Dhanteras Gold 2026: શું તમે પણ ધનતેરસ પર બિલ વગરનું સસ્તું સોનું ખરીદવાનું વિચારી રહ્યા છો? સર્વેમાં થયો ચોંકાવનારો ખુલાસો
Dhanteras Gold Buying 2026: ધનતેરસ પર સોનાની ખરીદીને લઈને થયેલા સર્વેમાં ચોંકાવનારો ખુલાસો થયો છે. ઈમ્પોર્ટ ડ્યુટી 15% થયા બાદ દર 10 માંથી 3 ગ્રાહકો બિલ વગરનું સસ્તું સોનું ખરીદવાનું વિચારી રહ્યા છે.
સોના પરની ઈમ્પોર્ટ ડ્યુટી (આયાત જકાત) 6% થી વધારીને 15% કરવાનું છે, જેના કારણે દાણચોરી (Smuggling) કરીને લાવવામાં આવતું સોનું બજારમાં સસ્તું પડી રહ્યું છે.
Dhanteras Gold Buying 2026: ધનતેરસના શુભ અવસર પર સોનાની ખરીદી કરવાની પરંપરા વર્ષો જૂની છે. પરંતુ આ વખતે ધનતેરસ પર સોનું ખરીદનારા ગ્રાહકોને લઈને એક સર્વેમાં ખૂબ જ ચોંકાવનારી હકીકત સામે આવી છે. સર્વે મુજબ, આ વખતે ધનતેરસ પર સોનું ખરીદનારા દર 10 માંથી આશરે 3 લોકો પાકા બિલ આપતા જ્વેલર્સ પાસે જવાને બદલે, ઓછા ભાવે મળતા અનૌપચારિક (બિલ વગરના) રસ્તેથી સોનું ખરીદવાનું વિચારી રહ્યા છે.
લોકલસર્કલ્સના એક સર્વેમાં આ મોટો ખુલાસો થયો છે. આ પાછળનું સૌથી મોટું કારણ સોના પરની ઈમ્પોર્ટ ડ્યુટી (આયાત જકાત) 6% થી વધારીને 15% કરવાનું છે, જેના કારણે દાણચોરી (Smuggling) કરીને લાવવામાં આવતું સોનું બજારમાં સસ્તું પડી રહ્યું છે.
29% ખરીદદારો પસંદ કરશે બિલ વગરનો રસ્તો
આ સર્વેમાં એવા લોકોને સવાલ પૂછવામાં આવ્યો હતો જેઓ 6 નવેમ્બર એટલે કે ધનતેરસના દિવસે સોનું ખરીદવાના છે. આ સવાલ પર 21,651 લોકોએ પોતાનો જવાબ આપ્યો હતો. તેમાંથી 29% લોકોએ જણાવ્યું કે તેઓ ઓછી કિંમતે મળતા અનૌપચારિક રસ્તેથી સોનું ખરીદશે. જ્યારે બાકીના 71% લોકોએ કહ્યું કે તેઓ પાકું બિલ આપતા જ્વેલર્સ પાસેથી જ સોનાની ખરીદી કરશે.
LocalCirclesના જણાવ્યા અનુસાર, આ સર્વે દેશના 312 જિલ્લાઓમાં કરવામાં આવ્યો હતો અને તેમાં ઘરેલુ ગ્રાહકો પાસેથી કુલ 42,000 થી વધુ જવાબો મળ્યા હતા. આ તમામ પ્રતિસાદ કંપનીના પ્લેટફોર્મ મારફતે એકત્ર કરવામાં આવ્યા હતા.
દાણચોરીનું સોનું કેમ સસ્તું પડી રહ્યું છે?
કેન્દ્ર સરકારે 13 મે 2026 ના રોજ સોના પરની ઈમ્પોર્ટ ડ્યુટી 6% થી વધારીને સીધી 15% કરી દીધી હતી. સરકારના આ નિર્ણય પાછળનો મુખ્ય હેતુ વિદેશી હૂંડિયામણ બચાવવાનો અને ભારતીય રૂપિયા પરનું દબાણ ઘટાડવાનો હતો. પરંતુ તેની એક વિપરીત અસર પણ જોવા મળી. ઊંચી ઈમ્પોર્ટ ડ્યુટી અને તેના પર GST ઉમેરાયા બાદ, કાયદેસર રીતે આયાત થયેલા સોના અને ગ્રે માર્કેટના સોનાની કિંમત વચ્ચેનો તફાવત ઘણો વધી ગયો. ભાવના આ તફાવતને કારણે દાણચોરીવાળું સોનું ગ્રાહકોને સસ્તું પડવા લાગ્યું અને દેશમાં ફરીથી સોનાની દાણચોરી વધી ગઈ.
