US Iran talks: અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે સ્વિટ્ઝરલેન્ડમાં વાતચીત સફળ, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ અને લેબનોન મુદ્દે ઐતિહાસિક નિર્ણયો, જાણો ડીલની તમામ વિગતો

US Iran talks: સ્વિટ્ઝરલેન્ડના બર્ગનસ્ટોક (લેક લ્યુસર્ન) ખાતે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલી ઉચ્ચ સ્તરીય વાતચીતનો પ્રથમ તબક્કો ખૂબ જ સકારાત્મક અને સૌહાર્દપૂર્ણ માહોલમાં પૂર્ણ થયો છે. પાકિસ્તાન અને કતારની મધ્યસ્થી હેઠળ થયેલી આ મંત્રણામાં દાયકાઓ જૂના વિવાદો ઉકેલવા તરફ એક મોટું પગલું ભરવામાં આવ્યું છે. ઇસ્લામાબાદ મેમોરેન્ડમ ઓફ અન્ડરસ્ટેન્ડિંગ (MoU) હેઠળ થયેલી આ સમિટમાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની સુરક્ષાથી લઈને લેબનોન યુદ્ધ સુધીના ઘણા મહત્વના નિર્ણયો લેવાયા છે.

ઈરાન માટે મોટા રાહતના સમાચાર: વિદેશ મંત્રીનો મોટો દાવો

આ મંત્રણા બાદ ઈરાનના વર્તમાન વિદેશ મંત્રી સૈયદ અબ્બાસ અરાઘચીએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર એક મોટી જાહેરાત કરી છે. તેમણે જણાવ્યું કે પાકિસ્તાન અને કતારની સતત મહેનત અને મધ્યસ્થીના કારણે લેબનોન યુદ્ધ ખતમ કરવાની દિશામાં જબરદસ્ત પ્રગતિ થઈ છે.

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ માટે ‘ડાયરેક્ટ કમ્યુનિકેશન લાઈન'

વિશ્વના વેપાર માટે અત્યંત મહત્વના ગણાતા હોર્મુઝ જળડમરુમધ્ય (Strait of Hormuz) માં વારંવાર સર્જાતી તંગદિલી ટાળવા માટે એક મોટો નિર્ણય લેવાયો છે. MoU ના પેરેગ્રાફ 5 મુજબ, અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે એક ડાયરેક્ટ કમ્યુનિકેશન લાઈન ઉભી કરવામાં આવી છે. આનો મુખ્ય હેતુ બંને દેશો વચ્ચે કોઈપણ પ્રકારની ગેરસમજ ટાળવાનો અને કોમર્શિયલ જહાજોની સુરક્ષિત અવરજવર સુનિશ્ચિત કરવાનો છે.

MoU અને 60 દિવસનો માસ્ટરપ્લાન

સંયુક્ત નિવેદન અનુસાર, આ મંત્રણાનું મોનિટરિંગ કરવા માટે એક 'હાઈ-લેવલ કમિટી' બનાવવામાં આવી છે. પરમાણુ મુદ્દાઓ, આર્થિક પ્રતિબંધો અને વિવાદના ઉકેલ માટે અલગ-અલગ વર્કિંગ ગ્રુપ બનાવવામાં આવ્યા છે, જે આ કમિટીને રિપોર્ટ કરશે. આ હાઈ-લેવલ કમિટીએ એક રોડમેપ તૈયાર કર્યો છે, જે અંતર્ગત આગામી 60 દિવસની અંદર બંને દેશો વચ્ચે એક અંતિમ કરાર (Final Agreement) પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવશે. ટેકનિકલ લેવલની વાતચીત બર્ગનસ્ટોક રિસોર્ટમાં આખું અઠવાડિયું ચાલુ રહેશે.

લેબનોન માટે ‘De-confliction Cell'ની રચના

મધ્ય પૂર્વમાં શાંતિ સ્થાપવા માટે લેબનોન મુદ્દે પણ મોટો નિર્ણય લેવાયો છે. એક ખાસ "De-confliction Cell" બનાવવામાં આવ્યું છે. આ સેલમાં અમેરિકા, ઈરાન, લેબનોન અને મધ્યસ્થી દેશો (કતાર-પાકિસ્તાન) સામેલ હશે. આ સેલનું મુખ્ય કામ લેબનોનમાં સૈન્ય ગતિવિધિઓ અને યુદ્ધ રોકવા માટે થયેલા કરારોનું પાલન કરાવવાનું રહેશે.

કતાર અને પાકિસ્તાને અમેરિકા અને ઈરાનની શાંતિપૂર્ણ ઉકેલ લાવવાની નીતિની ભારે પ્રશંસા કરી છે. 60 દિવસના આ રોડમેપ અને લેબનોન ડી-કોન્ફ્લિક્ટ સેલની રચનાને આંતરરાષ્ટ્રીય કક્ષાએ એક મોટી કૂટનીતિક જીત માનવામાં આવી રહી છે. જો આ રોડમેપ પર સાચી રીતે અમલ થશે, તો વૈશ્વિક અર્થતંત્ર અને ખાસ કરીને ક્રૂડ ઓઇલ માર્કેટમાં મોટી રાહત જોવા મળી શકે છે.

આ પણ વાંચો- ભારત-UK ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ: Maruti, Tata અને Mahindra માટે ખુલી ગઈ લોટરી, જાણો EV કાર્સ માટે શું છે શાનદાર ડીલ?