Coal stock in India: દેશમાં વધતી ગરમી અને અલ નિનોની અસરને કારણે વીજળીની માંગમાં જબરદસ્ત ઉછાળો આવ્યો છે. આ વધતી માંગને પહોંચી વળવા માટે કોલસાનો વપરાશ ખૂબ જ વધી ગયો છે. પરિણામે, હાલમાં દેશના 40% જેટલા કોલસા આધારિત પાવર પ્લાન્ટ્સ વીજ ઉત્પાદન એકમોમાં કોલસાનો સ્ટોક ચિંતાજનક રીતે ઘટીને તળિયે પહોંચી ગયો છે.
વીજળીની વધતી માંગ વચ્ચે દેશના 40% પાવર પ્લાન્ટ્સમાં કોલસાનો સ્ટોક તળિયે, જાણો શું સર્જાશે વીજ સંકટ?
Coal stock in India: દેશના 40% કોલસા આધારિત પાવર પ્લાન્ટ્સમાં કોલસાનો સ્ટોક ભયજનક સપાટીએ પહોંચ્યો છે. 74 પ્લાન્ટ્સમાં 25% થી ઓછો સ્ટોક છે. જાણો શું ભારતમાં વીજ સંકટ સર્જાશે?
અપડેટેડ 05:41:49 PM Sep 22, 2026 પર
સરકારી આંકડાઓ મુજબ, જે પાવર પ્લાન્ટ્સમાં કોલસાની આવશ્યક ઈન્વેન્ટરી 25% કરતા ઓછી છે, તેમની સંખ્યા ગયા સપ્તાહના અંતે વધીને 74 થઈ ગઈ છે.
74 પ્લાન્ટ્સમાં કોલસાનો સ્ટોક 25% થી ઓછો
સરકારી આંકડાઓ મુજબ, જે પાવર પ્લાન્ટ્સમાં કોલસાની આવશ્યક ઈન્વેન્ટરી 25% કરતા ઓછી છે, તેમની સંખ્યા ગયા સપ્તાહના અંતે વધીને 74 થઈ ગઈ છે. અગાઉ 12 સપ્ટેમ્બરના સપ્તાહના અંતે આ આંકડો 60 હતો. આ દર્શાવે છે કે માત્ર થોડા જ દિવસોમાં કોલસાના સ્ટોકમાં ઝડપી ઘટાડો નોંધાયો છે. એસી અને કુલિંગ સાધનોના સતત વપરાશને કારણે આ સ્થિતિ સર્જાઈ છે.
વીજળીની માંગમાં ઐતિહાસિક વધારો
ગયા સપ્તાહમાં દેશમાં વીજળીની મહત્તમ માંગ 230 થી 250 ગીગાવોટ (GW) ની વચ્ચે રહી હતી. આ પહેલા મે મહિનામાં વીજળીની માંગ 270.70 ગીગાવોટ સુધી પહોંચી ગઈ હતી, જે અત્યાર સુધીનો ઓલ-ટાઇમ હાઈ રેકોર્ડ છે.
શું દેશમાં વીજ સંકટ સર્જાશે?
આ પરિસ્થિતિ જોતા સામાન્ય લોકોને વીજ કાપનો ડર સતાવી રહ્યો છે, પરંતુ એક રિસર્ચ ફર્મના રિપોર્ટ મુજબ આ કોઈ કાયમી કે મૂળભૂત અછત નથી. આ માત્ર એક કામચલાઉ લોજિસ્ટિક્સ સમસ્યા છે. તાજેતરમાં ભારે વરસાદને કારણે ખાણોમાંથી પાવર પ્લાન્ટ્સ સુધી કોલસો પહોંચાડવામાં ખલેલ પડી હતી. જોકે, કોલસા અને રેલવે મંત્રાલયે સ્પષ્ટતા કરી છે કે હવે સપ્લાયમાં સુધારો થઈ રહ્યો છે અને પુરવઠો ધીમે ધીમે પૂર્વવત થઈ રહ્યો છે.
કોલસાની આયાતમાં મોટો ઉછાળો
એપ્રિલથી ઓગસ્ટના સમયગાળામાં રિન્યુએબલ ઊર્જાના ઉત્પાદનમાં 21% નો વધારો જરૂર થયો છે, પરંતુ કુદરતી પરિબળો પર તેની અનિશ્ચિતતાને કારણે આપણે હજુ પણ વીજળી માટે કોલસા પર જ વધુ નિર્ભર રહેવું પડે છે. દેશમાં હીટવેવ અને હાઈડ્રોપાવર (જળવિદ્યુત) ઉત્પાદનમાં થયેલા ઘટાડાને કારણે ઓગસ્ટમાં કોલસાની આયાત 15 મહિનાની સૌથી ઊંચી સપાટીએ પહોંચી હતી. ગયા મહિને કોલસાની આયાત 85% જેટલી વધીને 55.20 લાખ ટન નોંધાઈ હતી, જે મે 2025 પછીની સૌથી વધુ છે. રિપોર્ટ અનુસાર, ઓગસ્ટ મહિનામાં સતત ત્રીજા મહિને કોલસાની આયાતમાં આ પ્રકારે વધારો જોવા મળ્યો છે.
જોકે હાલમાં વીજ પ્લાન્ટ્સમાં કોલસાનો સ્ટોક ઓછો છે, પરંતુ સરકાર અને રેલવે તંત્ર દ્વારા સપ્લાય ચેન સુધારવાના પ્રયાસો તેજ કરી દેવામાં આવ્યા છે. વરસાદની અસર ઓછી થતાં જ કોલસાનો પુરવઠો સામાન્ય થઈ જશે, જેથી દેશમાં કોઈ મોટા વીજ સંકટની શક્યતા હાલ પૂરતી નહિવત્ છે.
MoneyControl News
પહેલા મનીકંટ્રોલ ગુજરાતી પર ગુજરાતીમાં સ્ટોક માર્કેટ, Stock Tips, સમાચાર, પર્સનલ ફાઇનાન્સ અને બિઝનેસ સંબંધિત સમાચાર વાંચો. દૈનિક બજાર અપડેટ્સ માટે Moneycontrol App ડાઉનલોડ કરો.
