El Nino effect on India: ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) દ્વારા તાજેતરમાં રેપો રેટમાં વધારો કરવામાં આવ્યો છે. પરંતુ આ વખતે માત્ર વ્યાજ દરો જ નહીં, પરંતુ ખેડૂતો અને સામાન્ય માણસ માટે પણ એક ચિંતાજનક સમાચાર સામે આવ્યા છે. RBI ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ નબળા ચોમાસા અને મજબૂત 'અલ નીનો' (El Nino)ની સ્થિતિને લઈને મોટી ચેતવણી આપી છે. ચાલો સરળ શબ્દોમાં સમજીએ કે આ સમગ્ર મામલો શું છે અને તેની આપણા ખિસ્સા પર શું અસર પડશે.
RBIનો મોટો નિર્ણય: રેપો રેટ વધાર્યો, અલ નીનો અને નબળા ચોમાસાથી રવી પાક પર તોળાઈ રહ્યું છે મોટું સંકટ
El Nino effect on India: RBI ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ રેપો રેટમાં વધારાની જાહેરાત સાથે અલ નીનો અને નબળા ચોમાસા અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. જાણો રવી પાક અને મોંઘવારી પર તેની શું અસર પડશે.
અપડેટેડ 12:32:20 PM Oct 07, 2026 પર
RBIનો નિર્ણય અને રવી સિઝન પર મંડરાતો ખતરો
RBIનો નિર્ણય અને રવી સિઝન પર મંડરાતો ખતરો
તાજેતરની મોનેટરી પોલિસીની બેઠકમાં, RBI એ રેપો રેટમાં 25 બેસિસ પોઈન્ટનો વધારો કરીને તેને 5.50 ટકા કરી દીધો છે. આ સાથે જ કેન્દ્રીય બેંકે પોતાનો દૃષ્ટિકોણ ન્યુટ્રલથી બદલીને કેલિબ્રેટેડ ટાઈટનિંગ કર્યો છે. આ નિર્ણયની જાહેરાત કરતી વખતે ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ સ્પષ્ટ કહ્યું કે, નબળું અને અસમાન ચોમાસું તથા અલ નીનોની અસર આગામી રવી પાકની વાવણી અને ઉત્પાદન પર સીધી રીતે પડી શકે છે. જોકે, તેમણે આશા વ્યક્ત કરી હતી કે જળાશયોમાં રહેલું પાણી અને સરકારના જળ સંરક્ષણના પગલાં આ નુકસાનને થોડું ઓછું કરી શકશે.
દેશમાં 2001 પછી ચોમાસાની સૌથી નબળી સ્થિતિ
આ વર્ષે જૂનથી સપ્ટેમ્બર વચ્ચે દેશમાં માત્ર 87.4 ટકા વરસાદ પડ્યો છે. વર્ષ 2001 પછી આ ચોથી વખત છે જ્યારે ચોમાસાની સિઝનમાં આટલો ઓછો વરસાદ નોંધાયો હોય. સામાન્ય રીતે દેશમાં 868.6 મિલીમીટર વરસાદ પડતો હોય છે, જેની સામે આ વર્ષે માત્ર 759.4 મિલીમીટર વરસાદ નોંધાયો છે (સામાન્ય કરતાં 13 ટકા ઓછો). જૂન મહિનામાં વરસાદની ઘટ સૌથી વધુ 35.4 ટકા રહી હતી. ત્યારબાદ ઓગસ્ટમાં 16.3 ટકા અને સપ્ટેમ્બરમાં 7.6 ટકા ઓછો વરસાદ નોંધાયો. માત્ર જુલાઈ મહિનો જ એવો રહ્યો જેમાં સામાન્ય કરતાં 1 ટકા વધુ વરસાદ પડ્યો હતો.
હવામાન વિભાગ (IMD) ના ડિરેક્ટર જનરલ ડૉ. મૃત્યુંજય મહાપાત્રાના જણાવ્યા અનુસાર, આ સિઝનમાં 14 જેટલી લો-પ્રેશર સિસ્ટમ બની હતી જે 77 દિવસ સુધી સક્રિય રહી. જો આ સિસ્ટમ ન બની હોત તો વરસાદની સ્થિતિ આનાથી પણ વધુ ખરાબ હોત.
અલ નીનો શું છે અને તે કેમ ચિંતા વધારી રહ્યો છે?
અલ નીનો એ આબોહવાને લગતી એક ભૌગોલિક ઘટના છે. આનાથી પૃથ્વીનું અને સમુદ્રનું તાપમાન વધે છે, જેની સીધી અસર ભારતના ચોમાસા પર પડે છે. IMD ના જણાવ્યા મુજબ, અત્યારે અલ નીનોની સ્થિતિ ખૂબ જ મજબૂત બની ગઈ છે અને તે માર્ચ 2027 સુધી રહેવાની પૂરી શક્યતા છે.
નિષ્ણાતોના મતે, મજબૂત અલ નીનોના કારણે આવનારી શિયાળાની ઋતુ પણ પ્રમાણમાં ગરમ રહી શકે છે. આનાથી રવી પાકો જેવા કે ઘઉં, ચણા, સરસવ, મસૂર, વટાણા, બટાકા, ડુંગળી અને મસાલાના ઉત્પાદન પર મોટો ફટકો પડી શકે છે.
મોંઘવારી પર પડશે સીધી અસર
RBI ની મુખ્ય ચિંતા માત્ર ખેતી પૂરતી મર્યાદિત નથી. નબળા ચોમાસાએ પહેલેથી જ ગ્રામીણ માંગ ઘટાડી છે. હવે જો રવી પાકનું ઉત્પાદન ઘટશે, તો બજારમાં અનાજ અને શાકભાજીની અછત સર્જાશે. આના પરિણામે આવનારા દિવસોમાં ખાવા-પીવાની ચીજવસ્તુઓના ભાવમાં તોતિંગ વધારો જોવા મળી શકે છે, જે સામાન્ય માણસના ઘરનું બજેટ ખોરવી નાખશે.
MoneyControl News
પહેલા મનીકંટ્રોલ ગુજરાતી પર ગુજરાતીમાં સ્ટોક માર્કેટ, Stock Tips, સમાચાર, પર્સનલ ફાઇનાન્સ અને બિઝનેસ સંબંધિત સમાચાર વાંચો. દૈનિક બજાર અપડેટ્સ માટે Moneycontrol App ડાઉનલોડ કરો.
