Gujarat Assembly Elections: ગુજરાતના પૂર્વ મુખ્યમંત્રી વિજય રૂપાણી અને તેમના તત્કાલીન નાયબ નીતિન પટેલની રાજકીય કારકિર્દીનો અંત આવી રહ્યો હોય તેવું લાગી રહ્યું છે, કારણ કે બંને નેતાઓએ રાજ્યમાં આવતા મહિને યોજાનારી વિધાનસભાની ચૂંટણી નહીં લડવાની જાહેરાત કરી છે. ત્રણ દાયકાથી વધુ સમયથી ગુજરાતના રાજકારણમાં એક્ટિવ રહેલા બંને નેતાઓએ ચૂંટણી ન લડવાનું કારણ જણાવ્યું હતું કારણ કે તેઓ આગામી જનરેશન માટે રસ્તો બનાવવા માગતા હતા.
જોકે, રાજકીય પંડિતોનું કહેવું કંઈક બીજું છે. તેઓ માને છે કે પક્ષ દ્વારા બંને નેતાઓને ટિકિટ આપવામાં આવી નથી. આ એટલા માટે છે કારણ કે સત્તાધારી ભારતીય જનતા પાર્ટી આ વખતે એન્ટી ઇન્કમ્બન્સીનો અંત લાવવા વધુ નવા ચહેરાઓને રજૂ કરવા માંગે છે.
ભાજપના ઉમેદવારોની પ્રથમ યાદી બહાર આવી તેના એક દિવસ પહેલા રૂપાણીએ મીડિયાને જણાવ્યું હતું કે, "મેં આ વખતે ચૂંટણી નહીં લડવાનો નિર્ણય લીધો છે. ભાજપે મને પાંચ વર્ષ માટે ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી બનવાની તક આપી છે. હવે તેઓએ મને પંજાબ મેં પ્રભારી બનાવ્યા છે... મેં ટિકિટ પણ માંગી નથી."
66 વર્ષીય વિજય રૂપાણી હાલમાં રાજકોટ પશ્ચિમના ધારાસભ્ય છે. તેઓ ઓગસ્ટ 2016 થી સપ્ટેમ્બર 2021 સુધી ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી રહ્યા છે. સપ્ટેમ્બર 2021માં, તેમની આખી કેબિનેટ પાર્ટી દ્વારા રાજીનામું આપવામાં આવ્યું હતું અને તેમના સ્થાને ભૂપેન્દ્ર પટેલના નેતૃત્વમાં નવી સરકારની રચના કરવામાં આવી હતી.
વિજય રૂપાણી એબીવીપીથી મુખ્યમંત્રી પદ સુધી રૂપાણી એક જૈન પરિવારમાંથી આવે, જેઓ મ્યાનમાર (તત્કાલીન બર્મા)થી ભારત પરત ફર્યા હતા. તેઓ તેમના જન્મ પછી તરત જ રાજકોટમાં સ્થાયી થયા હતા. તેમના યુવાવસ્થા દરમિયાન, રૂપાણી રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (RSS) અને તેના વિદ્યાર્થી સંગઠન અખિલ ભારતીય વિદ્યાર્થી પરિષદ (ABVP) સાથે સંકળાયેલા હતા. તેઓ 1987માં રાજકોટ મહાનગરપાલિકાના કોર્પોરેટર તરીકે ચૂંટાયા હતા અને 1996થી 1997 સુધી શહેરના મેયર તરીકે સેવા આપી હતી. બાદમાં તેઓ ભાજપના ગુજરાત એકમના મહામંત્રી તરીકે નિયુક્ત થયા. 2006માં તેઓ રાજ્યસભામાં ચૂંટાયા હતા.
પછીના દાયકામાં તેઓ રાજ્યના રાજકારણમાં ઝડપથી ઉછળતા જોવા મળ્યા, તેઓ બે વર્ષમાં ધારાસભ્ય, પ્રધાન અને મુખ્ય પ્રધાન બન્યા. ઑગસ્ટ 2014માં, કર્ણાટકના રાજ્યપાલ તરીકે નિયુક્ત થયા પછી વજુભાઈ વાળાએ રાજીનામું આપ્યું, ત્યારે ભાજપે રાજકોટ પશ્ચિમ બેઠક પરથી પેટાચૂંટણી લડવા માટે રૂપાણીને પસંદ કર્યા.
