અમેરિકા સાથે LNG ડીલ પર ભારતની રોકડી વાત: ‘સસ્તો ગેસ આપશો તો જ સોદો થશે’, પેટ્રોનેટ CEOનું મોટું નિવેદન

Petronet LNG: ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે હાલ વેપાર અને મિત્રતાના સંબંધો મજબૂત થઈ રહ્યા છે, પરંતુ જ્યારે ઉર્જા સોદાની વાત આવે છે ત્યારે ભારતે પોતાનું વલણ સ્પષ્ટ કરી દીધું છે. દેશની સૌથી મોટી ગેસ ઈમ્પોર્ટર (આયાતકાર) કંપની પેટ્રોનેટ LNGના CEO અક્ષય કુમાર સિંહે અમેરિકાને સીધો સંદેશ આપ્યો છે કે ભારત અમેરિકા પાસેથી LNG (લિક્વિફાઈડ નેચરલ ગેસ) ત્યારે જ ખરીદશે, જ્યારે તે વ્યાજબી ભાવે ઉપલબ્ધ હશે.

સસ્તું હશે તો જ ખરીદીશું: ભારતની સ્પષ્ટ વાત

ઉર્જા સુરક્ષા અને કિંમતો વચ્ચે સંતુલન જાળવવું ભારત માટે ખૂબ જરૂરી છે. એક પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં વાત કરતા અક્ષય કુમાર સિંહે જણાવ્યું હતું કે, "અમને ગેસની જરૂર છે, પણ તે મોંઘો ન હોવો જોઈએ." તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું કે ભારત પોતાના નાગરિકો માટે સસ્તી અને પરવડે તેવી ઉર્જા ઈચ્છે છે.

તેમણે ઉમેર્યું કે, જો અમેરિકન ગેસની કિંમત અન્ય ઈંધણોની સરખામણીમાં કિફાયતી અને સ્પર્ધાત્મક હશે, તો જ ભારત તેની ખરીદી કરશે. જો ભાવ યોગ્ય હશે તો લોકો પણ અન્ય ઈંધણને બદલે ગેસનો વપરાશ વધારશે, જે અંતે બંને પક્ષે ફાયદાકારક રહેશે. આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે બંને દેશો વચ્ચે વેપાર વધારવા માટે વાતચીત જોરશોરથી ચાલી રહી છે.

આ નિવેદનની પાછળ એક મોટું વ્યાપારિક કારણ પણ છે. તાજેતરમાં જ અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ભારતીય વસ્તુઓ પરની આયાત ડ્યુટી (Import Duty) 50%થી ઘટાડીને 18% કરવાની જાહેરાત કરી છે. આ છૂટછાટના બદલામાં અમેરિકા ઈચ્છે છે કે ભારત અમેરિકાથી પોતાની આયાત બમણી કરે.

અત્યારે બંને દેશો વચ્ચેના વેપારના આંકડા જોઈએ તો વર્ષ 2024-25માં કુલ વેપાર 132 અબજ ડોલર રહ્યો હતો. જેમાં ભારતનો પક્ષ મજબૂત છે, કારણ કે ભારત પાસે 41 અબજ ડોલરનું ટ્રેડ સરપ્લસ (અધિશેષ) છે. ભારતે આગામી 5 વર્ષમાં અમેરિકા પાસેથી 500 અબજ ડોલરનો સામાન ખરીદવાની ઈચ્છા દર્શાવી છે. જોકે, અર્થશાસ્ત્રીઓનું માનવું છે કે આટલો મોટો લક્ષ્યાંક વ્યાપારિક સંતુલન પર અસર કરી શકે છે, તેથી ભારત દરેક પગલું સમજી-વિચારીને ભરી રહ્યું છે.

ગેસનો વપરાશ વધારવા ભારતનું આયોજન

ભારત અત્યારે દુનિયાનો ચોથો સૌથી મોટો LNG આયાત કરતો દેશ છે. ભારત સરકાર પોતાની એનર્જી પોલીસીમાં ગેસનો હિસ્સો વધારવા માંગે છે.

લક્ષ્યાંક: સરકાર 2030 સુધીમાં ભારતના કુલ ઉર્જા મિશ્રણમાં ગેસનો હિસ્સો 6% થી વધારીને 15% કરવા માંગે છે.

માંગ: ફર્ટિલાઈઝર (ખાતર), સિટી ગેસ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન, રિફાઈનરી અને વીજળી ક્ષેત્રે ગેસની માંગ સતત વધી રહી છે.

પડકાર: દેશમાં લગભગ 27,000 મેગાવોટ વીજળી પેદા કરવાની ક્ષમતા ધરાવતા ગેસ આધારિત પાવર પ્લાન્ટ્સ છે. પરંતુ સસ્તો ગેસ ન મળવાને કારણે આ પ્લાન્ટ્સ પોતાની ક્ષમતાના ચોથા ભાગ જેટલું કામ પણ કરી શકતા નથી.

આ સ્થિતિમાં ભારત માટે સસ્તો ગેસ મેળવવો એ માત્ર વેપાર નહીં, પણ જરૂરિયાત છે.

લાંબા ગાળાના સોદા અને ભવિષ્ય

પેટ્રોનેટ હાલમાં કતાર અને ઓસ્ટ્રેલિયા જેવા દેશો પાસેથી મોટા પાયે ગેસ આયાત કરે છે. હવે કંપની લાંબા ગાળાના (Long Term) કરારો કરવા માટેની તકો શોધી રહી છે જેથી ભવિષ્યમાં ભાવ વધઘટની ચિંતા ઓછી રહે. આ માટે પેટ્રોનેટ પોતાના હાલના ટર્મિનલની ક્ષમતા વધારી રહી છે અને ભારતના પૂર્વ કિનારે એક નવું આયાત ટર્મિનલ પણ બનાવી રહી છે.

ટૂંકમાં કહીએ તો, ભારતે અમેરિકાને સ્પષ્ટ સંકેત આપી દીધો છે કે મિત્રતા પોતાની જગ્યાએ છે, પણ ગેસની ખરીદી તો ‘ખિસ્સાને પરવડે’ તેવા ભાવે જ થશે.

આ પણ વાંચો- ખાલિસ્તાનીઓ માટે માઠા સમાચાર! ભારત અને કેનેડાએ ઘડ્યો આતંકવાદ વિરુદ્ધ ‘માસ્ટર પ્લાન', આ મુલાકાત સાબિત થશે ‘ગેમ ચેન્જર'