સોનું સસ્તું થતાં ગોલ્ડ લોન કંપનીઓના શેરોમાં કડાકો, Muthoot અને IIFLમાં 5% સુધીનો ઘટાડો; શું લોનની માંગ ઘટી રહી છે?
20 નવેમ્બરે સોના-ચાંદીના ભાવમાં ભારે ઘટાડાની અસર ગોલ્ડ લોન અને મેટલ કંપનીઓના શેર પર જોવા મળી હતી. Muthoot Finance, IIFL Finance અને Manappuram Financeના શેર 5 ટકા સુધી તૂટ્યા હતા. Hindustan Zincમાં પણ 4.9 ટકા અને MCXમાં 2.8 ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો હતો. અમેરિકામાં વ્યાજદર વધવાની આશંકા, મજબૂત ડોલર અને AI શેરોમાં વેચવાલી સોના-ચાંદીના ઘટાડાનાં મુખ્ય કારણો રહ્યાં હતાં. સોનાના ભાવ ઘટવાથી ગીરવે રાખેલા ઘરેણાંની કિંમત ઘટે છે, જે ગોલ્ડ લોન કંપનીઓના બિઝનેસ અને લોનની માંગને અસર કરી શકે છે.
સોના-ચાંદીના ભાવમાં કડાકા વચ્ચે ગોલ્ડ લોન કંપનીઓના શેરમાં વેચવાલી, Muthoot Finance અને IIFL Finance 5% સુધી તૂટ્યા.
સોના અને ચાંદીના ભાવમાં થયેલા ભારે ઘટાડાની અસર શુક્રવાર, 20 નવેમ્બરના રોજ ગોલ્ડ લોન આપતી કંપનીઓના શેર પર પણ જોવા મળી હતી. Muthoot Finance, Manappuram Finance અને IIFL Financeના શેરમાં 5 ટકા સુધીનો ઘટાડો નોંધાયો હતો. ડિસેમ્બરમાં અમેરિકન ફેડરલ રિઝર્વ (US Fed) દ્વારા વ્યાજદર વધારવાની શક્યતાને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કિંમતી ધાતુઓ પર દબાણ વધ્યું હતું.
શેરબજારમાં વેચવાલીનો આ દબાણ માત્ર ગોલ્ડ લોન કંપનીઓ પૂરતો મર્યાદિત રહ્યો નહોતો. કિંમતી ધાતુઓનું ઉત્પાદન કરતી Hindustan Zinc અને કોમોડિટી એક્સચેન્જ MCXના શેરમાં પણ ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. બુલિયન માર્કેટમાં આવેલી નબળાઈની અસર મેટલ અને કોમોડિટી સાથે જોડાયેલી કંપનીઓના શેર પર પડી હતી.
Muthoot Financeના શેરમાં સૌથી મોટો ઘટાડો
ગોલ્ડ લોન કંપનીઓમાં સૌથી વધુ ઘટાડો Muthoot Financeના શેરમાં જોવા મળ્યો હતો. BSE પર અગાઉના ટ્રેડિંગ સેશનમાં ₹2,615 પર બંધ થયેલો આ શેર શુક્રવારે 5.1 ટકા ઘટીને ₹2,480.10ના ઇન્ટ્રાડે લો પર પહોંચ્યો હતો.
IIFL Financeના શેરમાં પણ 4.7 ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો હતો અને તે ₹644.65ના અગાઉના બંધ ભાવની સરખામણીએ ઘટીને ₹614.15 પર આવી ગયો હતો.
Manappuram Financeનો શેર પણ 4.3 ટકા ઘટીને ₹270.95 પર પહોંચ્યો હતો. અગાઉના સત્રમાં આ શેર ₹283.30 પર બંધ થયો હતો.
આ ત્રણેય કંપનીઓના શેરમાં 4થી 5 ટકાની વચ્ચેનો ઘટાડો દર્શાવે છે કે ગોલ્ડ લોન સેક્ટરમાં વ્યાપક વેચવાલી જોવા મળી હતી.
ચાંદીના ઘટાડાની Hindustan Zinc પર અસર, MCXના શેર પણ દબાણમાં
કિંમતી ધાતુઓના ભાવમાં ઘટાડાની અસર Hindustan Zincના શેર પર પણ પડી હતી. કંપનીનો શેર 4.9 ટકા ઘટીને રૂ. 502.80ના ઇન્ટ્રાડે લો પર પહોંચ્યો હતો. અગાઉના ટ્રેડિંગ સેશનમાં તે ₹528.95 પર બંધ થયો હતો.
