ભારત માટે બાસમતી અને નોન-બાસમતી બંને પ્રકારના ચોખાની નિકાસ માટે મિડલ ઈસ્ટ એક મુખ્ય બજાર છે.
US-Iran War: અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા તણાવે ભારતીય શેર બજારમાં ભારે ગભરાટ ફેલાવ્યો છે. મિડલ ઈસ્ટમાં ઊભી થયેલી યુદ્ધની સ્થિતિને કારણે મિડકેપ અને સ્મોલકેપ શેરોમાં જબરદસ્ત વેચવાલી જોવા મળી રહી છે. આ વૈશ્વિક ટેન્શનની સૌથી વધુ માઠી અસર ભારતથી ચોખાની નિકાસ (Rice Export) કરતી કંપનીઓ પર પડી છે. મિડલ ઈસ્ટ ભારતીય ચોખા માટે એક બહુ મોટું માર્કેટ છે, અને ત્યાંના તણાવે આ કંપનીઓના શેરોને ધરાશાયી કરી દીધા છે.
રાઇસ એક્સપોર્ટ કંપનીઓના શેરમાં મોટું ગાબડું
મિડલ ઈસ્ટમાં અશાંતિના સમાચાર આવતાની સાથે જ ચોખાની નિકાસ કરતી દિગ્ગજ કંપનીઓના શેરોમાં ભારે કડાકો જોવા મળ્યો છે.
LT Foods (દાવત બ્રાન્ડ): આ કંપનીના શેરમાં લગભગ 8% નો મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે.
Chaman Lal Setia Exports: આ કંપનીના શેર 4% સુધી તૂટ્યા છે.
KRBL: આ દિગ્ગજ કંપનીના શેરમાં પણ 2% નો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.
બીજી તરફ આખા શેર બજારની વાત કરીએ તો, સેન્સેક્સ 2700 પોઇન્ટથી વધુ ગગડીને 78,543.73 ના સ્તરે આવી ગયો હતો. જ્યારે નિફ્ટી 50 માં પણ 1.5% થી વધુનો ઘટાડો નોંધાયો અને તે 24,645.10 ની સપાટીએ પહોંચી ગયો હતો.
ભારતીય ચોખા માટે મિડલ ઈસ્ટ કેમ આટલું મહત્ત્વનું છે?
ભારત માટે બાસમતી અને નોન-બાસમતી બંને પ્રકારના ચોખાની નિકાસ માટે મિડલ ઈસ્ટ એક મુખ્ય બજાર છે. ઇન્ડિયન રાઇસ એક્સપોર્ટ્સ ફેડરેશનના આંકડાઓ આ વાતની સાબિતી આપે છે:
બાસમતી ચોખાની નિકાસ (એપ્રિલ-નવેમ્બર 2025): આ સમયગાળામાં સાઉદી અરેબિયાને 5217 કરોડ રૂપિયા, ઈરાનને 4049 કરોડ રૂપિયા, કુવૈતને 1098 કરોડ રૂપિયા અને ઈઝરાયેલને 381 કરોડ રૂપિયાના બાસમતી ચોખા મોકલવામાં આવ્યા હતા.
નોન-બાસમતી ચોખા (એપ્રિલ-ડિસેમ્બર 2025 / નાણાકીય વર્ષ 2026): સાઉદી અરેબિયાને 631 કરોડ રૂપિયા, ઈરાનને 21.75 કરોડ રૂપિયા અને ઈઝરાયેલને 15.57 કરોડ રૂપિયાની નિકાસ કરવામાં આવી હતી.
કંપનીઓની આવક પર સીધી અસર
મિડલ ઈસ્ટ દિગ્ગજ નિકાસકારોની આવકનો મુખ્ય સ્ત્રોત છે. ઉદાહરણ તરીકે, KRBL કંપનીને બાસમતી ચોખાની નિકાસથી જે કુલ આવક થાય છે, તેનો 61% હિસ્સો માત્ર મિડલ ઈસ્ટ અને GCC દેશોમાંથી આવે છે. જ્યારે LT Foods (દાવત બ્રાન્ડ) ની વાત કરીએ તો, નાણાકીય વર્ષ 2025 માં તેમની કુલ આવકનો 9% હિસ્સો મિડલ ઈસ્ટની નિકાસમાંથી આવ્યો હતો. આથી, ત્યાં કોઈ પણ રૂકાવટ આવે તો આ કંપનીઓને મોટો આર્થિક ફટકો પડે છે.
વૈશ્વિક બજારોની શું છે સ્થિતિ?
ઈરાન અને અમેરિકા-ઈઝરાયેલ વચ્ચેના જંગમાં માત્ર ભારતીય જ નહીં, પરંતુ એશિયાના મોટાભાગના બજારો પ્રભાવિત થયા છે.
હોંગકોંગનો હેંગ સેંગ, સિંગાપોરનો સ્ટ્રેટ ટાઇમ્સ અને ઇન્ડોનેશિયાનો જકાર્તા કમ્પોઝિટ 2% થી વધુ તૂટ્યા છે.
જાપાનનો નિક્કેઈ 225 ઇન્ડેક્સ પણ 2% ગગડ્યો છે.
જોકે, ચીનના બજારમાં થોડી રાહત છે, ત્યાં શંઘાઈ કમ્પોઝિટ લગભગ 0.5% ના વધારા સાથે ટ્રેડ કરી રહ્યો હતો.
દક્ષિણ કોરિયાનું બજાર આજે બંધ હોવાથી તે આ વૈશ્વિક કડાકાથી બચી ગયું હતું.
ટૂંકમાં કહીએ તો, મિડલ ઈસ્ટમાં ચાલી રહેલા ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવએ ભારતીય શેર બજાર અને ખાસ કરીને મિડલ ઈસ્ટ પર નિર્ભર એક્સપોર્ટ સેક્ટરની કમર તોડી નાખી છે. જ્યાં સુધી યુદ્ધની સ્થિતિ શાંત નહીં પડે ત્યાં સુધી બજારમાં આ પ્રકારની વધઘટ જોવા મળી શકે છે.
ડિસ્ક્લેમર: અહીં આપેલી માહિતી સ્ટોક પર્ફોમન્સ પર આધારિત છે. એ નોંધવું અગત્યનું છે કે બજારમાં રોકાણ બજારના જોખમોને આધીન છે. રોકાણકાર તરીકે, પૈસાનું રોકાણ કરતા પહેલા હંમેશા નિષ્ણાતની સલાહ લો. મનીકંટ્રોલ ક્યારેય કોઈને અહીં પૈસા રોકવાની સલાહ આપતું નથી.