હોર્મુઝ સંકટ: ટ્રમ્પના દાવાને ઈરાને ફગાવ્યો, કાચા તેલના ભાવમાં ભડકો, ક્રૂડ ઓઈલ $150ને પાર જવાની શક્યતા!

Crude Oil Prices: વૈશ્વિક તેલ બજારમાં અત્યારે ભારે ટેન્શન અને અનિશ્ચિતતાનો માહોલ જોવા મળી રહ્યો છે. મંગળવારે શરૂઆતી કારોબારમાં જ કાચા તેલ (ક્રૂડ ઓઈલ) ની કિંમતોમાં ફરી એકવાર મોટો ઉછાળો નોંધાયો છે. આ તેજી પાછળનું મુખ્ય કારણ ઈરાનનું એક સત્તાવાર નિવેદન છે. ઈરાને અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના એ દાવાને સાવ ખોટો પાડી દીધો છે, જેમાં તેમણે સફળ વાતચીત થઈ હોવાની વાત કરી હતી.

નોંધનીય છે કે, સોમવારે ટ્રમ્પના નિવેદન પછી ક્રૂડના ભાવમાં 10% જેટલો મોટો ઘટાડો નોંધાયો હતો, પરંતુ મંગળવારે સવારે બજાર ખુલતાની સાથે જ કિંમતો ફરીથી આસમાને પહોંચવા લાગી છે.

ટ્રમ્પના દાવા પર ઈરાનનો જડબાતોડ જવાબ

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે દાવો કર્યો હતો કે ઈરાન સાથે તેમની પોઝિટિવ વાતચીત થઈ છે અને તેના પરિણામે તેમણે આગામી 5 દિવસ માટે પોતાના હુમલા ટાળી દીધા છે. જોકે, તેહરાને (ઈરાન) આ વાતને સદંતર ફગાવી દીધી છે. ઈરાને અમેરિકા પર આકરા પ્રહારો કરતા કહ્યું કે, અમેરિકા દુનિયાના નાણાકીય બજારોને (Financial Markets) મેનિપુલેટ કરવા માટે એટલે કે પોતાના ફાયદા માટે જુઠ્ઠાણું ફેલાવી રહ્યું છે.

ક્રૂડ ઓઈલના આજના લેટેસ્ટ ભાવ (આંકડાઓમાં):

બ્રેન્ટ ક્રૂડ (Brent Crude): ભાવમાં $1.06 (1.1%) નો વધારો થયો છે અને તે $101 પ્રતિ બેરલ પર પહોંચી ગયું છે.

WTI ક્રૂડ: આમાં પણ $1.58 (1.8%) નો ઉછાળો આવ્યો છે અને તે $89.71 પર ટ્રેડ કરી રહ્યું છે.

બજારના નિષ્ણાતો સ્પષ્ટ માને છે કે જ્યાં સુધી હોર્મુઝ જળડમરુમધ્ય (Strait of Hormuz) નો માર્ગ સંપૂર્ણપણે સલામત અને ખુલ્લો નહીં થાય, ત્યાં સુધી તેલની કિંમતોમાં આવી જ ભારે ઉથલપાથલ ચાલુ રહેશે.

શું ખરેખર $150 સુધી પહોંચી જશે કાચા તેલનો ભાવ?

વિશ્વની જાણીતી નાણાકીય સંસ્થા મેક્વેરી (Macquarie) એ તેલની કિંમતોને લઈને એક ડરામણી ભવિષ્યવાણી કરી છે. મેક્વેરીના રિપોર્ટ અનુસાર, જો હોર્મુઝનો રસ્તો જલ્દી સાફ નહીં થાય, તો ક્રૂડ ઓઈલ તેના $85-$90 ના બેઝ લેવલથી ઉછળીને સીધું $110 ની રેન્જમાં જઈ શકે છે.

સૌથી ચિંતાજનક વાત એ છે કે, જો એપ્રિલ મહિનાના અંત સુધીમાં આ હોર્મુઝનો માર્ગ બંધ જ રહેશે, તો બ્રેન્ટ ક્રૂડ $150 પ્રતિ બેરલના ઐતિહાસિક અને અત્યંત ખતરનાક લેવલને સ્પર્શી શકે છે. જો આવું થશે તો દુનિયાભરમાં મોંઘવારી બેકાબૂ બની જશે.

આ સંકટ વચ્ચે ભારત માટે કેવી છે સ્થિતિ?

આવા કપરા સમયમાં પણ ભારત માટે કૂટનીતિક અને વ્યાપારી મોરચે કેટલાક રસ્તાઓ ખુલ્લા છે, જે થોડી રાહત આપે છે:

LPG ટેન્કરની સલામત એન્ટ્રી: સોમવારે ભારતના 2 LPG ટેન્કર હોર્મુઝમાંથી હેમખેમ પસાર થઈ ગયા હતા. આનાથી દેશમાં ગેસની અછત નહીં સર્જાય તેવી આશા જાગી છે.

નવી ડીલની ઓફર: અમેરિકાએ દરિયામાં રહેલા ઈરાની અને રશિયન તેલ પરથી હાલ પૂરતો પ્રતિબંધ હટાવી લીધો છે. આનો સીધો ફાયદો ભારતને થઈ શકે છે. ટ્રેડર્સે ભારતીય રિફાઈનરીઓને પ્રીમિયમ ભાવે ઈરાની કાચું તેલ આપવાની ઓફર કરી છે.

IEAની ખાતરી: ઇન્ટરનેશનલ એનર્જી એજન્સી (IEA) ના વડા ફાતિહ બિરોલે પણ સંકેત આપ્યો છે કે, જો બજારમાં તેલની અછત વર્તાશે તો એશિયા અને યુરોપની સરકારો સાથે મળીને વધુ સ્ટ્રેટેજિક રિઝર્વ (ઈમરજન્સી તેલનો જથ્થો) માર્કેટમાં ઉતારવામાં આવશે, જેથી ભાવ કંટ્રોલમાં રહી શકે.

ટ્રમ્પ અને ઈરાન વચ્ચેની આ રાજકીય અને લશ્કરી ખેંચતાણ વૈશ્વિક અર્થતંત્ર માટે મોટો ખતરો બની રહી છે. ભારતે પોતાની જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે સતર્ક રહેવું પડશે. જો આવનારા દિવસોમાં તણાવ નહીં ઘટે, તો ભારતમાં પણ પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવમાં ભડકો થવાની પૂરેપૂરી શક્યતા છે. સૌની નજર હવે હોર્મુઝના માર્ગ અને અમેરિકાના આગામી પગલાં પર ટકેલી છે.

આ પણ વાંચો- Stocks to Watch: આ 10 શેરો કરાવશે તગડી કમાણી! Coal India, IRFC અને IndiGo સહિત આ સ્ટોક્સ પર રાખો નજર