Hindustan Zinc ભારતની સૌથી મોટી ચાંદી ઉત્પાદક કંપની છે. કંપની ઓછામાં ઓછી 99.9 ટકા શુદ્ધતાવાળી રિફાઇન્ડ ચાંદીનું ઉત્પાદન કરે છે. તેથી ચાંદી સહિત કિંમતી ધાતુઓના ભાવમાં ઘટાડો થવાથી તેના શેર પર દબાણ જોવા મળ્યું હતું.
બીજી તરફ, કોમોડિટી એક્સચેન્જ MCXના શેરમાં પણ વેચવાલી જોવા મળી હતી. શેર અગાઉના ₹3,635ના બંધ ભાવથી 2.8 ટકા ઘટીને ₹3,531.10 પર આવી ગયો હતો.
Muthoot Finance, Manappuram Finance અને IIFL Finance જેવી NBFC કંપનીઓ સોનાના ઘરેણાં ગીરવે રાખીને ગ્રાહકોને લોન આપે છે. આ કંપનીઓની લોન આપવાની ક્ષમતા અને ગીરવે રાખેલા સોનાની કિંમત વચ્ચે સીધો સંબંધ છે.
જ્યારે સોનાના ભાવમાં મોટો ઘટાડો થાય છે ત્યારે ગીરવે રાખેલા ઘરેણાંની બજાર કિંમત પણ ઘટે છે. આ કંપનીઓ સામાન્ય રીતે સોનાના પ્રતિ ગ્રામ ભાવના આધારે લોનની રકમ નક્કી કરે છે.
એટલે કે સોનું સસ્તું થાય તો ગ્રાહકને અગાઉ જેટલી જ લોન મેળવવા માટે વધારે ઘરેણાં ગીરવે રાખવાની જરૂર પડી શકે છે. તેના કારણે ગોલ્ડ લોન લેવાની આકર્ષકતા ઘટી શકે છે અને લોનની માંગ પર અસર થવાની આશંકા રહે છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સતત પાંચમા સેશનમાં સોનામાં ઘટાડો
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોનાના ભાવ સતત પાંચમા ટ્રેડિંગ સેશનમાં ઘટ્યા હતા. શુક્રવારના ઘટાડા બાદ માર્ચ પછીની સૌથી મોટી સાપ્તાહિક ઘટાડા તરફ સોનું આગળ વધી રહ્યું હતું. ફેડરલ રિઝર્વના કડક વલણ અને AI સંબંધિત શેરોમાં વેચવાલીએ પણ બુલિયન પર દબાણ વધાર્યું હતું.
Reutersના અહેવાલ મુજબ, 02:57 GMT સુધી સ્પોટ ગોલ્ડ 1.9 ટકા ઘટીને 3,551.68 ડોલર પ્રતિ ઔંસ પર ટ્રેડ થઈ રહ્યું હતું. સત્ર દરમિયાન તે સપ્ટેમ્બર 2025 પછીના સૌથી નીચા સ્તરે પણ પહોંચ્યું હતું.
આ અઠવાડિયે અત્યાર સુધીમાં સોનાના ભાવમાં લગભગ 8.9 ટકાનો ઘટાડો થયો હતો. 20 માર્ચના સપ્તાહ પછીનો આ સૌથી મોટો સાપ્તાહિક ઘટાડો હતો. ડિસેમ્બર ડિલિવરીવાળા અમેરિકન ગોલ્ડ ફ્યુચર્સ પણ 3.6 ટકા ઘટીને 3,551.90 ડોલર પર આવી ગયા હતા.
ચાંદી, પ્લેટિનમ અને પેલેડિયમના ભાવમાં પણ ઘટાડો
સોનાની સાથે અન્ય કિંમતી ધાતુઓમાં પણ ભારે વેચવાલી જોવા મળી હતી. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ચાંદીનો ભાવ 2.3 ટકા ઘટીને 41.98 ડોલર પ્રતિ ઔંસ પર આવી ગયો હતો. અગાઉના ટ્રેડિંગ સેશનમાં પણ ચાંદીમાં લગભગ 5 ટકાનો ઘટાડો થયો હતો. આ સપ્તાહ દરમિયાન અત્યાર સુધીમાં ચાંદી લગભગ 14 ટકા ઘટી હતી.
