IDBI Bank શેર ધડામ: સરકારે વિનિવેશ યોજના રદ કરતા શેરમાં 15%નો મોટો કડાકો, જાણો ડીલ કેમ તૂટી?

IDBI Bank Share Price: આજે ઘરેલું શેર બજારમાં ઇક્વિટી બેન્ચમાર્ક ઇન્ડેક્સ સેન્સેક્સ (Sensex) અને નિફ્ટી 50 (Nifty 50) માં શરૂઆતી કારોબારમાં જ ભારે ઉથલપાથલ જોવા મળી હતી. માર્કેટ લાલ અને લીલા નિશાન વચ્ચે ઝોલા ખાઈ રહ્યું હતું. આ બધી માર્કેટની અફરાતફરી વચ્ચે IDBI Bank ના શેરોમાં આજે વેચવાલીનું એવું વાવાઝોડું આવ્યું કે રોકાણકારો જોતા જ રહી ગયા. એક જ દિવસમાં બેંકનો શેર 15% થી વધુ તૂટી ગયો હતો.

આવા અચાનક ઘટાડા પાછળનું મુખ્ય કારણ એક મોટા સમાચાર છે. CNBC-TV18ના એક રિપોર્ટ મુજબ, સરકારે IDBI બેંકમાં પોતાની હિસ્સેદારી વેચવાની (Strategic Disinvestment) યોજના હાલ પૂરતી રદ કરી દીધી છે. આ સમાચાર બહાર આવતા જ રોકાણકારોએ ધડાધડ શેર વેચવાનું શરૂ કરી દીધું. શેરમાં ઘટાડાનું દબાણ એટલું વધારે હતું કે નીચેના સ્તરે થોડી ખરીદી થવા છતાં શેર રિકવર થઈ શક્યો નહીં.

આજના ટ્રેડિંગ સેશનમાં (Intra-day) આ શેર 15.35% તૂટીને 78.05 રૂપિયાના લેવલ પર આવી ગયો હતો. હાલમાં BSE પર આ શેર 13.77% ના ઘટાડા સાથે 79.50 રૂપિયા પર ટ્રેડ કરી રહ્યો છે.

સરકારે વિનિવેશ (Disinvestment) ની યોજના કેમ રદ કરી?

વિનિવેશના કડક નિયમો મુજબ, સરકાર પોતાની નક્કી કરેલી રિઝર્વ પ્રાઈસ કરતા ઓછા ભાવે કોઈની પણ બોલી સ્વીકારી શકે નહીં. આ જ કારણસર સરકારે રણનીતિક રોકાણની આખી યોજના જ રદ કરી દીધી છે, જેનાથી હાલ બેંકના ખાનગીકરણ (Privatization) નો રસ્તો બંધ થઈ ગયો છે.

સૂત્રોનું કહેવું છે કે, બોલી લગાવનાર કંપનીઓને સરકારની રિઝર્વ પ્રાઈસ ખૂબ વધારે લાગી રહી હતી. તેમનું માનવું હતું કે બેંકના પ્રાઇસ-ટુ-બુક (PE/PB) વેલ્યુએશન મુજબ આ કિંમત યોગ્ય નથી. આ ઉપરાંત, બજારમાં બેંકના 'ફ્રી ફ્લોટ' શેરોની સંખ્યા ઓછી હોવાથી વેલ્યુએશન નક્કી કરવામાં પણ મૂંઝવણ ઊભી થઈ હતી.

કોણ ખરીદવા માંગતું હતું IDBI બેંક?

IDBI બેંકને ખરીદવા માટે 6 ફેબ્રુઆરીના રોજ ફેયરફેક્સ ફાઈનાન્સિયલ હોલ્ડિંગ્સ (Fairfax Financial Holdings) અને એમિરેટ્સ NBD (Emirates NBD) દ્વારા નાણાકીય બોલી લગાવવામાં આવી હોવાનું મનાય છે. આ લિસ્ટમાં કોટક મહિન્દ્રા બેંક (Kotak Mahindra Bank) નું નામ પણ શોર્ટલિસ્ટ થયું હતું, પરંતુ તેમણે પહેલા જ સંકેત આપી દીધો હતો કે તેઓ આ પ્રક્રિયામાં આગળ ભાગ લેશે નહીં.

