Indian Pharma Sector: સસ્તી જેનેરિક દવાઓથી આગળ વધીને હવે એડવાન્સ ટ્રીટમેન્ટ તરફ ભારતની આગેકૂચ! સપ્ટેમ્બરમાં દવા બજારમાં 17.1% નો રેકોર્ડ ગ્રોથ

Indian Pharma Sector: ભારતનું ફાર્મા સેક્ટર હવે માત્ર ઓછા ખર્ચવાળી સસ્તી જેનેરિક દવાઓ પૂરતું સીમિત ન રહેતા મોંઘી દવાઓ, જટિલ કેમિકલ પ્રોસેસ અને એડવાન્સ ટ્રીટમેન્ટ (આધુનિક સારવાર) તરફ ખૂબ જ ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે. નિષ્ણાતોએ આ અંગે પોતાનો મત વ્યક્ત કરતા જણાવ્યું છે કે, ભારતની દવા કંપનીઓ આત્મનિર્ભર બનવા, વિદેશી આયાત પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા અને વૈશ્વિક સ્પર્ધામાં પોતાની સ્થિતિ મજબૂત કરવા માટે દેશમાં જ એક્ટિવ ફાર્માસ્યુટિકલ ઈન્ગ્રેડિયન્ટ્સ (API) ના મેન્યુફેક્ચરિંગમાં મોટું રોકાણ કરી રહી છે.

ફાર્મા સેક્ટરમાં આવી રહેલા આ મોટા બદલાવ પાછળ નીચેના મુખ્ય કારણો જવાબદાર છે:

* જૂની અને લાંબા ગાળાની બીમારીઓની સારવારમાં વપરાતી દવાઓની વધતી જતી માંગ.

* વિદેશમાં નિકાસ (Export) કરવા માટે મળી રહેલી નવી તકો.

* ઉત્પાદન ક્ષમતા વધારવા માટે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા શરૂ કરાયેલી PLI (પ્રોડક્શન લિંક્ડ ઈન્સેન્ટિવ) સ્કીમ.

આયાત ઘટાડવા એડવાન્સ મેન્યુફેક્ચરિંગ અને સ્પેશિયલ કેમિકલ ટેકનોલોજીમાં રોકાણ જરૂરી

દક્ષિણ એશિયાના પ્રમુખ ફાર્મા ઈન્ડસ્ટ્રી ટ્રેડ ઈવેન્ટ્સમાં સામેલ ‘CPHI ઈન્ડિયા' અને ‘PMEC ઈન્ડિયા 2026'ની શરૂઆત પહેલા ઉદ્યોગ જગતના પ્રતિનિધિઓએ જણાવ્યું હતું કે, વિદેશી આયાત પરની નિર્ભરતા ઓછી કરવા માટે એડવાન્સ મેન્યુફેક્ચરિંગ અને સ્પેશિયલ કેમિકલ ટેકનોલોજી પ્લેટફોર્મ્સમાં વ્યૂહાત્મક રોકાણ કરવું અત્યંત જરૂરી છે. જુબિલન્ટ ઈન્ગ્રેવિયાના CEO અને મેનેજિંગ ડિરેક્ટર દીપક જૈને કહ્યું કે, ભારતનું ફાર્મા સેક્ટર હાઈ-વેલ્યુ ધરાવતા, ઈનોવેશન પર આધારિત અને ટકાઉ મેન્યુફેક્ચરિંગની દિશામાં લાંબા ગાળાના માળખાકીય બદલાવના દોરમાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે.

સપ્ટેમ્બર 2026માં ભારતીય દવા બજારમાં 3 વર્ષનો સૌથી મોટો ઉછાળો

દીપક જૈને વધુમાં જણાવ્યું કે, "વૈશ્વિક ફાર્મા કંપનીઓ હાલમાં સપ્લાય ચેઈનની મજબૂતી અને જટિલ કેમિકલ પ્રોસેસને સૌથી વધુ પ્રાથમિકતા આપી રહી છે. આવી સ્થિતિમાં API, એડવાન્સ ઈન્ટરમીડિયેટ કેમિકલ્સ અને કોન્ટ્રાક્ટ પર ડ્રગ ડેવલપમેન્ટ એન્ડ મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટરમાં આપણી ઘરેલુ ક્ષમતા વિદેશી આયાત ઘટાડવા માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ સાબિત થશે." બીજી તરફ IQVIAના આંકડા મુજબ, ભારતનું ઘરેલુ દવા બજાર સપ્ટેમ્બર 2026 માં વાર્ષિક ધોરણે 17.1 ટકા વધ્યું છે. છેલ્લા 3 વર્ષમાં કોઈ એક મહિનામાં નોંધાયેલો આ સૌથી મોટો વધારો છે.

2030 સુધીમાં દવા અને આયુષ ક્ષેત્રમાં સતત વિસ્તરણની શક્યતા

હમદર્દ લેબોરેટરીઝ ઈન્ડિયાના ગ્લોબલ એક્સપોર્ટ બિઝનેસના હેડ અને સિનિયર જનરલ મેનેજર પંકજ બેનર્જીએ જણાવ્યું કે, ભારતના દવા અને આયુષ ક્ષેત્રમાં વર્ષ 2030 સુધી સતત વિસ્તરણ થવાની પ્રબળ સંભાવના છે. બીમારીઓની રોકથામ, લાઈફસ્ટાઈલ સાથે જોડાયેલું સ્વાસ્થ્ય, સાયન્ટિફિક એવિડન્સ અને હર્બલ દવાઓની વધતી આંતરરાષ્ટ્રીય માંગથી આ વિકાસને મોટી ગતિ મળશે.

આ પણ વાંચો- કેન્સરની 137 દવાઓના ભાવમાં 96% સુધીનો જંગી ઘટાડો! 40,421ની દવા હવે માત્ર 2,720માં મળશે, નવા ભાવ 9 નવેમ્બરથી લાગુ

તેમણે આયાતના આંકડા આપતા જણાવ્યું કે નાણાકીય વર્ષ 2024-25માં ભારતે આશરે 4.35 અબજ ડોલરની જથ્થાબંધ દવાઓ અને APIની આયાત કરી હતી, જેમાં એકલા ચીનનો હિસ્સો 73.71 ટકા જેટલો હતો. હવે દેશમાં જ APIનું ઉત્પાદન વધવાથી ચીન સહિતના દેશો પરની આ નિર્ભરતામાં મોટો ઘટાડો થશે.