મિડલ ઈસ્ટમાં યુદ્ધની ભયંકર અસર: કાચા તેલના ભાવ ભડકે બળ્યા, વ્યાજદરમાં ઘટાડાની આશા પર પાણી ફર્યું અને એશિયન બજારોમાં મોટો કડાકો

Crude Oil Prices: હાલમાં આખી દુનિયાની નજર મિડલ ઈસ્ટ (મધ્ય પૂર્વ) પર ટકેલી છે. અમેરિકા, ઈઝરાયેલ અને ઈરાન વચ્ચે ફાટી નીકળેલા યુદ્ધની સીધી અસર હવે વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર સ્પષ્ટપણે જોવા મળી રહી છે. ભૌગોલિક રાજકીય તણાવને કારણે કાચા તેલ (Crude Oil)ના ભાવ આસમાને પહોંચી ગયા છે, જેના કારણે દુનિયાભરના શેરબજારોમાં ડરનો માહોલ છે. આ સ્થિતિમાં સામાન્ય માણસને લોનના વ્યાજદરમાં જે રાહત મળવાની આશા હતી, તેના પર પણ હવે પાણી ફરી વળતું દેખાઈ રહ્યું છે.

મિડલ ઈસ્ટમાં યુદ્ધ અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં બ્લોકેજ

28 ફેબ્રુઆરી 2026ના રોજ અમેરિકા-ઇઝરાયેલ અને ઈરાન વચ્ચે શરૂ થયેલી આ ભીષણ લડાઈ હજુ પણ ચાલુ છે. આ યુદ્ધના કારણે ખાડી દેશો અને ખાસ કરીને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Strait of Hormuz)માંથી પસાર થતો તમામ દરિયાઈ વેપાર અને વાહનવ્યવહાર ઠપ્પ થઈ ગયો છે.

ઈરાને આ મહત્વના દરિયાઈ માર્ગ પર નાકાબંધી કરી દીધી છે, જેનાથી ગ્લોબલ શિપિંગમાં મોટી અડચણો ઊભી થઈ છે. તેની સીધી અસર કાચું તેલ, LPG અને લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસ (LNG) ની સપ્લાય ચેઈન પર પડી રહી છે. જોકે, ઈરાનના વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાઘચીએ સ્પષ્ટતા કરી છે કે આ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ માત્ર અમેરિકા, ઇઝરાયેલ અને તેમના સાથી દેશોના જહાજો અને ટેન્કરો માટે જ બંધ કરવામાં આવ્યો છે. બાકીના અન્ય દેશોના વેપારી જહાજો આ માર્ગ પરથી પસાર થવા માટે સંપૂર્ણપણે સ્વતંત્ર છે.

ખાડી વિસ્તારમાં ચાલી રહેલી આ અશાંતિને કારણે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ ઊંચા સ્તરે જળવાઈ રહ્યા છે.

બ્રેન્ટ ક્રૂડ (Brent Crude): 0.1%ના વધારા સાથે 103.27 ડોલર પ્રતિ બેરલ પર પહોંચી ગયું છે.

અમેરિકન ક્રૂડ: 0.7%ના ઘટાડા સાથે 97.99 ડોલર પ્રતિ બેરલ પર આવી ગયું છે.

તેલના ભાવ વધવાથી એશિયન શેરબજારોમાં રોકાણકારો સતર્ક અને ગભરાયેલા જોવા મળી રહ્યા છે. જાપાનનો મુખ્ય ઈન્ડેક્સ નિક્કેઈ (Nikkei) 1.2% તૂટ્યો છે. દક્ષિણ કોરિયાના KOSPI ઈન્ડેક્સમાં 0.6% નો ઘટાડો નોંધાયો છે. જકાર્તા કમ્પોઝિટ 2% કરતાં પણ વધુ ગગડી ગયો છે. જોકે, બીજી તરફ હેંગ સેંગ અને તાઈવાન વેઈટેડમાં થોડી તેજી જોવા મળી છે.

વ્યાજદરમાં ઘટાડાની શક્યતાઓ ધૂંધળી બની

કાચા તેલના ભાવ વધવાથી દુનિયાભરમાં ફરીથી મોંઘવારી (Inflation) વધવાનો ડર પેદા થઈ ગયો છે. આ કારણે હવે દુનિયાની મોટી સેન્ટ્રલ બેંકો લાંબા સમય સુધી પોતાની મોનિટરી પોલિસી કડક રાખવા મજબૂર બની શકે છે. આ અઠવાડિયે અમેરિકા, બ્રિટન, યુરોપ, જાપાન, ઓસ્ટ્રેલિયા, કેનેડા, સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ અને સ્વીડનની સેન્ટ્રલ બેંકોની મહત્વની મીટિંગ્સ થવા જઈ રહી છે. મોંઘવારીના ડરને જોતા નિષ્ણાતોનું અનુમાન છે કે મોટાભાગની બેંકો હાલમાં વ્યાજદરમાં કોઈ જ ઘટાડો નહીં કરે અને તેને જૈસે થે (યથાવત) રાખશે.

