Rice Export to US: એક સમય હતો જ્યારે ભારત ઘઉં જેવી સામાન્ય જરૂરિયાત માટે અમેરિકા પર નિર્ભર હતું, પરંતુ આજે સમય બદલાયો છે. ભારત હવે અમેરિકાને મોટા પ્રમાણમાં ચોખાની નિકાસ કરતો દેશ બની ગયો છે. તાજેતરમાં, અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ભારતીય ચોખા પર વધારાનો ટેક્સ (ટેરિફ) લગાવવાની ધમકી આપી છે. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે ભારત અમેરિકામાં "ડમ્પિંગ" કરી રહ્યું છે, એટલે કે ખરાબ ગુણવત્તાના ચોખા મોકલી રહ્યું છે.
ભારતના બાસમતી સામે અમેરિકાના 'ટેક્સમતી' અને 'જૈસ્મતી' ફેલ, જાણો કેમ ટ્રમ્પને લાગ્યા મરચાં
Indian Basmati Rice: અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ભારતીય ચોખા પર ટેરિફની ધમકી આપી છે. જાણો કેવી રીતે ભારતના અસલી બાસમતી ચોખાએ અમેરિકાના હાઇબ્રિડ 'ટેક્સમતી' અને 'જૈસ્મતી'ને બજારમાં પાછળ છોડી દીધા અને આ વિવાદનું સાચું કારણ શું છે.
અપડેટેડ 02:11:44 PM Dec 12, 2025 પર
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ભારતીય ચોખા પર ટેરિફની ધમકી આપી છે.
જોકે, ભારતીય નિકાસકારોએ આ આરોપોને નકારી કાઢ્યા છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ ધમકી પાછળનું અસલી કારણ બજારમાં ભારતની વધતી પકડ છે. ભારતના સુગંધિત બાસમતી ચોખાએ અમેરિકાના પોતાના હાઇબ્રિડ ચોખા ‘ટેક્સમતી’ (Texmati) અને ‘જૈસ્મતી’ (Jasmati) ને બજારમાં પાછળ છોડી દીધા છે.
અમેરિકન ચોખા બાસમતી સામે કેમ ટકી ન શક્યા?
આની પાછળ એક રસપ્રદ કહાની છે. 80ના દાયકામાં અમેરિકાએ ભારત પાસેથી ચોખાની આયાત ઘટાડવા માટે એક યોજના બનાવી. તેમણે વિચાર્યું કે બાસમતી જેવા જ ચોખા અમેરિકામાં ઉગાડવામાં આવે. પરંતુ બાસમતી ચોખાની ખેતી માટે ખાસ પ્રકારની આબોહવાની જરૂર પડે છે, જે અમેરિકામાં શક્ય નહોતી.
આ સમસ્યાના ઉકેલ માટે, 1984માં ટેક્સાસની ‘રાઇસટેક’ (RiceTec) કંપનીના CEO રોબિન એન્ડ્રુઝે એક નવા હાઇબ્રિડ ચોખા બનાવ્યા. તેમણે ભારતીય બાસમતી અને અમેરિકન લાંબા દાણાવાળા ચોખાનું મિશ્રણ કરીને ‘ટેક્સમતી’ બનાવ્યા. આ ચોખા ટેક્સાસની આબોહવામાં સરળતાથી ઉગી શકતા હતા અને તેમાં બાસમતી જેવી સુગંધ પણ હતી.
ત્યારબાદ, કંપનીએ ‘જૈસ્મતી’ નામના બીજા હાઇબ્રિડ ચોખા બનાવ્યા, જેમાં બાસમતીના દાણાનો આકાર અને થાઈ જેસ્મિન ચોખાની સુગંધ ઉમેરવામાં આવી. પરંતુ વર્ષો પછી પણ, આ બંને હાઇબ્રિડ ચોખા અમેરિકન લોકોના દિલમાં અસલી ભારતીય બાસમતીની જગ્યા લઈ શક્યા નહીં.
આંકડા શું કહે છે?
વર્લ્ડ ઇન્ટિગ્રેટેડ ટ્રેડ સોલ્યુશનના આંકડા મુજબ, 2018માં અમેરિકાના કુલ ચોખા આયાતમાં ભારતનો હિસ્સો 23.3% હતો, જે 2024 સુધીમાં વધીને 26.1% થઈ ગયો. ઇન્ડિયન રાઇસ એક્સપોર્ટર્સ ફેડરેશન (IREF) અનુસાર, અમેરિકા ભારતના બાસમતી ચોખાનો ચોથો સૌથી મોટો અને બિન-બાસમતી ચોખાનો 24મો સૌથી મોટો ખરીદદાર છે. એક રિપોર્ટ અનુસાર, તાજેતરના વર્ષમાં ભારતે અમેરિકાને 2.74 લાખ ટન બાસમતી ચોખાની નિકાસ કરી, જેની કિંમત 28,300 કરોડ હતી. આ ઉપરાંત, 61,000 ટન બિન-બાસમતી ચોખા પણ વેચ્યા, જેની કિંમત 5,000 કરોડ હતી.
ટેરિફની ભારત પર કેટલી અસર થશે?
જો ટ્રમ્પ ભારતીય ચોખા પર ટેરિફ લગાવે તો પણ તેની ભારત પર બહુ મોટી અસર થવાની શક્યતા ઓછી છે. કારણ કે, ભારતની કુલ ચોખાની નિકાસમાંથી માત્ર 3% જ અમેરિકામાં જાય છે. ભારતના મુખ્ય બજારો ખાડી દેશો અને આફ્રિકા છે, જ્યાં નિકાસ સતત વધી રહી છે. જોકે, આ ટેરિફના કારણે અમેરિકન ગ્રાહકો માટે ચોખા મોંઘા થઈ શકે છે, પરંતુ ભારતીય નિકાસકારોને મોટું નુકસાન નહીં થાય.
MoneyControl News
પહેલા મનીકંટ્રોલ ગુજરાતી પર ગુજરાતીમાં સ્ટોક માર્કેટ, Stock Tips, સમાચાર, પર્સનલ ફાઇનાન્સ અને બિઝનેસ સંબંધિત સમાચાર વાંચો. દૈનિક બજાર અપડેટ્સ માટે Moneycontrol App ડાઉનલોડ કરો.
