ચીન ભારતને આપી શકે છે ડબલ એટેક, બ્રહ્મપુત્ર નદીના માર્ગે આવતા સંકટો અંગે નિષ્ણાતોની ચેતવણી | Moneycontrol Gujarati
Get App

ચીન ભારતને આપી શકે છે ડબલ એટેક, બ્રહ્મપુત્ર નદીના માર્ગે આવતા સંકટો અંગે નિષ્ણાતોની ચેતવણી

અરુણાચલ પ્રદેશના ભાજપના સાંસદ તાપિર ગાવે આ ડેમને 'જળ બોમ્બ' ગણાવીને ચેતવણી આપી છે કે આ ડેમ ભવિષ્યમાં ભારત અને અન્ય નીચાણવાળા દેશો માટે ખતરો બની શકે છે. તેમણે જૂન 2000ની ઘટનાનો ઉલ્લેખ કર્યો, જ્યારે યારલુંગ ત્સાંગપોમાં અચાનક પાણી છોડવાથી અરુણાચલની સિયાંગ નદીમાં ભયંકર પૂર આવ્યું હતું અને 10થી વધુ પુલ ધોવાઈ ગયા હતા.

અપડેટેડ 04:51:28 PM Apr 09, 2025 પર
Story continues below Advertisement
તિબ્બતના મેડોંગ કાઉન્ટીમાં બનનારા આ ડેમનો હેતુ 60,000 મેગાવોટ વીજળી ઉત્પાદનનો છે.

ચીન દ્વારા તિબ્બતમાં યારલુંગ ત્સાંગપો નદી (જે ભારતમાં બ્રહ્મપુત્ર તરીકે ઓળખાય છે) પર બનાવવામાં આવી રહેલા ગ્રેટ બેન્ડ ડેમને લઈને આંતરરાષ્ટ્રીય નિષ્ણાતોએ ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. ગુવાહાટીમાં આયોજિત 'ઇન્ટરનેશનલ સેમિનાર ઓન વોટર સિક્યોરિટી, ઇકોલોજિકલ ઇન્ટિગ્રિટી એન્ડ ડિઝાસ્ટર રેઝિલિયન્સ'માં ભાગ લેતા નિષ્ણાતોએ આ ડેમને ભારત અને દક્ષિણ એશિયા માટે જળ સંકટનું કારણ ગણાવ્યું છે.

'જળ બોમ્બ'ની ચેતવણી

અરુણાચલ પ્રદેશના ભાજપના સાંસદ તાપિર ગાવે આ ડેમને 'જળ બોમ્બ' ગણાવીને ચેતવણી આપી છે કે આ ડેમ ભવિષ્યમાં ભારત અને અન્ય નીચાણવાળા દેશો માટે ખતરો બની શકે છે. તેમણે જૂન 2000ની ઘટનાનો ઉલ્લેખ કર્યો, જ્યારે યારલુંગ ત્સાંગપોમાં અચાનક પાણી છોડવાથી અરુણાચલની સિયાંગ નદીમાં ભયંકર પૂર આવ્યું હતું અને 10થી વધુ પુલ ધોવાઈ ગયા હતા. તેમણે સૂચવ્યું કે ભારતે પણ સિયાંગ નદી પર એક ડેમ બનાવવો જોઇએ. ભવિષ્યમાં ભારત સહિત અન્ય નીચાણવાળા વિસ્તારોના દેશો માટે ખતરો બની શકે છે.' ગાવે કહ્યું, 'ચીનનો આ ડેમ ભારત માટે મોટી સમસ્યા ઊભી કરી શકે છે. આપણે પણ સિયાંગ નદી પર ડેમ બનાવીને ચીનના જળ પ્રવાહને નિયંત્રિત કરવાની તૈયારી કરવી જોઈએ.'


ચીનની યોજના શું છે?

તિબ્બતના મેડોંગ કાઉન્ટીમાં બનનારા આ ડેમનો હેતુ 60,000 મેગાવોટ વીજળી ઉત્પાદનનો છે. તિબ્બતના નિષ્ણાત અને લેખક ક્લોડ આર્પીએ જણાવ્યું કે ચીન આ ડેમ માત્ર વીજળી ઉત્પાદન માટે જ નથી બનાવી રહ્યું, પરંતુ યારલુંગ ત્સાંગપોનું પાણી યેલો રિવર તરફ વાળવાની યોજના પણ ઘડી રહ્યું છે. એશિયા નિષ્ણાત બર્ટિલ લિન્ટનરે કહ્યું કે ચીને તિબ્બત પર કબજો મેળવીને મોટી નદીઓ પર નિયંત્રણ મેળવવાનું શરૂ કર્યું હતું. તેમણે ઉલ્લેખ કર્યો કે ચીને મેકોંગ નદી પર 11 મેગા ડેમ બનાવ્યા છે, જે પાંચ દેશોની જીવનરેખા છે.

જળ સંકટનો ખતરો

બ્રહ્મપુત્ર બોર્ડના ચેરમેન ડો. રણબીર સિંહે જણાવ્યું કે બ્રહ્મપુત્ર ભારતનું એકમાત્ર જળ-સમૃદ્ધ બેસિન છે. જો ચીનનો આ ડેમ બનશે તો ભારતનો આ વિસ્તાર જળ સંકટનો સામનો કરી શકે છે. તેમણે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ભારતનો અવાજ ઉઠાવવા અને વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસ દ્વારા ચીનની યોજનાને પડકારવાની વાત કહી. આઈઆઈટી ગુવાહાટીના પ્રો. અનામિકા બરુઆએ જણાવ્યું કે તિબ્બતી પઠારના નીચેના વિસ્તારોમાં ભવિષ્યમાં દુષ્કાળનું જોખમ વધી શકે છે, જ્યારે ઉપરના ભાગોમાં વધુ વરસાદની સંભાવના છે. તેમણે સંસદ અને આંતરરાષ્ટ્રીય મંચો પર આ મુદ્દો ઉઠાવવાની અપીલ કરી. આ સેમિનારમાં નેપાળ અને ભૂટાનના નિષ્ણાતો ઉપરાંત પર્યાવરણ, જળ નીતિ, આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા, ઇજનેરી અને આર્થિક મામલાઓના જાણકારોએ પણ ભાગ લીધો હતો.

આ પણ વાંચો-ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના ટેરીફ વોરને લઈ ચીનની ભારતને અપીલ, અમેરિકા સામે એક થવાની જરૂર

MoneyControl News

MoneyControl News

First Published: Apr 09, 2025 4:51 PM

પહેલા મનીકંટ્રોલ ગુજરાતી પર ગુજરાતીમાં સ્ટોક માર્કેટ,  Stock Tips,  સમાચાર, પર્સનલ ફાઇનાન્સ  અને બિઝનેસ  સંબંધિત સમાચાર વાંચો. દૈનિક બજાર અપડેટ્સ માટે Moneycontrol App  ડાઉનલોડ કરો.