Budget 2026: 'બજેટ' શબ્દ ક્યાંથી આવ્યો? આઝાદ ભારતનું પહેલું બજેટ કોણે રજૂ કર્યું હતું? જાણો રસપ્રદ ઈતિહાસ

Union Budget 2026: દેશભરમાં અત્યારે બજેટને લઈને જોરશોરથી ચર્ચાઓ ચાલી રહી છે. ભારતનું આગામી Union Budget 2026 તારીખ 1 ફેબ્રુઆરીને રવિવારના રોજ સંસદમાં રજૂ કરવામાં આવશે. નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ સવારે 11 વાગ્યે પોતાનું બજેટ ભાષણ શરૂ કરશે.

તમને જણાવી દઈએ કે નાણામંત્રી તરીકે નિર્મલા સીતારમણનું આ 9મું કેન્દ્રીય બજેટ હશે. હાલમાં દુનિયાભરમાં 'ટ્રમ્પ ટેરિફ'ને લઈને જે ટેન્શન ચાલી રહ્યું છે, તેની વચ્ચે મોદી સરકારના આ બજેટમાં શું ખાસ હશે તે જોવું રહ્યું. જોકે, બજેટની મોટી જાહેરાતો પહેલા આપણે બજેટના ઈતિહાસ અને તેના નામ સાથે જોડાયેલી કેટલીક રસપ્રદ વાતો જાણી લઈએ.

'Budget' શબ્દ ક્યાંથી આવ્યો?

આપણે વારંવાર 'બજેટ' શબ્દનો ઉપયોગ કરીએ છીએ, પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે આ શબ્દ આવ્યો ક્યાંથી? તેનો ઈતિહાસ ખૂબ જ રસપ્રદ છે. 'Budget' શબ્દની ઉત્પત્તિ ફ્રેન્ચ ભાષાના લેટિન શબ્દ 'બુલ્ગા' પરથી થઈ છે. સામાન્ય બોલચાલની ભાષામાં તેનો અર્થ થાય છે - 'ચામડાનો થેલો' .

ભારતનું પહેલું બજેટ ક્યારે અને કોણે રજૂ કર્યું હતું?

બજેટ શબ્દનો ઈતિહાસ જાણ્યા પછી હવે એ જાણીએ કે ભારતનું સૌથી પહેલું બજેટ કોણે રજૂ કર્યું હતું. દુનિયામાં સરકાર દ્વારા આવક અને ખર્ચનો હિસાબ આપવાની શરૂઆત બ્રિટનથી થઈ હતી. ભારતમાં પણ બ્રિટિશ શાસન દરમિયાન જ પ્રથમ બજેટ રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું. ભારતનું પહેલું બજેટ 7 એપ્રિલ 1860ના રોજ રજૂ થયું હતું. બ્રિટિશ સરકારના તત્કાલીન નાણામંત્રી જેમ્સ વિલ્સન દ્વારા આ બજેટ વાંચવામાં આવ્યું હતું.

આઝાદ ભારતનું પ્રથમ બજેટ

દેશને અંગ્રેજોની ગુલામીમાંથી આઝાદી મળ્યા બાદ, સ્વતંત્ર ભારતનું પોતાનું બજેટ 1947 માં રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું. આઝાદી પછી દેશના પહેલા નાણામંત્રી આર.કે. ષણમુખમ ચેટ્ટી (R K Shanmukham Chetty) બન્યા હતા. તેમણે 26 નવેમ્બર 1947ના રોજ આઝાદ ભારતનું પહેલું બજેટ સંસદમાં રજૂ કર્યું હતું. વર્ષ 1892માં જન્મેલા ષણમુખમ ચેટ્ટી વ્યવસાયે એક વકીલ હતા અને સાથે જ તેઓ એક જાણીતા અર્થશાસ્ત્રી પણ હતા. ત્યારથી લઈને અત્યાર સુધી દર વર્ષે દેશના નાણામંત્રી સંસદમાં દેશનું નાણાકીય લેખા-જોખા રજૂ કરે છે.

આ પણ વાંચો-Budget 2026: કસ્ટમ ડ્યુટી અને TDS માં ફેરફારના સંકેત! મિડલ ક્લાસ અને કર્મચારીઓને મળી શકે છે મોટી ભેટ