CPEC-II: ચીન-પાકિસ્તાનનો નવો દાવ, ભારત માટે ખતરાની ઘંટડી

CPEC-II, China-Pakistan Economic Corridor: ચીન અને પાકિસ્તાન નવા આર્થિક પ્રોજેક્ટ CPEC-IIનો બીજો તબક્કો શરૂ કરવા જઈ રહ્યા છે. આ પ્રોજેક્ટ ચીનની બેલ્ટ એન્ડ રોડ ઇનિશિયેટિવ (BRI)નો એક મહત્વનો ભાગ છે, જે 2015માં શરૂ થયેલા CPECનો વિસ્તૃત સ્વરૂપ છે. CPEC-IIમાં ઔદ્યોગિક વિકાસ, કૃષિ, વિજ્ઞાન અને ટેક્નોલોજી જેવા નવા ક્ષેત્રો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવશે. આ મહત્વાકાંક્ષી યોજના હેઠળ પાકિસ્તાનના વિશેષ આર્થિક ઝોન (SEZ) અને ગ્વાદર બંદરની કનેક્ટિવિટીને વધારવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે.

પાકિસ્તાનના વડાપ્રધાન શહબાઝ શરીફ આ મહિનાના અંતે ચીનની મુલાકાત લઈને CPEC-IIનું આધિકારિક ઉદ્ઘાટન કરશે. પાકિસ્તાન આ પ્રોજેક્ટને પોતાની આર્થિક મુશ્કેલીઓના ઉકેલ તરીકે જુએ છે. જોકે, આલોચકોનું માનવું છે કે આનાથી પાકિસ્તાન પર ચીનની આર્થિક અને રણનીતિક પકડ વધુ મજબૂત થશે, જેના કારણે પાકિસ્તાનની સાર્વભૌમત્વને નુકસાન થઈ શકે છે.

ભારત માટે શા માટે ચિંતાનો વિષય?

CPECનો માર્ગ પાકિસ્તાન અધિકૃત કાશ્મીર (PoK)માંથી પસાર થાય છે, જે ભારતની સાર્વભૌમત્વનું ઉલ્લંઘન કરે છે. CPEC-IIના વિસ્તરણથી આ ખતરો વધુ ગંભીર બની શકે છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ પ્રોજેક્ટ દક્ષિણ એશિયામાં ચીનના પ્રભાવને વધારવા માટે રચાયેલો છે. ખાસ કરીને, ગ્વાદર બંદર પર ચીનના સૈન્ય અડ્ડા અથવા એરબેઝની સ્થાપના ભારત માટે ભૂ-રાજનીતિક ચિંતાનું કારણ બની શકે છે.

પાકિસ્તાનનું માનવું છે કે CPEC-IIથી ઔદ્યોગિક વિકાસ, રોજગારીની તકો અને ગ્વાદર બંદરનો વિકાસ થશે. આ ઉપરાંત, કૃષિ અને ટેક્નોલોજી ક્ષેત્રે ચીનનું રોકાણ પાકિસ્તાનની અર્થવ્યવસ્થાને મજબૂત કરી શકે છે. જોકે, આલોચકો ચેતવણી આપે છે કે આ પ્રોજેક્ટથી ચીનનો આર્થિક પ્રભાવ વધશે, જેના કારણે પાકિસ્તાન દેવાના બોજમાં ફસાઈ શકે છે.

ચીનનો ફાયદો

CPEC-II ચીનની બેલ્ટ એન્ડ રોડ યોજનાને વધુ મજબૂત કરશે. ચીન આ પ્રોજેક્ટ દ્વારા પાકિસ્તાનમાં પોતાના ઉદ્યોગો સ્થાપવા ઉપરાંત દક્ષિણ એશિયામાં પોતાનો રણનીતિક પ્રભાવ વધારવા માગે છે. ગ્વાદર બંદર ચીનના વેપાર અને ઉર્જા સુરક્ષા માટે મહત્વનું છે, જેનો ઉપયોગ ચીન ભવિષ્યમાં સૈન્ય હેતુઓ માટે પણ કરી શકે છે.

CPEC-II પાકિસ્તાન માટે આર્થિક તકો લાવી શકે છે, પરંતુ તેની સાથે ચીનના વધતા પ્રભાવનો ખતરો પણ છે. ભારત માટે આ પ્રોજેક્ટ ભૂ-રાજનીતિક અને સુરક્ષાની દૃષ્ટિએ ચિંતાનો વિષય છે. આગામી સમયમાં CPEC-IIની પ્રગતિ અને તેની અસર પર બધાની નજર રહેશે.

આ પણ વાંચો-નાણામંત્રીએ GST સુધારા માટેની યોજના કરી રજૂ, ટેક્સ રેટ ઘટાડવા અને પાલનને સરળ બનાવવા પર મૂક્યો ભાર