Crude oil prices: જો અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે યુદ્ધની સ્થિતિ સર્જાય તો ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ 110 ડોલર સુધી પહોંચી શકે છે. જો સોદો થાય તો ભાવ 60 ડોલર થશે. જાણો બજારના લેટેસ્ટ અપડેટ્સ.
Crude oil prices: જો અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે યુદ્ધની સ્થિતિ સર્જાય તો ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ 110 ડોલર સુધી પહોંચી શકે છે.
US Iran tension: આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં અત્યારે ભારે હલચલ જોવા મળી રહી છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે જે રીતે તણાવ વધી રહ્યો છે, તેની સીધી અસર ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ પર પડતી દેખાઈ રહી છે. પશ્ચિમ એશિયામાં અમેરિકાએ પોતાની લશ્કરી તૈયારીઓ વધારી દીધી છે, જેના કારણે હાલમાં જ ક્રૂડના ભાવમાં 10 ટકા જેટલો મોટો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. નિષ્ણાતોના મતે, આવનારા સમયમાં ક્રૂડના ભાવ કઈ દિશામાં જશે તેનો સંપૂર્ણ આધાર આ બે દેશોના સંબંધો પર રહેલો છે. ચાલો જાણીએ આ મુદ્દે બજારના વિશ્લેષકો શું કહે છે.
ભાવ 110 ડોલર થશે કે 60 ડોલર?
બજારના નિષ્ણાતો માને છે કે જો અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે પરિસ્થિતિ વધુ બગડશે, તો બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ ઉછળીને પ્રતિ બેરલ 110 ડોલર સુધી પહોંચી શકે છે. આ આંકડો અત્યારના ભાવ કરતા આશરે 57 ટકા વધારે છે! પરંતુ, સિક્કાની બીજી બાજુ પણ છે. જો આ બંને દેશો વચ્ચે કોઈ સમજૂતી કે સોદો થઈ જાય અને દુનિયાભરમાં તેલનો પુરવઠો રાબેતા મુજબ ચાલુ રહે, તો આ જ ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ ઘટીને 60 ડોલર સુધી પણ આવી શકે છે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ: દુનિયાની સૌથી મહત્વની દરિયાઈ પટ્ટી
આ વિવાદમાં ‘હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ' નામનો દરિયાઈ માર્ગ ખૂબ જ અગત્યનો છે. દરરોજ આશરે 20 મિલિયન બેરલ ક્રૂડ અને પેટ્રોલિયમ પેદાશો આ જ માર્ગેથી પસાર થાય છે. આ ઉપરાંત આખી દુનિયાના કુલ ગેસ સપ્લાયમાંથી 20 ટકા ગેસ પણ અહીંથી જ જાય છે. જો આ તણાવની અસર હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર પડે, તો ક્રૂડના ભાવમાં 20 થી 40 ડોલરનું વધારાનું ‘રિસ્ક પ્રીમિયમ' ઉમેરાઈ શકે છે. જો આવું થાય તો ભાવ 95 થી 110 ડોલર કે તેનાથી પણ ઉપર જવાની શક્યતા છે. જોકે, નિષ્ણાતો કહે છે કે લાંબા સમય સુધી આ રસ્તો બંધ રાખવો સરળ નથી. આ તો જ શક્ય બને જો ઈરાન આ માર્ગને સંપૂર્ણપણે બ્લોક કરી દે.
બજારમાં ડરનો માહોલ અને વર્તમાન કિંમતો
અત્યારે તેલ બજારમાં એક પ્રકારનો ભય જોવા મળી રહ્યો છે. ફેબ્રુઆરી મહિનામાં તેલના ભાવ ઊંચા રહ્યા છે. શુક્રવારની વાત કરીએ તો, બ્રેન્ટ ક્રૂડ 70 ડોલરની આસપાસ ટ્રેડ કરી રહ્યું હતું, જે અગાઉ 72 ડોલર સુધી પહોંચી ગયું હતું. શ્લેષકોના જણાવ્યા મુજબ, જો તણાવ વધે તો ભાવ 90 ડોલર સુધી પહોંચી શકે છે. પરંતુ જો આવતા થોડા અઠવાડિયામાં અમેરિકા ઈરાન પર કોઈ હુમલો ન કરે, તો બ્રેન્ટ ક્રૂડ ફરીથી 60 ડોલરની સપાટીએ આવી શકે છે.
ઈરાનનું તેલ અને વૈશ્વિક ઉત્પાદન
ઈરાન અત્યારે રોજના આશરે 3.3 મિલિયન બેરલ તેલનું ઉત્પાદન કરે છે. જો યુદ્ધ થાય અને આ ઉત્પાદન અટકે, તો બજારમાં થોડો સમય ગભરાટ ફેલાશે. પણ દુનિયા પાસે બીજું વધારાનું તેલ ઉત્પાદન કરવાની ક્ષમતા છે, તેથી લાંબા ગાળે ભાવ પર બહુ દબાણ રહેશે નહીં. પરાંત, જો ભવિષ્યમાં અમેરિકા ઈરાન પર લાગેલા પ્રતિબંધો હટાવી લે, તો ઈરાન પોતાનું વધારાનું (રોજનું 0.3 થી 0.4 મિલિયન બેરલ) તેલ બજારમાં વેચી શકશે, જેનાથી સપ્લાય વધશે અને ભાવ નીચે આવી શકશે.
ભારતની આયાત અને રશિયા કનેક્શન
દરમિયાન, ભારતની ક્રૂડ આયાતના આંકડામાં પણ ફેરફાર જોવા મળ્યો છે. શિપિંગ ટ્રેકિંગ ડેટા મુજબ, ફેબ્રુઆરીના પહેલા 18 દિવસમાં ભારતે રોજનું 4.85 મિલિયન બેરલ ક્રૂડ મંગાવ્યું હતું. ન્યુઆરીમાં આ આંકડો 5.25 મિલિયન બેરલ હતો. એટલે કે આયાતમાં 8% નો ઘટાડો થયો છે. ઘટાડા પાછળનું મુખ્ય કારણ રશિયાથી આવતા તેલમાં થયેલો ઘટાડો છે. ડિસેમ્બર 2025 ના ડેટા મુજબ (જેમ કે નોંધવામાં આવ્યું છે), રશિયાથી રોજનું 1.28 મિલિયન બેરલ તેલ આવતું હતું. જાન્યુઆરીમાં તે ઘટીને 1.22 મિલિયન બેરલ અને ફેબ્રુઆરીની શરૂઆતમાં વધુ ઘટીને 1.09 મિલિયન બેરલ થઈ ગયું હતું. આ ઘટાડો પાછલા મહિનાની સરખામણીમાં 10% જેટલો છે.
ટૂંકમાં કહીએ તો, દુનિયાભરની નજર હાલ અમેરિકા અને ઈરાન પર ટકેલી છે. આગામી થોડા દિવસોમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં મોટી વધઘટ જોવા મળી શકે છે. જો શાંતિ જળવાઈ રહેશે તો લોકોને સસ્તા તેલની રાહત મળશે, પણ જો યુદ્ધના ભણકારા વાગશે તો દુનિયાભરના દેશોને મોંઘા ક્રૂડનો સામનો કરવો પડશે.