અન્ય કિંમતી ધાતુઓમાં પ્લેટિનમ 2 ટકા ઘટીને 1,317 ડોલર પ્રતિ ઔંસ અને પેલેડિયમ 2.3 ટકા ઘટીને 888.66 ડોલર પ્રતિ ઔંસ પર પહોંચ્યું હતું. Reutersના અહેવાલ મુજબ, આ ત્રણેય મેટલ્સ આ સપ્તાહે નુકસાન સાથે બંધ થવાની દિશામાં આગળ વધી રહી હતી.
ફેડનું કડક વલણ અને AI શેરોમાં વેચવાલી સોનાના ઘટાડાનાં મુખ્ય કારણો
સોનાના ભાવમાં ઘટાડા પાછળનું એક મુખ્ય કારણ અમેરિકામાં વ્યાજદર વધવાની આશંકા છે. અમેરિકામાં મોંઘવારી ઊંચા સ્તરે યથાવત્ રહેતાં ફેડરલ રિઝર્વનું વલણ કડક રહ્યું છે. વ્યાજદર અને બોન્ડ યીલ્ડમાં વધારો સામાન્ય રીતે સોનાના ભાવ માટે નકારાત્મક માનવામાં આવે છે.
સોનું રોકાણકારોને કોઈ વ્યાજની આવક આપતું નથી. તેથી જ્યારે વ્યાજદર વધે છે ત્યારે સોનામાં રોકાણ જાળવી રાખવાનો તક ખર્ચ વધી જાય છે. આ કારણે રોકાણકારો સોનામાંથી નાણાં પાછાં ખેંચી શકે છે.
બીજું કારણ ટેક્નોલોજી અને AI સંબંધિત શેરોમાં આવેલી ભારે વેચવાલી છે. શેરબજારમાં થયેલા નુકસાનની ભરપાઈ કરવા કેટલાક રોકાણકારો સોનાનું વેચાણ કરી રહ્યા હોવાની પણ શક્યતા છે.
Capital.comના સિનિયર ફાઇનાન્શિયલ માર્કેટ એનાલિસ્ટ કાઇલ રોડાએ Reutersને જણાવ્યું હતું કે બજારમાં વ્યાપક સ્તરે ફોર્સ્ડ લિક્વિડેશન જોવા મળી રહ્યું છે. અમેરિકામાં વ્યાજદર વધવાની આશંકા અને મોંઘવારી યથાવત્ રહેવાને કારણે બોન્ડ યીલ્ડ ઊંચી છે. તેના પરિણામે અમેરિકન ડોલર મજબૂત બન્યો છે, જે સોનાના ભાવ પર દબાણ લાવી રહ્યો છે.
ફોર્સ્ડ લિક્વિડેશનનો અર્થ થાય છે કે રોકાણકારોએ નાણાકીય દબાણ અથવા નુકસાનની ભરપાઈ માટે મજબૂરીમાં પોતાની સંપત્તિ વેચવી પડે.
MCX પર સોના-ચાંદીના વાયદામાં પણ મોટો ઘટાડો
ઘરેલુ વાયદા બજારમાં પણ શુક્રવારે સોના અને ચાંદીમાં ભારે વેચવાલી જોવા મળી હતી.
MCX પર ડિસેમ્બર ડિલિવરીવાળું ગોલ્ડ ફ્યુચર્સ 3.94 ટકા ઘટીને ₹1,22,430 પ્રતિ 10 ગ્રામ પર ખુલ્યું હતું. જ્યારે ચાંદીના ફ્યુચર્સ શરૂઆતના કારોબારમાં 5.73 ટકા તૂટીને ₹1,48,466 પ્રતિ કિલોગ્રામ પર આવી ગયા હતા.
આ પહેલાં ગુરુવારે ઘરેલુ બજારમાં સોનું ₹1,29,380 પ્રતિ 10 ગ્રામ અને ચાંદી ₹1,61,166 પ્રતિ કિલોગ્રામ પર બંધ થઈ હતી.
ડિસ્ક્લેમર: Moneycontrol.com પર આપવામાં આવેલા વિચાર અને રોકાણની સલાહ રોકાણ વિશેષજ્ઞોના પોતાના ખાનગી વિચાર અને સલાહ હોય છે. Moneycontrol યૂઝર્સને સલાહ આપે છે કે તે કોઈ રોકાણ નિર્ણય લેવાના પહેલા સર્ટિફાઈડ એક્સપર્ટથી સલાહ લો.