Trump Tariffs: ઈરાન સાથે વેપાર કરતા દેશો પર ટ્રમ્પની મોટી સ્ટ્રાઈક, ભારત અને ચાબહાર પોર્ટ પર થશે ગંભીર અસર

US Sanctions: અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ફરી એકવાર પોતાના નિર્ણયોથી દુનિયાભરના બજારોમાં હલચલ મચાવી દીધી છે. ટ્રમ્પે જાહેરાત કરી છે કે જે કોઈ પણ દેશ ઈરાન સાથે બિઝનેસ કે વેપાર કરશે, તેના પર હવે 25% ટેરિફ લગાવવામાં આવશે. ટ્રમ્પના આ નિર્ણયથી ભારત સહિત ઘણા દેશોના એક્સપોર્ટ અને વેપાર પર સીધી અસર પડવાની શક્યતા છે. ખાસ કરીને ભારતના મહત્વકાંક્ષી ચાબહાર પોર્ટ પ્રોજેક્ટને લઈને ચિંતાઓ વધી ગઈ છે.

શા માટે લીધો ટ્રમ્પે આ નિર્ણય?

આ કડક નિર્ણય પાછળનું મુખ્ય કારણ ઈરાનમાં ચાલી રહેલી રાજકીય અશાંતિ છે. રિપોર્ટ્સ મુજબ, ઈરાનમાં સરકાર વિરોધી પ્રદર્શનો દરમિયાન હિંસક કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી, જેમાં લગભગ 600 લોકોના મોત થયા છે અને હજારો લોકોની ધરપકડ કરવામાં આવી છે. ઈરાનની સરકાર પર દબાણ વધારવા માટે અમેરિકાએ આ પગલું ભર્યું છે. ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ટ્રુથ સોશિયલ પર આ નિર્ણયને "અંતિમ અને નિર્ણાયક" ગણાવ્યો છે.

ભારત પર શું થશે અસર?

વ્યાપારના આંકડા: નાણાકીય વર્ષ 2024-25માં ભારતે ઈરાનને $1.24 બિલિયનનો સામાન એક્સપોર્ટ કર્યો હતો, જ્યારે ઈમ્પોર્ટ $0.44 બિલિયન હતી. કુલ મળીને બંને દેશો વચ્ચે $1.68 બિલિયનનો વેપાર થયો હતો.

મુખ્ય વસ્તુઓ: ભારત ઈરાનને મુખ્યત્વે ઓર્ગેનિક કેમિકલ્સ ($512.92 મિલિયન), ફળ અને ડ્રાયફ્રૂટ્સ ($311.6 મિલિયન) અને મિનરલ ફ્યુઅલ ($86.48 મિલિયન) મોકલે છે.

આ નવો 25% ટેરિફ ભારતીય નિકાસકારો માટે પડકારો વધારી દેશે. અગાઉ રશિયન તેલની આયાત સાથે જોડાયેલા ભારતીય સામાન પર 50% ટેરિફનો બોજ તો હતો જ, હવે તેમાં આ નવો ઉમેરો થવાથી ગ્લોબલ માર્કેટમાં ભારતની સ્પર્ધાત્મક ક્ષમતા ઘટી શકે છે.

ચાબહાર પોર્ટ પ્રોજેક્ટ પર સંકટના વાદળો

ભારત માટે સૌથી મોટી ચિંતાનો વિષય ચાબહાર પોર્ટ છે. ઈરાનમાં આવેલા આ પોર્ટને વિકસાવવામાં ભારતનો મોટો ફાળો છે અને તે ભારતની રણનીતિ માટે ખૂબ મહત્વનું છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના તણાવ છતાં, ભારત પોતાના વ્યૂહાત્મક અને વ્યાપારી હિતોને ધ્યાનમાં રાખીને ચાબહાર પ્રોજેક્ટને સપોર્ટ કરતું આવ્યું છે. પરંતુ હવે આ નવા ટેરિફ ફ્રેમવર્કને કારણે આ પ્રોજેક્ટ સામે નવી મુશ્કેલીઓ ઉભી થઈ શકે છે.

ચીન અને અન્ય દેશોની હાલત કફોડી

આ ટેરિફની સૌથી ખરાબ અસર ચીન પર પડવાની સંભાવના છે, કારણ કે તે ઈરાન સાથે સૌથી વધુ વેપાર કરે છે. આ ઉપરાંત UAE, તુર્કી અને યુરોપિયન યુનિયનના દેશો જેમ કે જર્મની અને ઈટાલીએ પણ હવે પોતાની ટ્રેડ સ્ટ્રેટેજી પર ફરી વિચાર કરવો પડી શકે છે.

સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણયની રાહ

જોકે, એક મહત્વની વાત એ છે કે ટ્રમ્પના આ ટેરિફ નિર્ણયની કાયદેસરતા હાલ અમેરિકન સુપ્રીમ કોર્ટમાં તપાસ હેઠળ છે. એનાલિસ્ટ્સનું માનવું છે કે કોર્ટનો નિર્ણય જ નક્કી કરશે કે આ ટેરિફ લાંબા સમય સુધી લાગુ રહેશે કે નહીં. કોર્ટનો ચુકાદો આવ્યા બાદ જ ગ્લોબલ સપ્લાય ચેઈન અને ભારતના વેપાર પર તેનું સાચું ચિત્ર સ્પષ્ટ થશે.

ભારત અને ઈરાન વચ્ચે સદીઓ જૂના સંબંધો છે, જે 1950ની મિત્રતા સંધિથી વધુ મજબૂત થયા હતા. પરંતુ વર્તમાન ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ અને અમેરિકાના આકરા વલણને કારણે આ સંબંધો હવે એક કસોટીમાંથી પસાર થઈ રહ્યા છે. ભારત સરકાર આ સ્થિતિનો સામનો કેવી રીતે કરે છે તે જોવું રહ્યું.

આ પણ વાંચો- અમેરિકાનું મોટું એક્શન! 1 લાખથી વધુ વિઝા રદ, શું ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ અને નોકરી કરતા લોકોની મુશ્કેલી વધશે? જાણો સંપૂર્ણ વિગત