નવેમ્બર 2014માં આનંદીબેન પટેલની સરકારમાં રૂપાણીને પરિવહન મંત્રી બનાવવામાં આવ્યા હતા. 2016માં, તેઓ થોડા સમય માટે ભાજપના ગુજરાત એકમના અધ્યક્ષ બન્યા.
ઓગસ્ટ 2016માં આનંદીબેન પટેલના મુખ્યમંત્રી પદેથી અચાનક રાજીનામું આપ્યા બાદ કેન્દ્રીય ભાજપ નેતૃત્વએ તેમના સ્થાને રૂપાણીની પસંદગી કરી હતી. આનાથી ઘણા લોકોને આશ્ચર્ય થયું હતું, કારણ કે એવી અપેક્ષા હતી કે આ પદ નીતિન પટેલને જશે.
2017ની ચૂંટણીમાં ભાજપ સત્તામાં રહ્યા પછી, રૂપાણી બીજી વખત મુખ્ય પ્રધાન બન્યા, અને પાર્ટી દ્વારા અચાનક મોટો ફેરફાર ના કરાયો ત્યાં સુધીતેઓ સફળ મુખ્યમંત્રી તરીકે ઓળખાતા રહ્યાં.
ઘણા લોકો માને છે કે ભાજપ નવી ટીમ સાથે આગામી વિધાનસભાની ચૂંટણીઓનો સામનો કરવા માંગે છે, કારણ કે વિરોધ પક્ષો રૂપાણી સરકારને કોવિડ 19ના સંચાલનને લઈને નિશાન બનાવી રહ્યા છે.
નીતિન પટેલ બે વખત મુખ્યમંત્રી બનવાની ખૂબ નજીક નીતિન પટેલ રૂપાણીની ઉંમરના છે. તેઓ બે વખત મુખ્યમંત્રી બનવાની ખૂબ જ નજીક આવ્યા, પરંતુ ટોપનું પદ ન મળ્યું. પીઢ રાજકારણી 2016માં આ પદ માટે સૌથી આગળ હતા. આ પછી 2021માં રૂપાણીના રાજીનામા બાદ પણ તેમના નામની ચર્ચા થઈ હતી.
છ વખત ધારાસભ્ય રહી ચૂકેલા પટેલે કહ્યું કે, હું લોકોના દિલમાં રહું છું, મને કોઈ ફેંકી નહીં શકે.
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ તાજેતરમાં નર્મદા કેનાલ નેટવર્કના નિર્માણમાં તેમની ભૂમિકા બદલ નીતિન પટેલની પ્રશંસા કરી હતી. મોદીએ એક રેલીમાં કહ્યું કે, પટેલ આ વિષય પર એક કલાક સુધી બોલી શકે છે.
મહેસાણાના એક સમૃદ્ધ પરિવારમાંથી આવતા, પટેલે 1977માં જિલ્લાની કડી નગરપાલિકાના કાઉન્સિલર તરીકે તેમની રાજકીય કારકિર્દીની શરૂઆત કરી હતી. 1990માં તેઓ કડી બેઠક પરથી ભાજપની ટિકિટ પર ધારાસભ્ય તરીકે જીત્યા હતા.
તેમણે 1990થી 2007 દરમિયાન ચાર વખત વિધાનસભામાં કડીનું પ્રતિનિધિત્વ કર્યું હતું. પછીની બે ચૂંટણીમાં તેઓ મહેસાણા બેઠક પરથી જીત્યા.
કેશુભાઈ પટેલના નેતૃત્વમાં 1995માં પહેલીવાર ભાજપે પોતાના દમ પર સરકાર બનાવી ત્યારે પટેલ આરોગ્ય મંત્રી બન્યા હતા. 1995થી 2021 સુધી તેઓ ભાજપની દરેક સરકારનો ભાગ હતા.
તેમને સૌપ્રથમ 2016માં રૂપાણી કેબિનેટમાં નાયબ મુખ્યપ્રધાન બનાવવામાં આવ્યા હતા અને પછી 2017ની ચૂંટણી બાદ પણ તેમને આ પદ મળ્યું હતું.
પટેલે 9 નવેમ્બરના રોજ ગુજરાત ભાજપના અધ્યક્ષ સીઆર પાટીલને હાથથી લખેલા પત્રમાં કહ્યું હતું કે મહેસાણા બેઠક પરથી ટિકિટ માટે તેમની વિચારણા કરવામાં ન આવે. "મેં ચૂંટણી ન લડવાનો નિર્ણય કર્યો છે. હું છ વખત ધારાસભ્ય તરીકે ચૂંટાયો છું,"