Black Monday: શેરબજારમાં હાહાકાર, સેન્સેક્સ 1700 પોઈન્ટ અને નિફ્ટી 22600 નીચે ખાબક્યો, જાણો માર્કેટ ક્રેશ થવા પાછળના 5 મોટા કારણો

Share Market Crash: સપ્તાહના પહેલા જ દિવસે એટલે કે સોમવારે ભારતીય શેરબજારમાં જાણે ભૂકંપ આવી ગયો હોય તેવો માહોલ જોવા મળ્યો. આજના દિવસને રોકાણકારો ‘બ્લેક મન્ડે' (Black Monday) તરીકે ઓળખાવી રહ્યા છે, કારણ કે માર્કેટ ખૂલતાની સાથે જ તેમાં મોટો કડાકો બોલી ગયો હતો. વર્ષ 2026 ની આસપાસ ચાલી રહેલા આજના આ તાજા વૈશ્વિક ઘટનાક્રમ વચ્ચે, સપ્તાહની શરૂઆત રોકાણકારો માટે મોટો આંચકો લઈને આવી.

માર્કેટના આંકડાઓ પર નજર કરીએ તો, ઘરેલું ઈક્વિટી બેન્ચમાર્ક ઈન્ડેક્સ સેન્સેક્સ (Sensex) અને નિફ્ટી 50 (Nifty 50) બંને 2 ટકાથી વધુ તૂટી ગયા છે. આજના આ હાહાકારમાં સેન્સેક્સ 1712.40 પોઈન્ટ (એટલે કે 2.30%) ના કડાકા સાથે 72820.56 ના સ્તર પર આવી ગયો છે. બીજી તરફ નિફ્ટી 50 માં પણ 548.55 પોઈન્ટ (2.37%) ની મોટી ફિસલન જોવા મળી છે, જેના કારણે નિફ્ટી 22565.95 ના સ્તર પર પટકાયો છે.

માત્ર લાર્જ કેપ જ નહીં, પરંતુ જો બ્રોડર માર્કેટની વાત કરીએ તો મિડકેપ (Midcap) અને સ્મોલકેપ (Smallcap) શેરોમાં તો આનાથી પણ વધુ ભયંકર વેચવાલી જોવા મળી રહી છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે જે યુદ્ધની સ્થિતિ ઊભી થઈ છે, તેના કારણે ક્રૂડ ઓઈલ (કાચું તેલ) ના ભાવ આસમાને પહોંચી ગયા છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ઊભી થયેલી આ ટેન્શને કંપનીઓના ગ્રોથ અને કમાણી પર મોટો ફટકો માર્યો છે, જેની સીધી અસર આજે આપણા શેરબજાર પર જોવા મળી છે.

આવો સરળ ભાષામાં સમજીએ કે આખરે એવા કયા 5 મોટા કારણો છે, જેના લીધે આજે શેરબજારમાં આવો ભયંકર કડાકો જોવા મળ્યો છે:

શેરબજાર તૂટવાનું સૌથી મોટું અને મુખ્ય કારણ કાચા તેલના ભાવમાં લાગેલી આગ છે. આજે ભલે ક્રૂડ ઓઈલમાં થોડો જ ઉછાળો આવ્યો હોય, પરંતુ તે પ્રતિ બેરલ $110 ની પાર પહોંચી ગયું છે. અમેરિકા અને ઈરાન એકબીજાના એનર્જી પ્લાન્ટ્સને ઉડાવી દેવાની ધમકીઓ આપી રહ્યા છે. આ ધમકીઓના કારણે યુદ્ધ વધુ વકરવાની આશંકા છે, અને એટલે જ કાચા તેલના ભાવ નીચે આવવાનું નામ નથી લઈ રહ્યા. બ્રેન્ટ ક્રૂડ હાલમાં $113 પ્રતિ બેરલની આસપાસ ટ્રેડ થઈ રહ્યું છે.

ભારત માટે આ ખૂબ જ ખરાબ સમાચાર છે. આપણો દેશ પોતાની જરૂરિયાતનું 80%થી વધુ કાચું તેલ વિદેશથી આયાત કરે છે. જ્યારે તેલ મોંઘુ થાય છે, ત્યારે દેશમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ વધે છે. ટ્રાન્સપોર્ટેશન મોંઘુ થવાથી શાકભાજીથી લઈને તમામ જીવનજરૂરી વસ્તુઓ મોંઘી થાય છે, એટલે કે મોંઘવારી (Inflation) વધે છે. આનાથી દેશની વેપાર ખાધ (Trade Deficit) વધે છે, આપણો રૂપિયો ડોલર સામે નબળો પડે છે અને વિદેશી રોકાણને મોટો ઝટકો લાગે છે. ઇન્ટરનેશનલ એનર્જી એજન્સી (IEA) ના એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર ફતીહ બિરોલે સોમવારે ચેતવણી આપી છે કે મિડલ ઈસ્ટની હાલની કટોકટી 1970 ના દાયકાના બે મોટા ઓઇલ સંકટ કરતાં પણ વધુ ભયાનક છે.

