India Forex Reserve: ભારતની તિજોરી છલકાઈ! વિદેશી મુદ્રા ભંડારમાં મોટો ઉછાળો, 1 જ સપ્તાહમાં સોનાનું હોલ્ડિંગ 2.62 અબજ ડોલર વધ્યું

India Forex Reserve: ભારતીય અર્થવ્યવસ્થા માટે એક ખૂબ જ રાહત અને ગર્વના સમાચાર સામે આવ્યા છે. ભારતના વિદેશી મુદ્રા ભંડારમાં ફરી એકવાર જોરદાર ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) ના તાજેતરના આંકડા મુજબ, દેશના ફોરેક્સ રિઝર્વમાં મોટી વૃદ્ધિ થઈ છે અને તે 693 અબજ ડોલરની સપાટી પાર કરી ગયું છે. આ વધારા પાછળનું મુખ્ય કારણ સોનાના ભંડાર (Gold Holding)માં આવેલી તેજી છે.

1 જ સપ્તાહમાં રિઝર્વ $4.36 અબજ વધ્યું

RBI દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા ડેટા અનુસાર, 19 ડિસેમ્બરના રોજ પૂરા થયેલા સપ્તાહમાં ભારતનું વિદેશી મુદ્રા ભંડાર 4.36 અબજ ડોલર વધીને 693.31 અબજ ડોલર પર પહોંચી ગયું છે. આ પહેલાના સપ્તાહમાં રિઝર્વમાં માત્ર 1.6 અબજ ડોલરનો વધારો થયો હતો અને કુલ આંકડો 688.94 અબજ ડોલર હતો. એટલે કે, ગત સપ્તાહની સરખામણીએ આ વખતનો ઉછાળો ઘણો મોટો અને મજબૂત છે.

સોનાની ચમકે વધાર્યું ભારતનું ટેન્શન મુક્ત ભવિષ્ય

માત્ર એક જ અઠવાડિયામાં ભારતનું ગોલ્ડ રિઝર્વ 2.62 અબજ ડોલર વધીને હવે 110.36 અબજ ડોલર પર પહોંચી ગયું છે.

ફોરેન કરન્સી અને અન્ય એસેટ્સમાં પણ વધારો

ફક્ત સોનું જ નહીં, પરંતુ વિદેશી મુદ્રાની અન્ય સંપત્તિઓમાં પણ વધારો નોંધાયો છે:

Foreign Currency Assets (FCA): આ રિઝર્વનો સૌથી મોટો હિસ્સો છે. આ સપ્તાહે FCA 1.641 અબજ ડોલર વધીને 559.428 અબજ ડોલર થઈ ગયું છે. RBI ના જણાવ્યા મુજબ, આમાં માત્ર ડોલર જ નહીં, પરંતુ યુરો, પાઉન્ડ અને જાપાની યેન જેવી કરન્સીના મૂલ્યમાં થયેલા ફેરફારની અસર પણ સામેલ છે.

Special Drawing Rights (SDR): આમાં પણ સામાન્ય વધારો થયો છે. SDR 8 મિલિયન ડોલર વધીને 18.744 અબજ ડોલર થયું છે.

IMF રિઝર્વ: ઈન્ટરનેશનલ મોનેટરી ફંડ (IMF) પાસે ભારતની રિઝર્વ પોઝિશન 95 મિલિયન ડોલર વધીને 4.782 અબજ ડોલર થઈ છે.

ભારતની સ્થિતિ મજબૂત: 11 મહિનાનું ઈમ્પોર્ટ કવર

આ વધારાનો સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે ભારતની આર્થિક સ્થિતિ વધુ મજબૂત બની છે. RBI એ તાજેતરની સમીક્ષા બાદ કહ્યું હતું કે, ભારત પાસે હવે એટલું વિદેશી મુદ્રા ભંડાર છે કે આપણે આગામી 11 મહિના સુધી આરામથી વિદેશથી વસ્તુઓ આયાત (Import) કરી શકીએ છીએ.

આ દર્શાવે છે કે ભારતનું એક્સટર્નલ સેક્ટર કેટલું મજબૂત છે અને કોઈ પણ વૈશ્વિક આર્થિક ઝટકા સામે લડવા માટે આપણો દેશ સક્ષમ છે.

છેલ્લા થોડા વર્ષોમાં રિઝર્વની સફર

જો આપણે પાછલા વર્ષોના રેકોર્ડ જોઈએ તો તેમાં ઘણા ઉતાર-ચઢાવ આવ્યા છે:

2022: આ વર્ષે રિઝર્વમાં કુલ 71 અબજ ડોલરનો ઘટાડો થયો હતો.

2023: સ્થિતિ સુધરી અને ભારતે લગભગ 58 અબજ ડોલર રિઝર્વમાં ઉમેર્યા.

2024: આ વર્ષે 20 અબજ ડોલરથી વધુનો વધારો થયો.

2025: અત્યાર સુધીમાં વિદેશી મુદ્રા ભંડારમાં લગભગ 47 થી 48 અબજ ડોલરનો વધારો થઈ ચૂક્યો છે.

વિદેશી મુદ્રા ભંડાર એટલે શું?

સરળ ભાષામાં કહીએ તો, વિદેશી મુદ્રા ભંડાર એ દેશની મધ્યસ્થ બેંક (ભારતમાં RBI) પાસે રહેલી સંપત્તિ છે. તેમાં મુખ્યત્વે અમેરિકન ડોલર, યુરો, પાઉન્ડ જેવી કરન્સી અને સોનાનો સમાવેશ થાય છે. જે દેશ પાસે આ ભંડાર જેટલો વધારે હોય, તેની આર્થિક સ્થિતિ એટલી જ સ્થિર અને મજબૂત માનવામાં આવે છે.

આ પણ વાંચો-Defence stocks: ડિફેન્સ સેક્ટર માટે મોટા સમાચાર, સરકારે રુપિયા 80,000 કરોડના સોદાને આપી મંજૂરી, આ શેરોમાં જોવા મળી તેજી