SC on EVM-VVPAT Case: EVM-VVPAT પર સુપ્રીમ કોર્ટનો મોટો નિર્ણય, સ્લિપનું મેચિંગ, બેલેટ પેપરથી મતદાન સહિત તમામ માંગણીઓ નકારી

દેશમાં 26 એપ્રિલે લોકસભા ચૂંટણીના બીજા તબક્કાની વોટિંગની વચ્ચે ઈલેક્ટ્રૉનિક વોટિંગ મશીન મદ્દા પર સુપ્રીમ કોર્ટનો નિર્ણય આવ્યો છે. કોર્ટે ઈલેક્ટ્રૉનિક વોટિંગ મશીન (EVM)ના વોટોની વોટર વેરિફિએબલ પેપર ઑડિટ ટ્રેલ (VVPAT) સ્લિપથી 100 ટકા વેરિફિકેશનની માંગ વાળી તમામ અરજીઓ નકારી દીધી છે. સુપ્રીમ કોર્ટનું કહેવું છે કે તેમણે બે આદેશ આપ્યા છે. પહેલા આ કે સિંબલ લોડિંગ પ્રક્રિયા પૂરી થયા બાદ, સિંબલ લોડિંગ યૂનિટને સીલ કરવું જોઈએ અને તેમણે ઓછામાં ઓછા 45 દિવસોના માટે સંગ્રહીત કરવું જોઈએ.

બીજો આદેશ આ છે કે ઉમ્મીદવારેની પાસે, ચૂંટણી પરિણામની જાહેરાત બાદ એન્જિનિયરોની એક ટીમ દ્વારા તપાસ કરવા વાળા EVM ના માઈક્રોકંટ્રોલર પ્રોગ્રામને પ્રાપ્ત કરવાનો વિકલ્પ રહેશે. તેના માટે ઉમ્મેદવારને વિન્તી, ચૂંટણી પરિણામના જાહેરાત બાદ 7 દિવસની અંદર કરવાનું રહેશે. VVPAT એક સ્વતંત્ર વોટ વેરિફિકેશન સિસ્ટમ છે, જો મતદાતાઓને આ દેખાડવામાં સક્ષમ બને છે કે તેના વોટ યોગ્ય રિતે નાખ્યો છે કે નહીં.

24 એપ્રિલે સુપ્રીમ કોર્ટે ઈલેક્ટ્રૉનિક વોટિંગ મશીનની વર્કિંગથી સંબંધિત અમુક પહેલુઓ પર ચૂંટણી પંચ (Election Commission)થી સ્પષ્ટીકરણ માંગી હતી અને બપોરે 2 વાગ્યા ચૂંટણી પેનલના એક વરિષ્ટ અધિકારીને પણ તલબ કર્યા હતા. જસ્ટિસ સંજીવ ખન્ના અને જસ્ટિસ દીપાંકર દત્તાની વચ્ચે VVPATની સાથે EVM ના દ્વારા નાખ્યા વોટની 100 ટકા ક્રૉસ-ચેકિંગની માંગ કરવા વાળી અરજી પર પોતાનો નિર્ણય સુરક્ષિત રાખ્યો હતો. ચૂંટણી પંચથી સુપ્રીમ કોર્ટે આ સવાલો પૂખ્યા હતા...

1. કંટ્રોલિંગ યૂનિટ અથાવ VVPATમાં માઈક્રોકંટ્રોલર લાગ્યો હોય છે?

2. માઈક્રોકંટ્રોલર વનટાઈમ પ્રોગ્રામ કરવા યોગ્ય છે?

3. ચૂંટણી પંચની પાસ કેટલા સિંબલ લોડિંગ યૂનિટ ઉપલબ્ધ છે?

4. ચૂંટણી અરજી દાખીલ કરવાનો સમય ગાળો તેના અનુસાર 30 દિવસ છે અને આ રીતે સ્ટોરેજ અને રિકૉર્ડ 45 દિવસો ત્યારે બનાવી રાખવામાં આવશે. પરંતુ લિમિટેશન ડે 45 દિવસ છે, તમને તેને યોગ્ય કરવાનું રહેશે.