ઇઝરાયેલ-ઈરાન યુદ્ધની મોટી અસર: ભારતીય ફાર્મા કંપનીઓને માત્ર એક જ મહિનામાં 5000 કરોડના નુકસાનનો ડર

Indian pharma exporters: ઇઝરાયેલ અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધની સીધી અને ગંભીર અસર હવે ભારતના દવા ઉદ્યોગ (ફાર્મા સેક્ટર) પર પડી રહી છે. મિડલ ઈસ્ટ (પશ્ચિમ એશિયા) માં તણાવ વધવાથી માલભાડા એટલે કે ફ્રેટ રેટમાં બમણો વધારો જોવા મળ્યો છે. આ સ્થિતિને કારણે માત્ર આ મહિનામાં જ ભારતીય ફાર્મા નિકાસકારોને અંદાજે 2500 થી 5000 કરોડ રૂપિયાનું મોટું નુકસાન થવાની ભીતિ સેવાઈ રહી છે.

લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચમાં તોતિંગ વધારો

ખાડી દેશો અને વેસ્ટ એશિયાના માર્કેટ પર આધાર રાખતી દવા બનાવતી કંપનીઓ માટે અત્યારે મુશ્કેલીનો સમય છે. ફાર્માસ્યુટિકલ્સ એક્સપોર્ટ પ્રમોશન કાઉન્સિલ ઓફ ઇન્ડિયા (ફાર્મેક્સિલ) દ્વારા અપાયેલી ચેતવણી મુજબ, નિકાસકારોએ હવે દરેક શિપમેન્ટ દીઠ 4000 થી 8000 ડોલર જેટલો ભારે સરચાર્જ ચૂકવવો પડી રહ્યો છે. શિપમેન્ટ માટે લાંબા રૂટ લેવા, ઇંધણના વધેલા ભાવ અને હાઈ ઇન્સ્યોરન્સ પ્રીમિયમના કારણે આ ખર્ચમાં મોટો ઉછાળો આવ્યો છે.

કાચા માલ અને મૂડી પર ભારે દબાણ

ક્રૂડના ભાવ અને યુદ્ધની વર્તમાન સ્થિતિ

પ્રાપ્ત માહિતી અનુસાર, 28 ફેબ્રુઆરી 2026 ના રોજ ઇઝરાયેલ અને અમેરિકાએ ઈરાન સામે સીધા હુમલાની શરૂઆત કરીને એર સ્ટ્રાઈક કરી હતી. ત્યારથી બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવમાં 16 ટકા જેટલો ઉછાળો આવ્યો છે અને 6 માર્ચની સવારે તે 84 ડોલર પ્રતિ બેરલની આસપાસ ટ્રેડ કરી રહ્યું હતું. સામે પક્ષે ઈરાને પણ વળતો પ્રહાર કરીને ઇઝરાયેલ અને મધ્યપૂર્વના અન્ય દેશોમાં હુમલા કર્યા છે.

મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગો ખોરવાયા

આ યુદ્ધના કારણે ‘સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ' જેવા અત્યંત મહત્વના જળમાર્ગ પર ટ્રાફિક ખોરવાયો છે. નોંધનીય છે કે ભારતનું 50 ટકા તેલ અને 80 ટકા નેચરલ ગેસ આ જ માર્ગેથી આવે છે. આ ઉપરાંત રેડ સી (લાલ સમુદ્ર) અને ખાડીના અન્ય માર્ગો પ્રભાવિત થવાથી દવાઓની ડિલિવરીના શિડ્યુલ પર ખરાબ અસર પડી છે.

સૌથી મોટો ખતરો તાપમાન સેન્સિટિવ (કોલ્ડ ચેન) દવાઓને લઈને છે. લાંબા રૂટ અને મોડી ડિલિવરીના કારણે મોંઘી અને તાત્કાલિક પહોંચાડવી જરૂરી હોય તેવી દવાઓ બગડી જવાનો ખતરો ઊભો થયો છે.

મિડલ ઈસ્ટ: ભારતીય ફાર્મા માટે કરોડરજ્જુ સમાન માર્કેટ

ભારતની સસ્તી અને ગુણવત્તાયુક્ત જેનરિક દવાઓ માટે મિડલ ઈસ્ટ અને ગલ્ફ દેશો એક મોટું ડેસ્ટિનેશન બની ચૂક્યા છે. UAE, સાઉદી અરેબિયા, ઓમાન અને કુવૈત જેવા મોટા દેશો ભારતીય દવાઓ પર સૌથી વધુ આધાર રાખે છે.

ફાર્મેક્સિલના ડેટા મુજબ, નાણાકીય વર્ષ 2021 માં આ વિસ્તારમાં ભારતની ફાર્મા નિકાસ 1.32 અબજ ડોલર હતી. જે નાણાકીય વર્ષ 2025 માં વધીને 1.75 અબજ ડોલર થઈ ગઈ છે.

અંતમાં કહીએ તો ભારત આ આખા રીજન માટે એક લાઈફલાઈન સપ્લાયર છે, પરંતુ યુદ્ધના કારણે સપ્લાય ચેન ખોરવાતા ભારતીય દવા ઉદ્યોગ હાલમાં ઐતિહાસિક પડકારનો સામનો કરી રહ્યો છે.

આ પણ વાંચો - મઝગાંવ ડોક શિપબિલ્ડર્સ: 99000 કરોડની મેગા ડિફેન્સ ડીલના સમાચારથી શેરમાં 2 જ દિવસમાં 17%નો તોફાની ઉછાળો

ડિસ્ક્લેમર: Moneycontrol.com પર આપવામાં આવેલા વિચાર અને રોકાણની સલાહ રોકાણ વિશેષજ્ઞોના પોતાના અંગત વિચાર અને સલાહ હોય છે. Moneycontrol યુઝર્સને સલાહ આપે છે કે તે કોઈ રોકાણ નિર્ણય લેવાના પહેલા સર્ટિફાઈડ એક્સપર્ટથી સલાહ લો.