અમેરિકન ફેડરલ રિઝર્વની મીટિંગ પર નજર

અમેરિકાની સેન્ટ્રલ બેંક એટલે કે ‘ફેડરલ રિઝર્વ' ની ફેડરલ ઓપન માર્કેટ કમિટી (FOMC) ની મહત્વની બેઠક 17 અને 18 માર્ચના રોજ યોજાવા જઈ રહી છે. બજારના જાણકારો માની રહ્યા છે કે ફેડ પોતાના વ્યાજદરમાં કોઈ જ ફેરફાર નહીં કરે. અગાઉ જાન્યુઆરીમાં મળેલી મીટિંગમાં પણ વ્યાજદરો યથાવત રાખવામાં આવ્યા હતા. છેલ્લે ડિસેમ્બર 2025 માં સતત ત્રીજી વખત ઓવરનાઈટ લેન્ડિંગ રેટમાં 0.25% નો ઘટાડો કરવામાં આવ્યો હતો. અત્યારે અમેરિકામાં વ્યાજદર 3.50% થી 3.75% ની રેન્જમાં ચાલી રહ્યા છે.

ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર અને યુરોપિયન યુનિયનનો નવો પ્લાન

વૉલ સ્ટ્રીટ જર્નલના એક રિપોર્ટ અનુસાર, દરિયાઈ સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે અમેરિકાનું ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર આ અઠવાડિયાની શરૂઆતમાં જ એક મોટી જાહેરાત કરી શકે છે. તેઓ ઘણા દેશોને સાથે લાવીને એક નવું ગઠબંધન બનાવવા જઈ રહ્યા છે, જે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા જહાજોને સુરક્ષા પૂરી પાડશે. આ ઉપરાંત, સોમવારે યુરોપિયન સંઘના વિદેશ મંત્રીઓ પણ મિડલ ઈસ્ટમાં એક નાનું નેવલ મિશન શરૂ કરવા પર ચર્ચા કરશે. જોકે, નિષ્ણાતો માને છે કે હાલની સ્થિતિમાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં કોઈ પણ નવું ઓપરેશન કરવું ખૂબ જ જોખમી સાબિત થઈ શકે છે.

ચીન તરફથી સારા સમાચારની અપેક્ષા

આ બધા વૈશ્વિક ટેન્શન વચ્ચે સોમવારે ચીનના આર્થિક આંકડા પણ જાહેર થવાના છે. વર્ષની શરૂઆત ભલે નિરાશાજનક રહી હોય, પરંતુ ફેબ્રુઆરી મહિનાના રિટેલ સેલ્સ (છૂટક વેચાણ) ના આંકડા સારા આવવાની અપેક્ષા છે. આ સાથે જ ચીનના ઔદ્યોગિક ઉત્પાદનમાં પણ લગભગ 5% ની વૃદ્ધિ થવાનું અનુમાન લગાવવામાં આવી રહ્યું છે, જે એશિયન બજારો માટે થોડા રાહતના સમાચાર બની શકે છે.

ટૂંકમાં કહીએ તો, મિડલ ઈસ્ટનો આ જિયો-પોલિટિકલ તણાવ જ્યાં સુધી શાંત નહીં થાય, ત્યાં સુધી ગ્લોબલ માર્કેટમાં અસ્થિરતાનો માહોલ રહેશે. મોંઘું ક્રૂડ ઓઇલ અને સ્થિર વ્યાજદરો આવનારા સમયમાં સામાન્ય લોકોના ખિસ્સા અને શેરબજારના રોકાણકારો બંને માટે પડકારરૂપ બની શકે છે. માર્કેટની દરેક મૂવમેન્ટ અને લેટેસ્ટ અપડેટ્સ માટે જોડાયેલા રહો.

આ પણ વાંચો- Gold Price Today: સોના-ચાંદીના ભાવમાં મોટો ઘટાડો, એક અઠવાડિયામાં ગોલ્ડ 2990 સસ્તું થયું, ચેક કરો આજના તાજા રેટ