શેરબજાર ક્રેશ પછી કેવી રીતે રિકવર થાય છે? કેટલો સમય લાગે છે? જૂના આંકડા જાણો તો ગભરાટ ઓછો થશે!

શેરબજારમાં આ દિવસોમાં ગભરાટનું વાતાવરણ છે. US-ઈરાન યુદ્ધના કારણે સેન્સેક્સ અને નિફ્ટી 50 પોતાના તાજેતરના ઊંચા સ્તરથી આશરે 14% નીચે આવી ગયા છે. રોકાણકારોના લાખો કરોડ રૂપિયા ડૂબ્યા છે અને ચારેબાજુ નિરાશાનો માહોલ છે. પણ શું તમે જાણો છો કે ઈતિહાસમાં જ્યારે-જ્યારે આવા મોટા સંકટ આવ્યા છે, ત્યારે બજારે દર વખતે જોરદાર રિકવરી કરી છે? જૂના આંકડા જોશો તો ગભરાટ ઓછો થશે અને ધીરજ રાખવાનું કારણ મળશે.

પહેલાં આવે છે ભારે ઝટકો – આ દર વખતે થયું છે

કોઈપણ મોટી ભૂ-રાજકીય ઘટના પછી બજારમાં સૌથી પહેલાં ડરનો માહોલ બને છે. રોકાણકારો ગભરાટમાં વેચવાલી કરે છે અને બજાર તીવ્ર ગતિએ તૂટે છે. આ પેટર્ન દર વખતે પુનરાવર્તિત થયું છે.

ખાડી યુદ્ધ (Gulf War) – બજારમાં તીવ્ર ગિરાવટ

લેહમેન બ્રધર્સનું દિવાળિયું (2008) – સેન્સેક્સ લગભગ 29% ગબડ્યો

કોવિડ-19 મહામારી (2020) – માત્ર એક મહિનામાં સેન્સેક્સ 37% તૂટ્યો

આ બધી ઘટનાઓમાં એક વાત કોમન છે – શરૂઆતમાં ભારે ગિરાવટ, પણ પછી મજબૂત રિકવરી.

જાણીતા રોકાણકાર પોરીનજુ વેલિયાથે શેર કર્યા ચોંકાવનારા આંકડા

Equity Intelligence India ના ફાઉન્ડર અને CEO પોરીનજુ વેલિયાથે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર ઐતિહાસિક આંકડા શેર કર્યા છે. આ આંકડા દર્શાવે છે કે અલગ-અલગ સંકટો દરમિયાન સેન્સેક્સે કેવી પ્રતિક્રિયા આપી અને પછી કેવી રિકવરી કરી.. તેમના આંકડા મુજબ, ભૂ-રાજકીય ઘટનાઓ પછી સેન્સેક્સની રિકવરીનો સરેરાશ ટ્રેન્ડ આ રહ્યો... 3 મહિનામાં 10%+, 6 મહિનામાં 17%, 9 મહિનામાં 26% રિટર્ન

ઐતિહાસિક ડેટા મુજબ, મોટી ગિરાવટ પછી બજારની સરેરાશ રિકવરી આ પ્રમાણે રહી છે:

સમયગાળો સરેરાશ રિટર્ન

3 મહિના પછી 10% થી વધુ

6 મહિના પછી લગભગ 17%

9 મહિના પછી લગભગ 26%

આ આંકડા સ્પષ્ટ રીતે દર્શાવે છે કે જે રોકાણકારોએ ગિરાવટ દરમિયાન ધીરજ રાખી અને બજારમાં ટકી રહ્યા, તેમને આગળ જતાં સારો રિટર્ન મળ્યો.

અનિશ્ચિતતા ઘટે એટલે રિકવરી શરૂ થાય છે

ઈતિહાસ જણાવે છે કે શરૂઆતના ઝટકા પછી બજાર ધીમે-ધીમે સ્થિર થવા લાગે છે. જ્યારે સંકટની તીવ્રતા ઓછી થાય અને અનિશ્ચિતતા ઘટે, ત્યારે રિકવરી શરૂ થાય છે. આ રિકવરી પાછળનું એક મોટું કારણ એ પણ છે કે ગિરાવટ પછી ઘણા સારા શેર સસ્તા વેલ્યુએશન પર મળવા લાગે છે. ચતુર રોકાણકારો આ તકનો લાભ ઉઠાવે છે અને ખરીદી શરૂ કરે છે. જેમ-જેમ રોકાણકારો ફરી બજારમાં પાછા આવે છે, તેમ-તેમ રિકવરી વધુ મજબૂત થતી જાય છે.

