ભારતનું નવી આકાશ પ્રાઇમ એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ: ચીન, પાકિસ્તાન અને તુર્કીની ત્રિપુટીને જડબાતોડ જવાબ
આકાશ પ્રાઇમ નામની એર ડિફેન્સ સિસ્ટમનું લદ્દાખ સેક્ટરમાં 15 હજાર ફૂટની ઉંચાઈ પર સફળતાપૂર્વક પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું. આ પછી, જો ભવિષ્યમાં કોઈ દુશ્મન દેશ ભારત પર નજર રાખવાનો પ્રયાસ કરશે તો તેનો પરાજય નિશ્ચિત છે.
આકાશ પ્રાઇમ એક મિડિયમ-રેન્જ સરફેસ-ટુ-એર મિસાઇલ સિસ્ટમ છે, જે ફાઇટર જેટ, ક્રૂઝ મિસાઇલ અને ડ્રોન જેવા હવાઈ ખતરાઓને નષ્ટ કરવામાં સક્ષમ છે.
Akash Prime Air Defence System: ભારતીય સેનાએ લદ્દાખ સેક્ટરમાં 15,000 ફીટની ઊંચાઈએ આકાશ પ્રાઇમ એર ડિફેન્સ સિસ્ટમનું સફળ પરીક્ષણ કર્યું છે. આ નવી સ્વદેશી એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ ચીન, પાકિસ્તાન અને તુર્કી જેવા દુશ્મન દેશોના હવાઈ હુમલાઓ સામે ભારતની સુરક્ષાને અભેદ્ય બનાવશે. ડિફેન્સ રિસર્ચ એન્ડ ડેવલપમેન્ટ ઓર્ગેનાઇઝેશન (DRDO) દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલી આ સિસ્ટમે ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન પણ પોતાની ક્ષમતા સાબિત કરી હતી.
પરીક્ષણમાં શું થયું?
રક્ષા અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, આ પરીક્ષણ દરમિયાન સરફેસ-ટુ-એર મિસાઇલે ઊંચાઈવાળા વિસ્તારમાં ઝડપથી ગતિ કરતા ટાર્ગેટ એરક્રાફ્ટ પર બે સીધા હિટ કર્યા. આ સફળતા ભારતીય સેનાના એર ડિફેન્સ નેટવર્કને વધુ મજબૂત બનાવશે. આકાશ પ્રાઇમ સિસ્ટમ ભારતીય સેનામાં આકાશ એર ડિફેન્સ સિસ્ટમની ત્રીજી અને ચોથી રેજિમેન્ટનું નિર્માણ કરશે, જે દેશની હવાઈ સુરક્ષાને નવી ઊંચાઈઓ આપશે.
ઓપરેશન સિંદૂરમાં આકાશનો દબદબો
આ વર્ષે મે મહિનામાં શરૂ થયેલા ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન ભારતે પાકિસ્તાન અને પીઓકેમાં આતંકવાદીઓના અડ્ડાઓ પર હવાઈ હુમલા કરી 100થી વધુ લશ્કર અને જૈશના આતંકવાદીઓને ખતમ કર્યા હતા. આના જવાબમાં પાકિસ્તાને ચીનના એરક્રાફ્ટ અને તુર્કીના ડ્રોનનો ઉપયોગ કરીને જમ્મુથી ગુજરાત સુધીના સરહદી વિસ્તારોમાં હુમલાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. જોકે, આકાશ એર ડિફેન્સ સિસ્ટમે આ તમામ હુમલાઓને હવામાં જ નિષ્ફળ બનાવી દીધા. આ ઉપરાંત, ભારતે પાકિસ્તાનના કેટલાક મિલિટરી એરબેઝને પણ નિશાન બનાવ્યા, જેના પછી ચાર દિવસના તણાવ બાદ બંને દેશો વચ્ચે સીઝફાયરની સહમતિ થઈ.
આકાશ પ્રાઇમની ખાસિયતો
આકાશ પ્રાઇમ એક મિડિયમ-રેન્જ સરફેસ-ટુ-એર મિસાઇલ સિસ્ટમ છે, જે ફાઇટર જેટ, ક્રૂઝ મિસાઇલ અને ડ્રોન જેવા હવાઈ ખતરાઓને નષ્ટ કરવામાં સક્ષમ છે. આ સિસ્ટમની ખાસિયતોમાં શામેલ છે:
રેન્જ: 30-45 કિલોમીટર સુધીના ટાર્ગેટને નિશાન બનાવી શકે છે.
ઊંચાઈ: 18,000 મીટર (લગભગ 59,000 ફીટ) સુધીના ટાર્ગેટને ટ્રેક કરી શકે છે.
મોબિલિટી: આ સિસ્ટમ સંપૂર્ણપણે મોબાઇલ છે અને ટ્રક કે ટેન્ક જેવા વાહનો પર સરળતાથી ખસેડી શકાય છે.
ઓટોમેટિક ઓપરેશન: રિયલ-ટાઇમ મલ્ટી-સેન્સર ડેટા પ્રોસેસિંગ અને ખતરાનું મૂલ્યાંકન કરવાની ક્ષમતા.
મલ્ટી-ટાર્ગેટ ટ્રેકિંગ: એક બેટરી 64 ટાર્ગેટને ટ્રેક કરી શકે છે અને 12 ટાર્ગેટ પર એકસાથે હુમલો કરી શકે છે.
ભારતની આત્મનિર્ભર રક્ષા નીતિ
આકાશ પ્રાઇમ ભારતના ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’ અને આત્મનિર્ભર ભારત અભિયાનનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે. આ સિસ્ટમના 82% ભાગો ભારતમાં જ બનાવવામાં આવે છે, જે દેશની રક્ષા ઉત્પાદન ક્ષમતાને દર્શાવે છે. આ ઉપરાંત, આકાશ સિસ્ટમને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ માન્યતા મળી છે, જેમ કે આર્મેનિયાને 6,000 કરોડ રૂપિયાની નિકાસ અને હવે બ્રાઝિલની આ સિસ્ટમમાં રુચિ.
ભવિષ્યની યોજના
રક્ષા અધિકારીઓનું કહેવું છે કે આકાશ પ્રાઇમને ભારતીય સેનાના એર ડિફેન્સ નેટવર્કમાં સામેલ કરવાથી પશ્ચિમી સરહદ અને જમ્મુ-કાશ્મીરની નિયંત્રણ રેખા (LOC) પર ડ્રોન હુમલાઓ સામે રક્ષણ મળશે. આ સિસ્ટમ ખાસ કરીને પાકિસ્તાનની ફતેહ-1 મિસાઇલ, JF-17 જેટ અને તુર્કીના TB2 ડ્રોન જેવા ખતરાઓને નાકામ કરવામાં સક્ષમ છે.
શા માટે છે આ મહત્વનું?
આકાશ પ્રાઇમનું સફળ પરીક્ષણ ભારતની વધતી જતી રક્ષા ક્ષમતાઓ અને આત્મનિર્ભરતાનું પ્રતીક છે. ચીન, પાકિસ્તાન અને તુર્કીની ત્રિપુટી દ્વારા ઉભા કરવામાં આવેલા ખતરાઓ સામે ભારતની આ નવી ઢાલ દુશ્મનોના નાપાક ઇરાદાઓને નિષ્ફળ બનાવશે. આ સફળતા ભારતના રક્ષા ક્ષેત્રમાં એક નવો અધ્યાય ઉમેરશે અને વૈશ્વિક સ્તરે દેશની પ્રતિષ્ઠા વધારશે.