ભારતીય રૂપિયામાં ઐતિહાસિક ઘટાડો: પહેલીવાર 1 ડૉલરનો ભાવ 92 રૂપિયાને પાર, જાણો કડાકાના 4 મોટા કારણો
Rupee hits record low: ડૉલર સામે ભારતીય રૂપિયો ઐતિહાસિક નીચલી સપાટીએ પહોંચ્યો છે. રૂપિયો પહેલીવાર 92 ની પાર ગયો છે. ઈરાન સંકટ અને મોંઘા ક્રૂડ ઓઇલના કારણે રૂપિયામાં કડાકો. જાણો સંપૂર્ણ કારણો.
Rupee hits record low: ડૉલર સામે ભારતીય રૂપિયો ઐતિહાસિક નીચલી સપાટીએ પહોંચ્યો છે.
Rupee hits record low: બુધવાર, 4 માર્ચનો દિવસ ભારતીય કરન્સી માટે ખરાબ સાબિત થયો છે. યુએસ ડૉલર (US Dollar) સામે ભારતીય રૂપિયો ઐતિહાસિક નીચલી સપાટીએ પહોંચી ગયો છે. ટ્રેડિંગની શરૂઆતમાં જ રૂપિયો 55 પૈસા તૂટ્યો અને ઇતિહાસમાં પહેલીવાર 92 ના આંકડાને પાર કરીને 92.02 ના લેવલ પર ખુલ્યો.
અગાઉ સોમવારે, 2 માર્ચના રોજ રૂપિયો 91.47 પર બંધ થયો હતો (મંગળવારે બજારમાં રજા હતી). આ પહેલા રૂપિયાની સૌથી નીચલી સપાટી જાન્યુઆરી મહિનામાં 91.9875 નોંધાઈ હતી. પરંતુ હવે ગ્લોબલ માર્કેટમાં ચાલી રહેલા ઉથલપાથલના કારણે રૂપિયાએ પોતાના તમામ જૂના રેકોર્ડ તોડી નાખ્યા છે.
રૂપિયામાં આટલો મોટો ઘટાડો કેમ આવ્યો? જાણો 4 મોટા કારણો:
ભડકે બળતા ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ: ઈરાન અને ઈઝરાયેલ વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધના તણાવને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચા તેલ (Crude Oil) ના ભાવમાં ભડકો થયો છે. બુધવારે (4 માર્ચ) બ્રેન્ટ ક્રૂડ 1% વધીને 82.32 ડોલર પ્રતિ બેરલ થઈ ગયું હતું. છેલ્લા બે દિવસમાં તેમાં 11% થી વધુનો ઉછાળો આવ્યો છે. મંગળવારે તો ભાવ 85 ડોલરને પણ પાર કરી ગયા હતા.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટનો ડર: વિશ્લેષકોને ડર છે કે મિડલ ઈસ્ટમાં સંઘર્ષ વધવાથી હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Hormuz Strait) માંથી થતા ઓઇલ સપ્લાયમાં અડચણ આવી શકે છે. દુનિયાનું લગભગ 20% (પાંચમો ભાગ) તેલ અને LNG સપ્લાય આ જ રસ્તેથી થાય છે.
વિદેશી રોકાણકારો દ્વારા નાણાં પાછા ખેંચવા: સોમવારે (2 માર્ચ) જ વિદેશી રોકાણકારોએ ભારતીય શેરબજારમાંથી 350 મિલિયન ડૉલરથી વધુની રકમ પાછી ખેંચી લીધી છે. વિદેશી ફંડના બહાર જવાના કારણે રૂપિયા પર ભારે દબાણ આવ્યું છે.
ડૉલર ઇન્ડેક્સમાં મજબૂતી: ગ્લોબલ માર્કેટમાં ડૉલર ઇન્ડેક્સ ત્રણ મહિનાની સૌથી ઊંચી સપાટી 98.41 પર પહોંચી ગયો છે. જ્યારે દુનિયામાં યુદ્ધ કે સંકટ જેવી સ્થિતિ હોય ત્યારે રોકાણકારો ડૉલર જેવી સુરક્ષિત સંપત્તિ (Safe-haven assets) તરફ વળતા હોય છે, જેનાથી ડૉલરની માંગ વધી છે.
એક્સપર્ટ્સનું શું કહેવું છે?
HDFC સિક્યોરિટીઝના સિનિયર રિસર્ચ એનાલિસ્ટ દિલીપ પરમારે આ પરિસ્થિતિ અંગે જણાવ્યું હતું કે, "ઈરાન સંકટ પછી તેલના ભાવમાં થયેલા અચાનક વધારાને કારણે રૂપિયામાં મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. રોકાણકારો હવે સુરક્ષિત રોકાણના વિકલ્પો શોધી રહ્યા છે. આ ઉપરાંત, વિદેશી મૂડીનું બહાર જવું અને ઈમ્પોર્ટ કોસ્ટ (આયાત ખર્ચ) વધવાની ચિંતાઓએ કરન્સી પર વધુ દબાણ લાવી દીધું છે."
સામાન્ય માણસ અને અર્થતંત્ર પર શું અસર થશે?
ક્રૂડ ઓઇલ મોંઘુ થવાથી માત્ર ભારતનું ઈમ્પોર્ટ બિલ જ નથી વધતું, પરંતુ ઓઇલ રિફાઇનરીઓ દ્વારા ડૉલરની માંગ વધે છે, જે રૂપિયાને વધુ નબળો પાડે છે. આનાથી દેશમાં મોંઘવારીમાં સીધો વધારો થઈ શકે છે.
DBS બેંકના એક રિપોર્ટ અનુસાર, જો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેલના ભાવમાં 10 ડોલરનો વધારો થાય છે, તો ભારતની કરન્ટ એકાઉન્ટ ડેફિસિટ (ચાલુ ખાતાની ખાધ) GDP ના લગભગ 0.35% જેટલી વધી શકે છે. આના પરિણામે રિટેલ મોંઘવારીના દરમાં પણ 20 થી 30 બેસિસ પોઈન્ટ્સનો વધારો થઈ શકે છે.
ટૂંકમાં કહીએ તો, જીયોપોલિટિકલ ટેન્શન, મોંઘુ થતું ક્રૂડ અને રોકાણકારોમાં ડૉલર પ્રત્યે વધતા આકર્ષણના કારણે, આગામી દિવસોમાં પણ ભારતીય રૂપિયા પર દબાણ યથાવત રહે તેવી પૂરેપૂરી શક્યતા છે.