દરેક સંકટમાં દેખાયો લગભગ સરખો પેટર્ન

ભલે સંકટ ગમે તે પ્રકારનો હોય – યુદ્ધ, આતંકી હુમલો, નાણાકીય કટોકટી કે મહામારી – બજારનું વર્તન લગભગ દર વખતે સરખું રહ્યું છે:

પહેલો તબક્કો: તીવ્ર ગિરાવટ – ગભરાટમાં વેચવાલી

બીજો તબક્કો: સ્થિરતા – બજાર તળિયું બનાવે

ત્રીજો તબક્કો: ધીમી રિકવરી – વેલ્યૂ બાયર્સ ખરીદી શરૂ કરે

ચોથો તબક્કો: મજબૂત તેજી – બજાર ગિરાવટની ભરપાઈ કરે

આ પેટર્ન એશિયન ફાઈનાન્શિયલ ક્રાઈસિસ, કારગિલ યુદ્ધ, યુરોપિયન ડેબ્ટ ક્રાઈસિસ અને કોવિડ-19 – બધામાં જોવા મળ્યો છે. ઘણા કિસ્સાઓમાં સેન્સેક્સે માત્ર ગિરાવટની ભરપાઈ જ નહીં, પણ થોડા મહિનાઓમાં સારો રિટર્ન પણ આપ્યો.

તો શું હવે ખરીદી કરવી જોઈએ?

આ સવાલનો જવાબ તમારી રોકાણ ક્ષમતા અને સમયગાળા પર આધાર રાખે છે

લાંબા ગાળાના રોકાણકારો માટે

ઐતિહાસિક ડેટા સ્પષ્ટ કહે છે કે ગભરાટમાં જલ્દબાજીથી વેચવું ઘણીવાર નુકસાનકારક સાબિત થાય છે ગુણવત્તાવાળા શેર સસ્તા ભાવે મળી રહ્યા છે, જે લાંબા ગાળે સારો રિટર્ન આપી શકે

SIP ચાલુ રાખવું ફાયદાકારક છે – ગિરાવટમાં વધુ યુનિટ્સ મળે છે.

ટૂંકા ગાળાના ટ્રેડર્સ માટે

અત્યારે ટ્રેન્ડ નેગેટિવ છે, એટલે બોટમ ફિશિંગ જોખમી છે

યુદ્ધ ક્યારે ખતમ થશે તે કોઈ કહી શકે તેમ નથી

સ્ટોપ-લોસ સાથે જ ટ્રેડ કરવું

ધીરજ એ સૌથી મોટું હથિયાર

ઈતિહાસ એક સ્પષ્ટ સંદેશ આપે છે – ભલે ટૂંકા ગાળામાં બજારમાં ગમે તેટલી ગિરાવટ આવે, લાંબા ગાળામાં બજાર હંમેશા આ ઘટનાઓથી આગળ નીકળ્યું છે. ખાડી યુદ્ધ પછી પણ, 9/11 પછી પણ, 2008 ના ક્રેશ પછી પણ, કોવિડ પછી પણ – જે રોકાણકારોએ ધીરજ રાખી, તેમને બજારે ઉત્તમ રિટર્ન આપ્યો.

આ પણ વાંચો-Market outlook : ભારે ઘટાડા સાથે બજાર બંધ, જાણો 24 માર્ચે કેવી રહેશે માર્કેટની ચાલ

Disclaimer: મનીકંટ્રોલ.કોમ પર આપવામાં આવેલી સલાહ કે વિચારો એક્સપર્ટ/બ્રોકરેજ ફર્મના અંગત મંતવ્યો છે. વેબસાઇટ કે તેનું મેનેજમેન્ટ તેના માટે જવાબદાર નથી. યુઝર્સને મનીકંટ્રોલ દ્વારા સલાહ આપવામાં આવે છે કે કોઈપણ રોકાણનો નિર્ણય લેતા પહેલા હંમેશા પ્રમાણિત નિષ્ણાતની સલાહ લેવી.