લદ્દાખની રાજધાની લેહમાં સ્વચ્છ ઉર્જા અને ગ્રીન ટ્રાન્સપોર્ટેશનની દિશામાં ઐતિહાસિક પગલું ભરવામાં આવ્યું છે.
લદ્દાખની રાજધાની લેહમાં સ્વચ્છ ઉર્જા અને ગ્રીન ટ્રાન્સપોર્ટેશનની દિશામાં ઐતિહાસિક પગલું ભરવામાં આવ્યું છે. દેશની પ્રથમ હાઇડ્રોજન ફ્યુએલ સેલ બસ સેવાનો શુભારંભ લેહની ઠંડી અને ઊંચાઈવાળી ભૂમિ પર કરવામાં આવ્યો છે. આ બસ ન માત્ર પર્યાવરણને અનુકૂળ છે, પરંતુ તેને લેહના કઠોર વાતાવરણને ધ્યાનમાં રાખીને ખાસ ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે. આ પ્રોજેક્ટ લદ્દાખને કાર્બન ન્યૂટ્રલ બનાવવાના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના વિઝનનો એક ભાગ છે.
હાઇડ્રોજન ફ્યુએલ સેલ બસની ખાસિયતો
* પર્યાવરણને અનુકૂળ: આ બસો હાઇડ્રોજન ફ્યુએલ સેલ ટેક્નોલોજી પર કામ કરે છે, જે ફક્ત પાણીની વરાળ અને ગરમ હવા જ ઉત્સર્જન કરે છે. આનાથી કાર્બન ઉત્સર્જન શૂન્ય થાય છે.
* ઉચ્ચ ઊંચાઈ માટે ડિઝાઇન: લેહની 11,562 ફૂટની ઊંચાઈ અને ઠંડા હવામાનને ધ્યાનમાં રાખીને આ બસો ખાસ બનાવવામાં આવી છે.
* એક ચાર્જમાં 230 કિમીની રેન્જ: એકવાર ફુલ ચાર્જ થયા બાદ આ બસ 230 કિલોમીટર સુધીનું અંતર કાપી શકે છે.
* યાત્રી ક્ષમતા: દરેક બસમાં 32 મુસાફરો બેસી શકે છે, જે આરામદાયક અને સુરક્ષિત મુસાફરીનો અનુભવ આપે છે.
* સસ્તું ભાડું: આ બસોનું ભાડું ઇલેક્ટ્રિક બસોની જેમ જ રાખવામાં આવ્યું છે, જેથી મુસાફરોને આર્થિક બોજ ન પડે.
બસ સેવાની શરૂઆત અને રૂટ
લેહમાં SIDCOના ઓપરેશન ઇનચાર્જ તાશીચોજિનના જણાવ્યા અનુસાર, પાંચ હાઇડ્રોજન બસો પહેલેથી જ પહોંચી ગઈ છે. આ બસોને ત્રણ રૂટ પર ચલાવવાની યોજના છે. પ્રારંભમાં ટ્રાયલ તરીકે બસો એક-બે દિવસ ચલાવવામાં આવશે, અને જો કોઈ સમસ્યા નહીં આવે તો નિયમિત સેવા શરૂ કરવામાં આવશે.
એક બસની કિંમત અને પ્રોજેક્ટની વિગતો
* બસની કિંમત: દરેક હાઇડ્રોજન ફ્યુએલ સેલ બસની કિંમત આશરે 2.5 કરોડ રૂપિયા છે. આ બસો અશોક લેલેન્ડ કંપની દ્વારા બનાવવામાં આવી છે.
* સોલર પ્લાન્ટ: NTPCએ લેહમાં 1.7 મેગાવોટનો સોલર પ્લાન્ટ સ્થાપ્યો છે, જે હાઇડ્રોજન ઉત્પાદન માટે ઉર્જા પૂરી પાડે છે. આ પ્લાન્ટ માટે લેહ વહીવટીતંત્રે 7.5 એકર જમીન લીઝ પર આપી છે.
* પ્રોજેક્ટનો હેતુ: આ પ્રોજેક્ટનો મુખ્ય ઉદ્દેશ લદ્દાખને કાર્બન ન્યૂટ્રલ બનાવવાનો છે, જે વડાપ્રધાન મોદીએ 2020માં સ્વતંત્રતા દિવસે જાહેર કરેલા સંકલ્પનો ભાગ છે.
ગ્રીન હાઇડ્રોજન મોબિલિટી પ્રોજેક્ટ
આ પહેલ NTPC અને લેહ વહીવટીતંત્રના સહયોગથી શરૂ કરવામાં આવી છે. આ પ્રોજેક્ટ ગ્રીન હાઇડ્રોજન મોબિલિટીનો એક ભાગ છે, જે ભવિષ્યમાં લદ્દાખ અને સમગ્ર ભારતમાં સ્વચ્છ ઉર્જા આધારિત ટ્રાન્સપોર્ટેશનને પ્રોત્સાહન આપશે. આ બસ સેવા ફક્ત લેહની શરૂઆત છે. આવનારા સમયમાં દેશભરમાં આવી ઘણી પહેલો જોવા મળશે.
લદ્દાખના કાર્બન ન્યૂટ્રલ વિઝનને ગતિ
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ 2020માં લદ્દાખને દેશનું પ્રથમ કાર્બન ન્યૂટ્રલ પ્રદેશ બનાવવાનું વિઝન રજૂ કર્યું હતું. તેમણે કહ્યું હતું કે લદ્દાખની પ્રકૃતિ, સંસ્કૃતિ અને જલવાયુનું જતન કરવું એ આપણી જવાબદારી છે. આ હાઇડ્રોજન બસ સેવા આ વિઝનને સાકાર કરવાની દિશામાં મહત્વનું પગલું છે.
શા માટે આ પ્રોજેક્ટ મહત્વનો છે?
* સ્વચ્છ ઉર્જા: હાઇડ્રોજન ફ્યુએલ સેલ બસો ફોસિલ ફ્યુઅલ પર નિર્ભર નથી, જેનાથી પર્યાવરણનું રક્ષણ થાય છે.
* સ્થાનિક વિકાસ: આ પ્રોજેક્ટથી લેહમાં રોજગારની તકો વધશે અને સ્થાનિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર મજબૂત થશે.
* ટેક્નોલોજી ડેવલપમેન્ટ: આ પ્રોજેક્ટ ભારતમાં હાઇડ્રોજન ટેક્નોલોજીના વિકાસને પ્રોત્સાહન આપશે, જે ભવિષ્યની ગ્રીન ઇકોનોમીનો આધાર છે.