UPI પેમેન્ટ પર લાગશે ચાર્જ કે મળશે રાહત? 15 ઓક્ટોબરના નવા નિયમ પર NPCI લેશે મોટો નિર્ણય

આજના ડિજિટલ યુગમાં UPI પેમેન્ટ આપણા રોજિંદા જીવનનો એક મહત્વનો હિસ્સો બની ગયું છે. પરંતુ, યુપીઆઈનો ઉપયોગ કરતા કરોડો નાગરિકો અને વેપારીઓ માટે આવનારા દિવસો ખૂબ જ અગત્યના સાબિત થવાના છે. નિયમ મુજબ, 15 ઓક્ટોબર 2026 થી 2000 રૂપિયાથી વધુના અમુક યુપીઆઈ ટ્રાન્ઝેક્શન પર 0.4 ટકા MDR લાગુ થવાનો છે. જોકે, આ તારીખ નજીક આવતા જ વેપારી મંડળો, ફિનટેક અને પેમેન્ટ કંપનીઓએ આ નિયમને જાન્યુઆરી 2027 સુધી પાછો ઠેલવાની માંગણી કરી છે.

કેટલો ચૂકવવો પડશે MDR ચાર્જ?

ગયા મહિને યુપીઆઈ સ્ટીયરિંગ કમિટીએ 2000 રૂપિયાથી વધુના ચોક્કસ વ્યવહારો પર 0.4 ટકા (એટલે કે 40 બેસિસ પોઈન્ટ) MDR નક્કી કર્યો હતો. MDRએ એવો ચાર્જ છે જે ડિજિટલ પેમેન્ટની સુવિધા મેળવવા બદલ વેપારીએ સંબંધિત બેંક અથવા પેમેન્ટ સિસ્ટમ કંપનીને ચૂકવવો પડે છે.

સરળ ભાષામાં સમજીએ તો, જો 2000 રૂપિયાનું પેમેન્ટ થાય તો 0.4 ટકા લેખે 8 રૂપિયા અને 10,000 રૂપિયાના વ્યવહાર પર 40 રૂપિયાનો ચાર્જ બની શકે છે. જોકે, આ ચાર્જ કઈ કેટેગરીના વ્યવહારો પર લાગશે તેને લઈને હજુ પણ માર્કેટમાં અસમંજસનો માહોલ છે.

પેમેન્ટ ઈન્ડસ્ટ્રીનું કહેવું છે કે હજુ સુધી આ નવા નિયમ માટે તેમની સિસ્ટમમાં પૂરી તૈયારીઓ થઈ શકી નથી. તેની પાછળ કેટલાક મુખ્ય કારણો છે:

અલગ-અલગ ચાર્જનું માળખું: ક્રેડિટ કે ડેબિટ કાર્ડની જેમ યુપીઆઈમાં કોઈ એક સમાન ફી સ્ટ્રક્ચર નથી. યુટિલિટી બિલ, લોનના હપ્તા અને કેપિટલ માર્કેટના વ્યવહારો માટે અલગ-અલગ દરો નક્કી કરાયા છે, જેનાથી કંપનીઓ અને વેપારીઓમાં ભારે મૂંઝવણ છે.

તહેવારોની સિઝન: 15 ઓક્ટોબરથી દેશમાં તહેવારોની ખરીદીનો ધમધમાટ શરૂ થઈ જાય છે. ઉદ્યોગોને ડર છે કે મોંઘવારી વચ્ચે આ નવો ચાર્જ વેપારીઓનો ખર્ચ વધારશે. શક્ય છે કે કેટલાક વેપારીઓ આ ચાર્જનો બોજ પરોક્ષ રીતે ગ્રાહકોના માથે પણ નાખી શકે છે.

લોનના હપ્તા ભરવા અંગે સૌથી મોટી મૂંઝવણ

પેમેન્ટ કંપનીઓ સામે સૌથી મોટો પડકાર લોનના રીપેમેન્ટને લઈને છે. જ્યારે કોઈ ગ્રાહકનો લોનનો ઓટો-ડેબિટ હપ્તો બાઉન્સ થાય અને તે મેન્યુઅલ રીતે યુપીઆઈથી પેમેન્ટ કરે, તો તેને કઈ કેટેગરીમાં ગણવું તે સ્પષ્ટ નથી. NPCI ના નિયમ મુજબ આવા પેમેન્ટ પર 5 રૂપિયાની ફ્લેટ ફી લાગે છે. પરંતુ સામાન્ય નાણાકીય સેવા અને લોન રીપેમેન્ટ વચ્ચેનો તફાવત અલગ તારવવો બેંકો માટે મુશ્કેલ બની રહ્યો છે.

NPCI ના અંતિમ નિર્ણય પર સૌની નજર

હાલમાં નાણા મંત્રાલય સાથે આ મુદ્દે ગંભીર ચર્ચાઓ ચાલી રહી છે. હવે સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે શું 15 ઓક્ટોબરથી આ ચાર્જ લાગુ થઈ જશે કે પછી ઇન્ડસ્ટ્રીની માંગણી મુજબ તેને જાન્યુઆરી 2027 સુધી ટાળવામાં આવશે? આગામી બે દિવસમાં નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા આ અંગે પોતાનો અંતિમ અને મોટો નિર્ણય જાહેર કરી શકે છે. જો મુદત વધારવામાં આવશે, તો વેપારીઓ અને પેમેન્ટ સિસ્ટમ્સને તૈયારી માટે પૂરતો સમય મળી જશે.

આ પણ વાંચો-PPF vs Bank FD: સારા રિટર્ન માટે કયો વિકલ્પ છે બેસ્ટ? રોકાણ કરતા પહેલા સમજો આ 6 પોઈન્ટનું ગણિત