૂડનો ભાવ $100 પ્રતિ બેરલને પાર પહોંચી ગયો, જે 24 જુલાઈ બાદ પ્રથમ વખત બન્યું છે. ક્રૂડ મોંઘું થવાથી ભારતનું ઓઈલ ઈમ્પોર્ટ બિલ વધી શકે છે અને અર્થતંત્ર પર દબાણ વધવાની શક્યતા છે. પેઇન્ટ, ટાયર, ઓઈલ માર્કેટિંગ અને એવિએશન સેક્ટર પર પણ વધતા ખર્ચની અસર પડી શકે છે, જેના કારણે શેરબજાર પર વધુ દબાણ આવી શકે છે.
Crude Oil Price: બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઈલનો ભાવ આખરે 9 સપ્ટેમ્બરે $100 પ્રતિ બેરલને પાર પહોંચી ગયો છે. 24 જુલાઈ બાદ પ્રથમ વખત બ્રેન્ટ ક્રૂડ આ સ્તરે પહોંચ્યું છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધી રહેલા તણાવને કારણે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે. અમેરિકાના હુમલાના જવાબમાં ઈરાન મધ્યપૂર્વમાં અમેરિકાના સહયોગી દેશોના ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવી રહ્યું છે, જેના કારણે ક્રૂડ સપ્લાયને લઈને ચિંતા વધી છે.
અમેરિકાનો ઈરાનના 5 ઓઈલ ટેન્કરોને નષ્ટ કરવાનો દાવો
8 સપ્ટેમ્બરે અમેરિકી સેનાએ દાવો કર્યો હતો કે તેણે ઈરાનના પાંચ ઓઈલ ટેન્કરોને નષ્ટ કર્યા છે. અમેરિકાના જણાવ્યા અનુસાર, ઈરાને અમેરિકી નેવીના એક યુદ્ધજહાજ પર બેલેસ્ટિક મિસાઈલથી હુમલો કર્યો હતો. તેના જવાબમાં અમેરિકાએ ઈરાનના ઓઈલ ટેન્કરોને નિશાન બનાવ્યા. આ ઘટનાથી મધ્યપૂર્વમાં તણાવ વધુ ગંભીર બન્યો છે.
ઈરાને પણ કર્યો વળતો હુમલો
અમેરિકાના હુમલાના જવાબમાં ઈરાને જોર્ડન પર બેલેસ્ટિક મિસાઈલથી હુમલો કર્યો છે. આ ઉપરાંત ઈરાને પર્સિયન ગલ્ફમાં અન્ય જહાજો માટે પણ ચેતવણી જાહેર કરી છે.
ઈરાનના સરકારી ટેલિવિઝને IRGCને ટાંકીને જણાવ્યું કે કુવૈત અને બહેરીનના બંદરો નજીક રહેલા જહાજોના ક્રૂએ પોતાના જહાજો છોડી દેવા જોઈએ, કારણ કે તેમને નિશાન બનાવવામાં આવી શકે છે.
7 સપ્તાહની ટોચે પહોંચ્યું ક્રૂડ
ભૌગોલિક તણાવ વચ્ચે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ છેલ્લા 7 સપ્તાહના સૌથી ઊંચા સ્તરે પહોંચી ગયા છે. એક સપ્તાહમાં ક્રૂડના ભાવમાં લગભગ 4%નો વધારો થયો છે, જ્યારે છેલ્લા એક મહિનામાં ભાવ લગભગ 14% વધ્યા છે. 2026માં અત્યાર સુધી ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં લગભગ 64%નો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે.
બીજી તરફ, ભારતનું ક્રૂડ બાસ્કેટ પણ $100 પ્રતિ બેરલને પાર પહોંચી ગયું છે. ક્રૂડ મોંઘું થવાથી સરકાર પર પણ આર્થિક દબાણ વધી શકે છે.
ક્રૂડ મોંઘું થવાથી ભારતની મુશ્કેલી કેમ વધશે?
ભારત પોતાની કુલ ઓઈલ જરૂરિયાતના આશરે 85% માટે આયાત પર નિર્ભર છે. આ આયાતનો મોટો હિસ્સો સ્ટ્રેટ ઑફ હોર્મુઝના માર્ગે ભારત સુધી પહોંચે છે. આ માર્ગે સપ્લાય ખોરવાવાની આશંકા વચ્ચે ક્રૂડના ભાવમાં વધારો થયો છે.
ક્રૂડ ઓઈલ મોંઘું થવાથી ભારતનું ઓઈલ ઈમ્પોર્ટ બિલ વધશે, જેની સીધી અસર અર્થતંત્ર પર પડી શકે છે. અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે સંઘર્ષ શરૂ થયા બાદ ભારતમાં પેટ્રોલ, ડીઝલ, CNG અને PNGના ભાવમાં પણ વધારો થયો છે. ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓએ પોતાનું નુકસાન ઘટાડવા માટે પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવમાં ચાર વખત વધારો કર્યો છે.
શેરબજાર પર પણ પડી શકે છે અસર
ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં સતત ઉછાળાની અસર ભારતીય શેરબજાર પર પણ જોવા મળી શકે છે. ખાસ કરીને પેઇન્ટ, ટાયર અને ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ પર દબાણ વધી શકે છે. ક્રૂડ મોંઘું થવાથી એવિએશન કંપનીઓના ખર્ચમાં પણ વધારો થશે, કારણ કે ATFની કિંમત વધવાથી તેમનો ઓપરેટિંગ ખર્ચ વધી શકે છે.
ભારતીય શેરબજાર પહેલેથી જ દબાણ હેઠળ છે. 9 સપ્ટેમ્બરે સતત ત્રીજા ટ્રેડિંગ સેશનમાં બજારમાં મોટી વેચવાલી જોવા મળી હતી. હવે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ $100ને પાર પહોંચતા રોકાણકારોની ચિંતા વધુ વધી શકે છે.