AIમાં ભારતે મારી બાજી: અમેરિકા-ચીન પછી ત્રીજા નંબરે, જાણો કયું 'ગુપ્ત હથિયાર' આવ્યું કામે?
India AI Ranking: સ્ટેનફોર્ડ યુનિવર્સિટીના 2025ના AI રિપોર્ટમાં ભારતે ઇતિહાસ રચ્યો છે. અમેરિકા અને ચીન પછી ભારત વિશ્વમાં ત્રીજા સ્થાને છે. જાણો ભારતના આ શાનદાર પ્રદર્શન પાછળનું મુખ્ય કારણ, આપણી શક્તિ અને આવનારા પડકારો વિશે વિગતવાર.
India AI Ranking: ટેકનોલોજીની દુનિયામાં ભારત સતત નવી સિદ્ધિઓ હાંસલ કરી રહ્યું છે. હવે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ના ક્ષેત્રમાં પણ ભારતે એક મોટી છલાંગ લગાવી છે. સ્ટેનફોર્ડ યુનિવર્સિટી દ્વારા જાહેર કરાયેલ ગ્લોબલ AI રેન્કિંગ 2025માં ભારતને વિશ્વમાં ત્રીજું સ્થાન મળ્યું છે. આ યાદીમાં અમેરિકા પ્રથમ અને ચીન બીજા ક્રમે છે. સૌથી મોટી વાત એ છે કે ભારતે બ્રિટન જેવા ટેકનોલોજીમાં પાવરફુલ ગણાતા દેશને પણ પાછળ છોડી દીધો છે.
ગયા વર્ષની સરખામણીમાં ભારતે 21.59ના સ્કોર સાથે પોતાનું સ્થાન ઘણું સુધાર્યું છે. પણ સવાલ એ થાય છે કે ભારત પાસે એવું તો શું છે કે તે આટલા વિકસિત દેશોને પાછળ છોડીને ટોપ-3 માં પહોંચી ગયું? ચાલો, આ પાછળના કારણોને સરળ ભાષામાં સમજીએ.
ભારતની સફળતા પાછળનું 'સિક્રેટ' શું છે?
આ રેન્કિંગ મુખ્યત્વે 7 બાબતો પર આધારિત છે, જેમાં રિસર્ચ, ટેલેન્ટ, ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, સરકારી નીતિઓ અને લોકોના વિચારોનો સમાવેશ થાય છે. ભારતની આ મોટી સફળતા પાછળનું સૌથી મોટું અને મુખ્ય કારણ છે અહીંના લોકોનું ટેલેન્ટ.
ટેલેન્ટમાં નંબર 1: રિપોર્ટ મુજબ, AI સ્કિલ્સની બાબતમાં ભારત દુનિયામાં નંબર વન પર છે. આપણા દેશના યુવા એન્જિનિયરો અને ડેવલપર્સ ખૂબ જ ઝડપથી નવી ટેકનોલોજી શીખી રહ્યા છે.
ટેક હબનો દબદબો: પુણે, હૈદરાબાદ અને બેંગલુરુ જેવા શહેરો AI ના મોટા કેન્દ્રો બની ગયા છે, જ્યાં હજારો યુવાનો દિવસ-રાત AI પ્રોજેક્ટ્સ પર કામ કરી રહ્યા છે.
કોડિંગમાં કમાલ: GitHub (જ્યાં પ્રોગ્રામર્સ પોતાનો કોડ શેર કરે છે) પર AI પ્રોજેક્ટ્સમાં યોગદાન આપનાર ભારત વિશ્વનો બીજો સૌથી મોટો દેશ છે.
અમેરિકા અને ચીન ભલે પૈસા અને સરકારી મદદથી આગળ હોય, પરંતુ ભારતે મુખ્યત્વે પોતાના લોકોની આવડત અને મહેનતના દમ પર આ સ્થાન મેળવ્યું છે. આ બતાવે છે કે ભારત હવે માત્ર બીજાનો કોડ સુધારનાર દેશ નથી, પણ નવી ટેકનોલોજી બનાવનાર દેશ બની રહ્યો છે.
AI વિશે ભારતીયો શું વિચારે છે?
વિદેશમાં ઘણા લોકો AIથી ડરે છે કે તે નોકરીઓ છીનવી લેશે, પરંતુ ભારતમાં લોકોનો અભિગમ ખૂબ જ સકારાત્મક છે. ભારતીયો AIને એક મદદગાર તરીકે જુએ છે. ગામડાઓમાં બીમારીની તપાસ કરવા, સરકારી યોજનાઓની માહિતી પહોંચાડવા કે પછી ભાષાનું અનુવાદ કરવા માટે AIનો ઉપયોગ વધી રહ્યો છે. આ જ કારણે 'પબ્લિક ઓપિનિયન' એટલે કે લોકોના મંતવ્યોની બાબતમાં પણ ભારતે સારો સ્કોર મેળવ્યો છે.
આ ઉપરાંત, 'ડિજિટલ પર્સનલ ડેટા પ્રોટેક્શન એક્ટ' જેવા કાયદાઓથી દુનિયાને વિશ્વાસ મળી રહ્યો છે કે ભારત સુરક્ષિત રીતે AI વિકસાવી રહ્યું છે.
રેન્કિંગ તો સારી, પણ આ પડકારોનું શું?
ત્રીજું સ્થાન મેળવવું એ ગર્વની વાત છે, પરંતુ હજુ પણ કેટલાક પડકારો છે જેના પર કામ કરવું જરૂરી છે. AI ને ચલાવવા માટે ખૂબ જ શક્તિશાળી કમ્પ્યુટર ચિપ્સ (GPU)ની જરૂર પડે છે. આ મામલે ભારત અત્યારે અમેરિકા અને ચીનથી ઘણું પાછળ છે. AI મોડેલને ટ્રેન કરવા માટે હજારો GPU ની જરૂર પડે છે, જેની સુવિધા ભારતમાં મર્યાદિત છે. આ સમસ્યાને દૂર કરવા માટે, ભારત સરકારે 'ઇન્ડિયા AI મિશન' શરૂ કર્યું છે, જે અંતર્ગત 10,300 કરોડ રૂપિયાનો ખર્ચ કરવામાં આવશે. આ મિશન હેઠળ, કંપનીઓને GPU ખરીદવા માટે સબસિડી પણ આપવામાં આવશે.
હવે દુનિયામાં ભારતનો દબદબો વધશે
આ રેન્કિંગ પછી એવું માનવામાં આવે છે કે AI ના નિયમો અને સુરક્ષા અંગેની વૈશ્વિક બેઠકોમાં ભારત હવે માત્ર સાંભળનાર નહીં, પરંતુ નિયમો બનાવનારો દેશ બનશે. વિદેશી કંપનીઓ પણ હવે રોકાણ માટે ભારતને 'ચીન પ્લસ વન' વિકલ્પ તરીકે જોઈ રહી છે, કારણ કે અહીં ટેલેન્ટની કોઈ કમી નથી. સ્પષ્ટ છે કે આવનારો સમય AI માં ભારતનો જ હશે.