અમેરિકા-ઈરાન તણાવ: ક્રૂડ ઓઈલ 110 ડોલર સુધી પહોંચવાની આશંકા, જાણો તેલના ભાવ પર શું થશે અસર?

US Iran tension: અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે હાલમાં જે રીતે તણાવ વધી રહ્યો છે, તેની સીધી અસર વૈશ્વિક તેલ બજાર પર જોવા મળી રહી છે. આર્થિક નિષ્ણાતોના મતે, જો આ તણાવ હજુ વધશે તો બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઈલની કિંમત 110 ડોલર પ્રતિ બેરલ સુધી પહોંચી શકે છે. આ ભાવ આજના સ્તર કરતા લગભગ 57 ટકા વધારે હશે. જોકે, એક રાહતના સમાચાર એ પણ છે કે જો બંને દેશો વચ્ચે કોઈ સમજૂતી થઈ જાય અને બજારમાં તેલનો સપ્લાય જળવાઈ રહે, તો આ કિંમતો ઘટીને 60 ડોલર સુધી પણ આવી શકે છે.

તેલના ભાવ કેમ વધી રહ્યા છે?

પશ્ચિમ એશિયામાં અમેરિકાએ પોતાની સૈન્ય હિલચાલ અને તૈયારીઓ વધારી દીધી છે. આ સમાચાર આવતાની સાથે જ છેલ્લા થોડા સમયમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં લગભગ 10 ટકાનો ઉછાળો આવી ચૂક્યો છે. વેપારીઓ અને રોકાણકારોને ડર છે કે જો યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ સર્જાશે તો તેલના સપ્લાય પર માઠી અસર પડશે.

નિષ્ણાતો શું કહે છે?

અન્ય નિષ્ણાતો માને છે કે બજારમાં અત્યારે ભારે ડરનો માહોલ છે. તણાવ વધવાની પૂરી શક્યતા છે અને ભાવ 90 ડોલર સુધી જઈ શકે છે. પરંતુ, જો આવનારા અઠવાડિયામાં અમેરિકા ઈરાન પર કોઈ હુમલો નહીં કરે, તો બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવ ફરીથી ઘટીને 60 ડોલરના નીચલા સ્તરે આવી શકે છે.

‘સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ' પર આખી દુનિયાની નજર કેમ?

આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ફેબ્રુઆરીમાં તેલના ભાવ ઊંચા જોવા મળ્યા છે. શુક્રવારે બ્રેન્ટ ક્રૂડ 70 ડોલરની આસપાસ ટ્રેડ થઈ રહ્યું હતું, જે અગાઉ 72 ડોલર સુધી પણ પહોંચ્યું હતું. આ બધાની વચ્ચે 'સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ' ખૂબ જ મહત્વનો રસ્તો બની જાય છે. આ માર્ગ પરથી દરરોજ 20 મિલિયન બેરલ કાચું તેલ અને પેટ્રોલિયમ પ્રોડક્ટ્સ પસાર થાય છે. દુનિયાની કુલ ગેસ સપ્લાયમાંથી 20 ટકા સપ્લાય પણ આ જ રસ્તેથી થાય છે.

નિષ્ણાતો જણાવે છે કે જો આ રસ્તેથી સપ્લાય અટકી જાય તો ભાવમાં ભડકો થઈ શકે છે. જોકે, ઈરાન આ દરિયાઈ માર્ગને સંપૂર્ણપણે અને લાંબા સમય સુધી બંધ કરી દે તે એટલું સરળ નથી.

વધારાના સપ્લાયથી બજારને મળી શકે છે ટેકો

નોમુરાના એનાલિસ્ટ્સ મુજબ, જો તણાવ વધશે તો આવતા થોડા દિવસોમાં બજારમાં ભારે ઉથલપાથલ જોવા મળશે. ઈરાન દરરોજ 3.3 મિલિયન બેરલ તેલનું ઉત્પાદન કરે છે, જો તેમાં કોઈ અડચણ આવશે તો બજારમાં ગભરાટ ફેલાશે. પરંતુ સારી વાત એ છે કે, વિશ્વના અન્ય દેશો પાસે અત્યારે વધારાની ઉત્પાદન ક્ષમતા છે. જેનાથી આ અછતને પૂરી કરી શકાશે અને લાંબા ગાળે ભાવ પર બહુ દબાણ નહીં રહે.

જો ભવિષ્યમાં અમેરિકા ઈરાનમાં એક સ્થિર સરકારની રચનામાં સફળ થાય અને ઈરાન પર લાગેલા આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિબંધો હટાવી લેવાય, તો સ્થિતિ સાવ બદલાઈ શકે છે. અત્યારે ઈરાન પાસે રોજનું 0.3થી 0.4 મિલિયન બેરલ વધારાનું તેલ પેદા કરવાની ક્ષમતા છે. જો આ પ્રતિબંધિત તેલ ખુલ્લા બજારમાં વેચાવા લાગશે, તો વૈશ્વિક સપ્લાય વધશે અને ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં મોટો ઘટાડો જોવા મળી શકે છે. હાલ પૂરતું તો આખી દુનિયાની નજર અમેરિકા અને ઈરાનના આગામી કદમ પર ટકેલી છે.

આ પણ વાંચો- Stock Market Update: શેરબજારની નબળી શરૂઆત, સેન્સેક્સ 250 પોઈન્ટ ગગડ્યો, નિફ્ટી 25400ની નીચે