ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં 42%નો ઐતિહાસિક કડાકો, શું હવે ભાવ 60 ડોલર સુધી જશે? જાણો નિષ્ણાતોનો અંદાજ
ક્રૂડ ઓઇલ તેના રેકોર્ડ હાઈથી 42% ગગડીને યુદ્ધ પહેલાના સ્તરે પહોંચી ગયું છે. અમેરિકા-ઈરાન ડીલ બાદ સપ્લાય વધતા ભાવ 60 થી 65 ડોલર સુધી જવાની શક્યતા છે. જાણો ભારતીય અર્થતંત્રને શું ફાયદો થશે.
ભારત પોતાની જરૂરિયાતનું 90 ટકા ક્રૂડ વિદેશથી આયાત કરે છે. જ્યારે ભાવ 100 ડોલરની પાર રહેતા હતા, ત્યારે સરકારનું ઈમ્પોર્ટ બિલ ખૂબ વધી ગયું હતું. આયાત પાછળ વધુ ડોલર ખર્ચાતા ભારતીય રૂપિયા પર ભારે દબાણ આવ્યું હતું.
Crude oil price drop : કોઈએ વિચાર્યું ન હતું કે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ આટલી જલ્દી 72 ડોલર પ્રતિ બેરલની નીચે આવી જશે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના યુદ્ધ બાદ જે રીતે ભાવ આસમાને પહોંચ્યા હતા, તે જોતા નિષ્ણાતોને પણ લાગતું હતું કે ભાવ સામાન્ય થવામાં મહિનાઓનો સમય લાગી જશે. પરંતુ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પરિસ્થિતિ ઝડપથી બદલાઈ રહી છે, જે ભારત માટે એક મોટા સારા સમાચાર લઈને આવી છે.
રેકોર્ડ હાઈથી 42% નો મોટો ઘટાડો
28 ફેબ્રુઆરીએ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે યુદ્ધ શરૂ થયા બાદ ક્રૂડના ભાવમાં ભડકો થયો હતો. 30 એપ્રિલના રોજ ક્રૂડનો ભાવ 126 ડોલર પ્રતિ બેરલની સર્વોચ્ચ સપાટીએ પહોંચી ગયો હતો. પરંતુ હવે તે લેવલથી ભાવમાં 42 ટકાનો તોતિંગ ઘટાડો નોંધાયો છે.
25 જૂનના લેટેસ્ટ આંકડા મુજબ, સપ્ટેમ્બર બ્રેન્ટ ઓઇલ ફ્યુચર્સ ઘટીને 72.89 ડોલર પ્રતિ બેરલ પર આવી ગયું છે. WTI (વેસ્ટ ટેક્સાસ ઇન્ટરમીડિયેટ) ઓગસ્ટ ક્રૂડ ઓઇલ ફ્યુચર્સ 69.36 ડોલર પર પહોંચી ગયું છે. આંકડા દર્શાવે છે કે ક્રૂડ હવે બરાબર યુદ્ધ શરૂ થવા પહેલાના લેવલ પર પરત ફરી ચૂક્યું છે.
60-65 ડોલર સુધી કેમ જઈ શકે છે ભાવ?
ભાવમાં આવેલા આ મોટા ઘટાડા પાછળનું મુખ્ય કારણ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે થયેલી ડીલ છે. આ સમજૂતી બાદ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટનો રૂટ ફરીથી ખુલી ગયો છે. આ રસ્તે ઓઇલ ટેન્કરોની અવરજવર રાબેતા મુજબ શરૂ થઈ ગઈ છે, જેનાથી બજારમાં સપ્લાય વધી છે.નિષ્ણાતો માને છે કે આવનારા થોડા જ સપ્તાહોમાં ક્રૂડનો સપ્લાય હજુ વધશે. એક તરફ સપ્લાય વધી રહ્યો છે અને બીજી તરફ ડિમાન્ડમાં થોડી નરમાશ છે. જો આ જ સ્થિતિ ચાલુ રહેશે તો ક્રૂડનો ભાવ 60 થી 65 ડોલર સુધી પણ નીચે જઈ શકે છે.
દાયકાઓ બાદ ઈરાનને મળી તેલ વેચવાની મંજૂરી
ઘણા દાયકાઓ પછી અમેરિકાએ ઈરાનને પોતાનું તેલ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં વેચવાની પરવાનગી આપી છે. યુદ્ધ પછી ઈરાનને મોટા પાયે દેશના પુનર્નિર્માણની જરૂર છે, જેના માટે તે વધુ ક્રૂડ વેચીને ભંડોળ એકઠું કરવાનો પૂરો પ્રયાસ કરશે.ઈરાન દુનિયામાં સૌથી વધુ ક્રૂડ ઉત્પાદન કરતા દેશોના લિસ્ટમાં આવે છે. ભૌગોલિક રીતે તે ભારત અને ચીનની ખૂબ નજીક છે. ભારત અને ચીન દુનિયાના સૌથી મોટા ઓઇલ ખરીદદારો છે, તેથી ઈરાનની માર્કેટમાં એન્ટ્રી ક્રૂડના ભાવને વધુ કંટ્રોલમાં રાખશે.
ભારતીય અર્થતંત્ર અને રૂપિયા માટે રાહત
ભારત પોતાની જરૂરિયાતનું 90 ટકા ક્રૂડ વિદેશથી આયાત કરે છે. જ્યારે ભાવ 100 ડોલરની પાર રહેતા હતા, ત્યારે સરકારનું ઈમ્પોર્ટ બિલ ખૂબ વધી ગયું હતું. આયાત પાછળ વધુ ડોલર ખર્ચાતા ભારતીય રૂપિયા પર ભારે દબાણ આવ્યું હતું.
હવે ક્રૂડના ભાવ ઘટતા રૂપિયો પણ રિકવર થઈ રહ્યો છે. જો ક્રૂડમાં ઘટાડો ચાલુ રહેશે તો સરકાર પરનું આર્થિક દબાણ ઘટશે. અગાઉ ક્રૂડ મોંઘુ થતા સરકારી ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓએ પેટ્રોલ-ડીઝલ અને ગેસના ભાવમાં વધારો કર્યો હતો. હવે સસ્તા ક્રૂડનો સીધો ફાયદો આવનારા દિવસોમાં સામાન્ય જનતાને પણ મળે તેવી પૂરી શક્યતાઓ દેખાઈ રહી છે.