2. વિદેશી રોકાણકારો (FPI) ની સતત વેચવાલી

માર્કેટમાં કડાકાનું બીજું મોટું કારણ ફોરેન પોર્ટફોલિયો ઇન્વેસ્ટર્સ (FPI) એટલે કે વિદેશી રોકાણકારો દ્વારા કરવામાં આવતી સતત વેચવાલી છે. વિદેશી રોકાણકારો ભારતીય બજારમાંથી સતત પોતાનો પૈસો પાછો ખેંચી રહ્યા છે. માર્ચ મહિનાની જ વાત કરીએ તો, તેમણે આ મહિનામાં એક પણ દિવસ નેટ ખરીદી કરી નથી. 20 માર્ચ સુધીમાં જ આ વિદેશી રોકાણકારોએ ભારતીય શેરબજારમાંથી 90152 કરોડ રૂપિયાની જંગી રકમ પાછી ખેંચી લીધી છે.

જિયોજિત ઇન્વેસ્ટમેન્ટ (Geojit Investment)ના ચીફ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ સ્ટ્રેટેજિસ્ટ વી.કે. વિજયકુમાર આ અંગે જણાવે છે કે, પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા યુદ્ધના કારણે આખી દુનિયાના માર્કેટ નબળા પડ્યા છે. રૂપિયાનું મૂલ્ય ઘટી રહ્યું છે અને કાચા તેલના ભાવ વધવાથી કંપનીઓના નફા પર અસર પડી રહી છે. આ તમામ બાબતોએ વિદેશી રોકાણકારોના સેન્ટિમેન્ટને ડરાવી દીધું છે. વધુમાં તેમનું કહેવું છે કે, છેલ્લા 18 મહિનામાં અન્ય દેશોના બજારોની સરખામણીમાં ભારતીય બજારે થોડું ઓછું રિટર્ન આપ્યું છે, જેના કારણે પણ વિદેશી રોકાણકારો અહીંથી પૈસા કાઢીને અન્ય સસ્તા માર્કેટમાં અથવા સોના જેવી સુરક્ષિત જગ્યાએ રોકાણ કરી રહ્યા છે.

3. ઈન્ડિયા વિક્સ (India VIX) માં મોટો ઉછાળો

શેરબજારમાં જ્યારે ડરનો માહોલ હોય ત્યારે ‘ઇન્ડિયા વિક્સ' (India VIX) નામનો ઇન્ડેક્સ વધે છે. તેને માર્કેટનો 'ફિયર ગેજ' (ડર માપવાનું મીટર) પણ કહેવાય છે. આજે ઇન્ડિયા વિક્સ અંદાજે 10% ઉછળીને 25.03 ના લેવલ પર પહોંચી ગયો છે. સામાન્ય રીતે આ ઇન્ડેક્સ 15 ની આસપાસ હોય ત્યારે માર્કેટ શાંત માનવામાં આવે છે. પરંતુ તેનું 25 ની પાર જવું એ દર્શાવે છે કે બજારમાં અત્યારે ભયંકર ગભરાટ અને અસ્થિરતા (Volatility) છે. આ ઉછાળાને કારણે ટ્રેડર્સ અને રોકાણકારોમાં પેનિક સેલિંગ (ગભરાઈને શેરો વેચવા) વધ્યું છે, જેણે બજારને વધુ નીચે ધકેલ્યું છે.

4. ભયંકર જિયોપોલિટિકલ ટેન્શન

ચોથું અને સૌથી ચિંતાજનક કારણ ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેની દુશ્મનાવટ હવે ચરમસીમાએ પહોંચી છે. ઈરાને સ્પષ્ટ ચેતવણી આપી છે કે જો અમેરિકા તેના પાવર પ્લાન્ટ્સ અથવા ન્યુક્લિયર સાઇટ્સ પર હુમલો કરશે, તો તે 'હોર્મુઝની સામુદ્રધુની' (Strait of Hormuz) સંપૂર્ણપણે બંધ કરી દેશે. તમને જણાવી દઈએ કે દુનિયાનું લગભગ 20% ક્રૂડ ઓઈલ આ જ સમુદ્રી રસ્તેથી પસાર થાય છે. જો આ રસ્તો બંધ થાય તો આખી દુનિયામાં તેલ માટે હાહાકાર મચી જશે. આ ઉપરાંત ઈરાને મિડલ ઈસ્ટના અન્ય એનર્જી અને વોટર ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર પણ જવાબી હુમલાની ધમકી આપી છે. આ ધમકીઓએ આખી દુનિયાના રોકાણકારોની ઊંઘ હરામ કરી દીધી છે.