માત્ર 3 મહિનામાં ગેરકાયદે રીતે આવ્યું 50 ટન સોનું!
દેશમાં સોનાની દાણચોરી કેટલી ઝડપથી વધી છે, તે વર્લ્ડ ગોલ્ડ કાઉન્સિલ (WGC) ના Q3 2026 ના ગોલ્ડ ડિમાન્ડ ટ્રેન્ડ્સ રિપોર્ટ પરથી સ્પષ્ટ થાય છે. જુલાઈથી સપ્ટેમ્બર દરમિયાન દેશમાં અનૌપચારિક રસ્તેથી આવતું સોનું વાર્ષિક ધોરણે 1,500% થી વધુ વધીને આશરે 50 ટન પર પહોંચી ગયું છે, જે ગયા વર્ષે આ જ સમયગાળામાં માત્ર 3 ટન જેટલું હતું. બીજી તરફ, કાયદેસરના રસ્તેથી થતી સોનાની નેટ ઈમ્પોર્ટ (આયાત) આ જ ત્રિમાસિક ગાળામાં 46% ઘટીને 114.1 ટન રહી ગઈ છે.
દાણચોરી રોકવા માટે જનતા સરકાર પાસે શું ઈચ્છે છે?
સર્વેમાં લોકોને એ પણ પૂછવામાં આવ્યું કે દેશમાં દાણચોરીવાળા સોનાનું વેચાણ કેવી રીતે રોકી શકાય? આ પ્રશ્ન પર 20,471 લોકોએ નીચે મુજબ પોતાના મંતવ્યો આપ્યા. સૌથી વધુ 37% લોકોએ સોનાની દાણચોરી કરતા નેટવર્ક સામે કડક કાર્યવાહી કરવાની વાત કરી. 29% લોકો ઈચ્છે છે કે સરકાર ઈમ્પોર્ટ ડ્યુટી પર ફરીથી વિચાર કરે, જેથી દાણચોરીમાં થતો નફો જ ખતમ થઈ જાય. 17% લોકોએ દાણચોરીવાળું સોનું વેચનારાઓ સામે કડકાઈ દાખવવાની માંગ કરી. 12% લોકોએ કડક કાર્યવાહી અને નીતિમાં ફેરફાર, એમ બંને પગલાં એકસાથે લેવાની વાત કરી. જ્યારે બાકીના 5% લોકો ઈચ્છે છે કે બિલ વગર સોનું ખરીદવા વિરુદ્ધ ગ્રાહકોમાં જાગૃતિ લાવવાનું અભિયાન ચલાવવામાં આવે. ટૂંકમાં કહીએ તો, કુલ 66% લોકો કડક કાર્યવાહીના પક્ષમાં છે.
ડ્યુટી ઘટાડવાની માંગ, પણ હજુ સુધી કોઈ નિર્ણય નહીં
વધતી જતી દાણચોરીની ચિંતા વચ્ચે બુલિયન વેપારીઓ અને જ્વેલર્સ સતત ડ્યુટી ઘટાડવાની માંગ કરી રહ્યા છે. ઓગસ્ટ મહિનામાં એવા અહેવાલો આવ્યા હતા કે સરકાર ઈમ્પોર્ટ ડ્યુટી ફરીથી 6% પર લાવવા અંગે વિચારણા કરી રહી છે. જોકે, 4 નવેમ્બર સુધી આ મામલે કોઈ અંતિમ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો ન હતો.
ઊંચા ભાવને કારણે ઘટી સોનાની માંગ
મોંઘા સોનાની સીધી અસર ધનતેરસ અને લગ્નસરાની સિઝન પહેલા થતી ખરીદી પર પણ જોવા મળી છે. WGC ના આંકડા મુજબ, જુલાઈ-સપ્ટેમ્બર ક્વાર્ટરમાં ભારતમાં સોનાની માંગ વાર્ષિક ધોરણે 29% ઘટીને 162.5 ટન રહી ગઈ છે. જેમાં જ્વેલરીની માંગ 20% ઘટીને 99.9 ટન તેમજ ગોલ્ડ બાર અને સિક્કાની માંગ 40% ઘટીને 55 ટન પર આવી ગઈ છે.
જોકે, વજનની દ્રષ્ટિએ ભલે માંગ ઘટી હોય, પરંતુ રકમની દ્રષ્ટિએ ચિત્ર સાવ ઊલટું છે. સોનાના ભાવ ખૂબ ઊંચા હોવાને કારણે સોનાની માંગનું કુલ મૂલ્ય (Value) 3% વધીને આશરે ₹2.42 લાખ કરોડ પર પહોંચી ગયું છે. એટલે કે લોકોએ સોનું ભલે ઓછું ખરીદ્યું છે, પરંતુ તેના માટે પૈસા વધારે ચૂકવ્યા છે.