અલ નીનો અને ગ્લોબલ વોર્મિંગથી ધરતી પર બેવડું જોખમ! છેલ્લા 12 વર્ષ રહ્યા સૌથી ગરમ, UN એ આપ્યા મોટા વિનાશના સંકેત

El Nino Global Warming Crisis: તુર્કિયેના અંતાલ્યા ખાતે ‘COP31' જળવાયુ પરિવર્તન સંમેલન યોજાયું હતું. આ સંમેલનના પ્રથમ દિવસે જળવાયુ સંકટની માનવ સ્વાસ્થ્ય, ખાદ્ય સુરક્ષા અને ખેતી પર પડી રહેલી ગંભીર અસરો અંગે ઊંડાણપૂર્વક ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. આ દરમિયાન સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) ના જળવાયુ પરિવર્તનના એક્ઝિક્યુટિવ સેક્રેટરી સાયમન સ્ટીલે દુનિયાને ગંભીર ચેતવણી આપતા કહ્યું છે કે, આપણી ધરતી ખતરનાક રીતે ગરમ થઈ રહી છે અને જળવાયુ સંકટ હવે એક વૈશ્વિક સ્વાસ્થ્ય કટોકટીનું રૂપ લઈ ચૂક્યું છે.

વિશ્વ હવામાન વિજ્ઞાન સંગઠન (WMO) દ્વારા આયોજિત પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં ‘State of the Climate Update 2026’ નામનો નવો રિપોર્ટ રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો. સાયમન સ્ટીલે જણાવ્યું કે, એક અત્યંત શક્તિશાળી 'અલ નીનો' (El Nino) જળવાયુ પરિવર્તનની અસરોને વધુ ઝડપી બનાવી રહ્યો છે, જેના કારણે સમગ્ર વિશ્વએ હાલમાં બેવડો માર સહન કરવો પડી રહ્યો છે.

સંયુક્ત રાષ્ટ્રના એક્ઝિક્યુટિવ સેક્રેટરીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે જળવાયુ પરિવર્તન હવે માત્ર પર્યાવરણ કે સમુદ્ર પૂરતું સીમિત રહ્યું નથી, પરંતુ તે સીધી રીતે માણસોના સ્વાસ્થ્ય અને કાર્યક્ષમતાને પ્રભાવિત કરી રહ્યું છે. તેમણે ખાસ કરીને ગર્ભવતી મહિલાઓ, નવજાત બાળકો અને માતૃ સ્વાસ્થ્ય પર વધતા જતા તાપમાનની ખરાબ અસરોને લઈને ઊંડી ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી, જે વિકાસશીલ દેશો માટે એક મોટી સ્વાસ્થ્ય આપત્તિ સમાન છે.

કોલસો, તેલ અને ગેસનો વપરાશ છે સંકટનું મૂળ કારણ

આ સંકટના મૂળ કારણો પર વાત કરતા સ્ટીલે કહ્યું કે માનવજાત હજુ પણ મોટા પ્રમાણમાં કોલસો, તેલ અને ગેસ (જીવાશ્મ ઈંધણ) નો ઉપયોગ કરી રહી છે. તેમણે COP31 સંમેલનમાં તમામ દેશો સામે એકદમ સ્પષ્ટ વિકલ્પ મૂક્યો કે, કાં તો સુરક્ષિત ભવિષ્ય માટે સ્વચ્છ ઊર્જા અપનાવો અથવા તો જીવાશ્મ ઈંધણની મોંઘવારી અને મોટા આર્થિક ઝટકાઓ સહન કરવા માટે તૈયાર રહો.

WMO ના રિપોર્ટમાં સામે આવ્યા ચોંકાવનારા આંકડા

WMO ના મહાસચિવે રિપોર્ટના આંકડા રજૂ કરતા જણાવ્યું કે વર્ષ 2015 થી 2026 સુધીના છેલ્લા 12 વર્ષો અત્યાર સુધીના ઇતિહાસના સૌથી ગરમ વર્ષોમાં સામેલ છે. જાન્યુઆરીથી સપ્ટેમ્બર 2026 વચ્ચે વૈશ્વિક સરેરાશ તાપમાન ઔદ્યોગિક યુગ પહેલાના સ્તર કરતાં આશરે 1.47 ડિગ્રી સેલ્સિયસ વધુ રહ્યું છે. શક્તિશાળી અલ નીનોના કારણે વર્ષ 2026 ના બાકીના મહિનાઓ અને આગામી વર્ષ 2027 માં તાપમાન હજુ વધુ વધવાની તેમજ હીટવેવ, વાવાઝોડા અને ભારે વરસાદ જેવી કુદરતી આફતો બનવાની પ્રબળ આશંકા છે.

ભારત સહિત દક્ષિણ એશિયાની ખેતી અને પાણી પર પડશે સીધી અસર

આ બેવડા સંકટની સીધી અસર ભારત અને દક્ષિણ એશિયા જેવા ખેતી પર નિર્ભર વિસ્તારોની ખાદ્ય સુરક્ષા, પાકના ઉત્પાદન અને પાણીની ઉપલબ્ધતા પર પડી શકે છે. સંમેલનના અંતમાં એ વાત પર ખાસ ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો કે જળવાયુ અંગેની નીતિઓને માત્ર કાર્બન ઉત્સર્જન ઘટાડવા પૂરતી સીમિત ન રાખતા, તેને માનવ જીવન, સ્વાસ્થ્ય અને ખાદ્ય સુરક્ષા સાથે જોડવી અત્યંત અનિવાર્ય છે.

આ પણ વાંચો- Assembly Elections Schedule: 5 રાજ્યોની વિધાનસભા ચૂંટણીની તારીખો પર આવ્યું મોટું અપડેટ, જાણો યુપીથી પંજાબ સુધી ક્યારે વાગશે ચૂંટણીનું રણશિંગું