ચાલો સમજીએ બેંકમાં કોનો કેટલો હિસ્સો છે અને શું પ્લાન હતો. હાલમાં બેંકમાં સરકારનો હિસ્સો 45.48% છે. જ્યારે, LIC નો હિસ્સો 49.24% છે. વિનિવેશ યોજના હેઠળ કુલ 60.7% હિસ્સો વેચવાની તૈયારી હતી. આમાંથી સરકાર પોતાનો 30.48% અને LIC પોતાનો 30.24% હિસ્સો વેચવાની હતી. જો આ ડીલ થઈ હોત, તો બેંકમાં સરકાર પાસે માત્ર 15% અને LIC પાસે 19% હિસ્સો બચ્યો હોત. તમને જણાવી દઈએ કે આ બેંકને વેચવાની પ્રક્રિયા ઘણા લાંબા સમયથી એટલે કે 7 જાન્યુઆરી 2023 થી ચાલી રહી હતી, જ્યારે દીપમ (DIPAM) ને રસ ધરાવતી કંપનીઓ તરફથી EOI મળ્યા હતા.

છેલ્લા એક વર્ષમાં કેવી રહી છે IDBI ના શેરની ચાલ?

જો તમે શેરના ઇતિહાસ પર નજર કરો, તો IDBI બેંકના શેરે ટૂંકા ગાળામાં જ રોકાણકારોને સારી એવી કમાણી કરાવી છે. ગયા વર્ષે 17 માર્ચના રોજ આ શેર 72.04 રૂપિયા પર હતો, જે તેનું 52-વીકનું લો લેવલ (સૌથી નીચું સ્તર) છે. પરંતુ આ નીચલા સ્તરેથી માત્ર 10 મહિનાની અંદર શેરમાં 64.42% નો જબરદસ્ત ઉછાળો જોવા મળ્યો હતો. 5 જાન્યુઆરીના રોજ આ શેર 118.45 રૂપિયાની સપાટીએ પહોંચી ગયો હતો, જે આ શેર માટે 52-વીક હાઈ (સૌથી ઊંચું સ્તર) રેકોર્ડ છે. પરંતુ, આજના સરકારના એક જ નિર્ણયે શેરની આ બધી તેજી પર પાણી ફેરવી દીધું છે.

સરકાર અને ખરીદદારો વચ્ચે વેલ્યુએશન મામલે સહમતિ ન સધાતા IDBI બેંકના ખાનગીકરણની પ્રક્રિયા હાલ અટકી ગઈ છે. આ જ કારણથી રોકાણકારોમાં નિરાશા છે અને શેરમાં ભારે વેચવાલી જોવા મળી રહી છે. હવે જોવાનું એ રહે છે કે સરકાર ભવિષ્યમાં આ ડીલ માટે કોઈ નવો રસ્તો કાઢે છે કે કેમ.

આ પણ વાંચો- CMPDI IPO: કોલ ઈન્ડિયાની સબસિડરી કંપની લાવી રહી છે મોટો આઈપીઓ, રોકાણ કરતા પહેલા જાણી લો આ 10 ખાસ વાતો

(ડિસ્ક્લેમર: અહીં આપવામાં આવેલી માહિતી માત્ર જાણકારી માટે છે. શેર બજારમાં રોકાણ બજારના જોખમોને આધીન છે. રોકાણકાર તરીકે કોઈપણ શેરમાં પૈસા લગાવતા પહેલા હંમેશા તમારા સર્ટિફાઇડ ફાઈનાન્સિયલ એક્સપર્ટની સલાહ ચોક્કસ લો. અમારી તરફથી અહીં કોઈને પણ રોકાણ કરવાની સલાહ આપવામાં આવતી નથી.)