5. નબળા ગ્લોબલ સંકેતો

ભારતીય શેરબજાર ક્યારેય એકલું નથી ચાલતું, તેના પર વિદેશી બજારોની સીધી અસર પડે છે. પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા આ ભયંકર યુદ્ધના કારણે આજે સવારે જ્યારે એશિયન માર્કેટ ખૂલ્યા ત્યારે તેમાં પણ હાહાકાર મચી ગયો હતો. એશિયાના મોટાભાગના બજારોમાં 3% સુધીનો મોટો કડાકો જોવા મળ્યો હતો. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેની આ લડાઈ હવે ચોથા સપ્તાહમાં પ્રવેશી ચૂકી છે અને તેનો કોઈ અંત દેખાતો નથી. આ વૈશ્વિક નબળાઈ અને ડરની આગમાં આજે ભારતીય શેરબજાર પણ બરાબરનું ઝૂલસી ગયું છે.

નિષ્ણાતોની રોકાણકારોને શું સલાહ છે?

જ્યારે માર્કેટમાં આવો મોટો કડાકો આવે ત્યારે નાના રોકાણકારો (Retail Investors) સૌથી વધુ ગભરાઈ જતા હોય છે. પરંતુ નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે, આવી સ્થિતિમાં ગભરાઈને પોર્ટફોલિયો ખાલી કરી દેવો એ સમજદારી નથી. શેરબજારમાં ચઢાવ-ઉતાર આવતા રહે છે. લાંબા ગાળાના રોકાણકારોએ અત્યારે ધીરજ રાખવાની જરૂર છે.

જે કંપનીઓના ફંડામેન્ટલ્સ મજબૂત છે, તેમના શેરો આ કડાકામાં સસ્તા ભાવે મળી રહ્યા છે. તેથી, જે લોકો પાસે વધારાની રોકડ (Cash) પડી છે, તેમના માટે સારા અને બ્લુ-ચિપ શેરોમાં ધીમે-ધીમે ખરીદી કરવાની આ એક સારી તક બની શકે છે. જોકે, કોઈપણ નવું રોકાણ કરતા પહેલા પોતાના નાણાકીય સલાહકાર (Financial Advisor) ની મદદ ચોક્કસ લેવી જોઈએ. અત્યારના માહોલમાં એકસાથે મોટી રકમનું રોકાણ કરવાથી બચવું જોઈએ.

ટૂંકમાં કહીએ તો, વર્ષ 2026 ના આ સમયગાળામાં વૈશ્વિક રાજકારણ, યુદ્ધની સ્થિતિ અને મોંઘવારીના ડરે શેરબજાર પર અજગર ભરડો લીધો છે. 1700 પોઈન્ટનો સેન્સેક્સનો આ કડાકો એ વાતની સાબિતી છે કે જ્યાં સુધી અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે કોઈ શાંતિ સમજૂતી નહીં થાય અથવા ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ નીચે નહીં આવે, ત્યાં સુધી માર્કેટમાં આવી અસ્થિરતા ચાલુ રહેવાની પૂરી શક્યતા છે. રોકાણકારોએ અત્યારે બજારની દરેક ચાલ પર ચાંપતી નજર રાખવી પડશે.

આ પણ વાંચો- Rupee Hits Fresh Record Low: મોંઘવારી અને યુદ્ધની ભીતિ વચ્ચે રૂપિયો તળિયે, ડોલર સામે 93.83 ના ઐતિહાસિક નીચલા સ્તરે પહોંચ્યો

ડિસ્ક્લેમર: Moneycontrol.com પર વ્યક્ત કરાયેલા મંતવ્યો નિષ્ણાતોના અંગત મંતવ્યો છે. આ માટે વેબસાઇટ અથવા મેનેજમેન્ટ જવાબદાર નથી. મની કંટ્રોલ યુઝર્સને કોઈપણ રોકાણ નિર્ણય લેતા પહેલા પ્રમાણિત નિષ્ણાતની સલાહ લેવાની સલાહ આપે છે.