અમેરિકી ફેડરલ રિઝર્વનો મોટો નિર્ણય: વ્યાજ દરો ઘટ્યા, પણ ભારતીય બજારમાં તેજી આવશે કે મંદી?

Federal Reserve: અમેરિકાની સેન્ટ્રલ બેંક એટલે કે ફેડરલ રિઝર્વે તેના વ્યાજ દરોમાં ફરી એકવાર ઘટાડો કરીને વિશ્વભરના બજારોનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે. જોકે, આ ઘટાડો રોકાણકારો માટે રાહતના સમાચારની સાથે એક ચેતવણી પણ લઈને આવ્યો છે. ફેડરલ રિઝર્વે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ભવિષ્યમાં વ્યાજ દરોમાં ઘટાડો કરવો સરળ નહીં હોય. આ નિર્ણયે બજારમાં એક સાથે આશા અને મૂંઝવણ બંને ઊભી કરી છે. ચાલો સમજીએ કે આ નિર્ણય શું છે અને તેની ભારતીય બજાર પર શું અસર થઈ શકે છે.

ફેડરલ રિઝર્વનો નિર્ણય શું છે?

ફેડરલ રિઝર્વની મોનેટરી પોલિસી કમિટી (FOMC) એ વ્યાજ દરોમાં 0.25%નો ઘટાડો કર્યો છે. આ ઘટાડા પછી હવે નવા દર 3.5%થી 3.75%ની રેન્જમાં આવી ગયા છે. બજારને આ ઘટાડાની અપેક્ષા હતી, પરંતુ ફેડરલ રિઝર્વનું વલણ 'હોકિશ' (Hawkish) રહ્યું, જેનો અર્થ એ છે કે ભવિષ્યમાં મોંઘવારીને કાબૂમાં લેવા માટે કડક પગલાં લેવામાં આવી શકે છે.

સૌથી રસપ્રદ વાત એ છે કે આ નિર્ણય સર્વસંમતિથી લેવાયો નથી. કમિટીમાં 9-3ના મતથી આ પ્રસ્તાવ પસાર થયો. છેલ્લા છ વર્ષમાં આટલો મોટો મતભેદ પહેલીવાર જોવા મળ્યો છે. એક સભ્ય 0.50%ના મોટા ઘટાડાની તરફેણમાં હતા, જ્યારે બે સભ્યો કોઈપણ પ્રકારના ઘટાડાની વિરુદ્ધ હતા. આ સ્પષ્ટ દર્શાવે છે કે ફેડરલ રિઝર્વની અંદર પણ અર્થતંત્રની દિશાને લઈને ઊંડો મતભેદ છે.

FOMCએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ભવિષ્યના નિર્ણયો સંપૂર્ણપણે આર્થિક આંકડાઓ પર આધાર રાખશે. જોકે, અમેરિકાના GDP વૃદ્ધિના અનુમાનને વધારીને 2.3% કરવામાં આવ્યું છે, પરંતુ મોંઘવારી હજુ પણ 2% ના લક્ષ્યાંક કરતાં ઘણી વધારે છે. ફેડનું માનવું છે કે મોંઘવારી 2028 સુધી પણ 2% ના લક્ષ્યાંક સુધી પહોંચે તેવી શક્યતા નથી. સપ્ટેમ્બરમાં મોંઘવારી દર 2.8% રહ્યો હતો, જે હજુ પણ ચિંતાજનક સ્તરે છે.

સરકારી બોન્ડની ખરીદી ફરી શરૂ

વ્યાજ દરમાં ઘટાડાની સાથે ફેડરલ રિઝર્વે અર્થતંત્રમાં રોકડ પ્રવાહિતા વધારવા માટે પણ એક મોટું પગલું ભર્યું છે. શુક્રવારથી, ફેડરલ રિઝર્વ દર મહિને 40 બિલિયન ડોલરના ટ્રેઝરી બિલ્સ (સરકારી બોન્ડ) ખરીદશે. આ પગલાથી ટૂંકા ગાળામાં બજારમાં નાણાંનો પ્રવાહ વધશે.

ભારતીય બજારો પર શું અસર થશે?

ફેડરલ રિઝર્વના આ કડક વલણની ભારતીય બજારો પર સીધી અસર પડી શકે છે.

FII રોકાણ: વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FII) ભારત જેવા ઊભરતાં બજારોમાંથી પોતાનું રોકાણ પાછું ખેંચી શકે છે, કારણ કે અમેરિકામાં વધુ સારા વળતરની અપેક્ષા વધી જાય છે.

રૂપિયા પર દબાણ: ડોલર મજબૂત થવાથી રૂપિયા પર દબાણ વધી શકે છે, જેનાથી આયાત મોંઘી થઈ શકે છે.

RBIની નીતિ: ફેડરલ રિઝર્વના કડક વલણને કારણે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) પર પણ ભવિષ્યમાં વ્યાજ દરો વધારવાનું દબાણ આવી શકે છે.

જોકે, ભારતનો સ્થાનિક ગ્રોથ મજબૂત છે, પરંતુ વૈશ્વિક સ્તરે કડક નાણાકીય નીતિ ભારતીય બજારમાં અસ્થિરતા લાવી શકે છે. રોકાણકારોએ આગામી સમયમાં વૈશ્વિક સંકેતો પર નજીકથી નજર રાખવી જોઈએ.

આ પણ વાંચો- Retail inflation in November: મોંઘવારી દર નવેમ્બરમાં 0.7% વધ્યો, ઑક્ટોબરના લો સ્તરથી કેમ થયો ઉછાળો જાણો