રોકાણની શરૂઆત કરી રહ્યા છો? પૈસા બચાવવા અને ડબલથી ચાર ગણા કરવાના આ 7 ગોલ્ડન રુલ્સ જાણી લો, ભવિષ્યમાં ક્યારેય નહીં પડે પૈસાની તંગી
Investment Rules: તમારા પૈસા કેટલા વર્ષમાં ડબલ, ત્રણ ગણા કે ચાર ગણા થશે? પગારમાંથી કેટલી બચત કરવી? રોકાણની શરૂઆત કરતા પહેલા જાણી લો પૈસા બચાવવા અને વધારવાના આ 7 ખાસ નિયમો.
જો તમારે જાણવું હોય કે કોઈ સ્કીમમાં રોકેલા તમારા પૈસા કેટલા સમયમાં ડબલ થશે, તો '72 નો નિયમ' ખૂબ કામ આવે છે. આ માટે તમારે 72 ને તમારા રોકાણ પર મળતા વાર્ષિક રિટર્ન વડે ભાગવાના હોય છે. જે જવાબ આવે એટલા વર્ષમાં તમારા પૈસા ડબલ થઈ શકે છે.
Investment Rules: જ્યારે પણ આપણે રોકાણ કરીએ છીએ, ત્યારે દરેક વ્યક્તિની ઈચ્છા હોય છે કે તેના પૈસા ઝડપથી વધે. કોઈ પોતાના પૈસા ડબલ કરવા માંગે છે, તો કોઈ લાંબા ગાળે મોટું ફંડ ઊભું કરવાનું પ્લાનિંગ કરે છે. પરંતુ રોકાણનો સાચો અર્થ માત્ર પૈસા રોકીને સારા રિટર્નની રાહ જોવાનો નથી. સાચા ફાઈનાન્શિયલ પ્લાનિંગમાં એ નક્કી કરવું પણ એટલું જ જરૂરી છે કે તમારી કમાણીનો કેટલો હિસ્સો ખર્ચ કરવો, કેટલું રોકાણ કરવું અને મુશ્કેલ સમય (ઈમરજન્સી) માટે કેટલી બચત અલગ રાખવી.
રોકાણની દુનિયામાં કેટલાક ખૂબ જ સરળ નિયમો છે, જે તમને પૈસાનું સચોટ પ્લાનિંગ કરવામાં મદદ કરે છે. તેમાંથી '72', '114' અને '144' ના નિયમો જણાવે છે કે તમારા પૈસા કેટલા સમયમાં બે ગણા, ત્રણ ગણા કે ચાર ગણા થઈ શકે છે. જ્યારે '50-30-20' અને '100 Minus Age' જેવા નિયમો આવક અને રોકાણની વહેંચણી શીખવે છે. ચાલો સરળ ભાષામાં સમજીએ રોકાણના આ 7 ખાસ નિયમો.
1. Rule of 72: કેટલા વર્ષમાં તમારા પૈસા ડબલ થશે?
જો તમારે જાણવું હોય કે કોઈ સ્કીમમાં રોકેલા તમારા પૈસા કેટલા સમયમાં ડબલ (બે ગણા) થશે, તો '72 નો નિયમ' ખૂબ કામ આવે છે. આ માટે તમારે 72 ને તમારા રોકાણ પર મળતા વાર્ષિક રિટર્ન (ટકાવારી) વડે ભાગવાના હોય છે. જે જવાબ આવે એટલા વર્ષમાં તમારા પૈસા ડબલ થઈ શકે છે.
ઉદાહરણથી સમજીએ તો, ધારો કે તમે એવી જગ્યાએ પૈસા રોક્યા છે જ્યાં વાર્ષિક 12% રિટર્ન મળવાનો અંદાજ છે. તો 72 ને 12 વડે ભાગતા જવાબ 6 આવે છે (72 ÷ 12 = 6). એટલે કે 12% ના દરે તમારા પૈસા આશરે 6 વર્ષમાં ડબલ થઈ જશે. એ જ રીતે, જો તમારે 4 વર્ષમાં પૈસા ડબલ કરવા હોય, તો તમારે વાર્ષિક 18% રિટર્નની જરૂર પડશે.
2. Rule of 114: પૈસા ત્રણ ગણા ક્યારે થશે?
જ્યાં 72 નો નિયમ પૈસા ડબલ થવાનો સમય બતાવે છે, ત્યાં '114 નો નિયમ' તમારી રકમ ત્રણ ગણી (Triple) થવામાં કેટલો સમય લાગશે તેનો અંદાજ આપે છે. આમાં 114 ને વાર્ષિક રિટર્ન વડે ભાગવાના હોય છે.
ઉદાહરણ: જો તમારા રોકાણ પર વાર્ષિક 12% વળતર મળી રહ્યું છે, તો 114 ને 12 વડે ભાગતા 9.5 જવાબ આવે છે. એટલે કે આ દરે તમારા પૈસા આશરે સાડા 9 વર્ષમાં (9.5 વર્ષ) ત્રણ ગણા થઈ શકે છે.
3. Rule of 144: પૈસા ચાર ગણા કરવાની ફોર્મ્યુલા
જો તમારો ટાર્ગેટ રોકાણ કરેલી રકમને ચાર ગણી કરવાનો છે, તો તમે '144 નો નિયમ' વાપરી શકો છો. આમાં 144 ને વાર્ષિક અંદાજિત રિટર્ન વડે ભાગવામાં આવે છે.
ઉદાહરણ: માની લો કે તમને રોકાણ પર વાર્ષિક 12% રિટર્ન મળી રહ્યું છે. 144 ને 12 વડે ભાગતા 12 આવે છે (144 ÷ 12 = 12). આ ગણતરી મુજબ તમારું રોકાણ અંદાજે 12 વર્ષમાં ચાર ગણું થઈ શકે છે.
4. 50-30-20 Rule: તમારી કમાણીને 3 ભાગમાં વહેંચો
રોકાણની સાથે-સાથે તમારી આવકને સાચી રીતે ખર્ચ કરવી પણ જરૂરી છે. આ નિયમ મુજબ તમારી માસિક કમાણીના ત્રણ ભાગ પાડવા જોઈએ:
50% હિસ્સો (જરૂરિયાતો): પગારના 50% પૈસા ઘરનું ભાડું, કરિયાણું, લાઈટ બિલ અને અન્ય અનિવાર્ય ઘરખર્ચ પાછળ વાપરો.
30% હિસ્સો (શોખ): 30% રકમ હરવા-ફરવા, શોપિંગ અને તમારા અંગત શોખ પૂરા કરવા માટે રાખો.
20% હિસ્સો (બચત અને રોકાણ): બાકીના 20% પૈસા ભવિષ્યની સુરક્ષા માટે બચત અને રોકાણ માટે અલગ કાઢો.
5. 100 Minus Age Rule: ઉંમર પ્રમાણે કેટલું જોખમ લેવું?
રોકાણ કરતી વખતે એ નક્કી કરવું જરૂરી છે કે શેરબજારમાં કેટલા પૈસા રોકવા અને ઓછા જોખમવાળા સુરક્ષિત વિકલ્પો (Debt) માં કેટલા પૈસા રાખવા. આ માટે તમારી હાલની ઉંમરને 100 માંથી બાદ કરવામાં આવે છે. જે સંખ્યા આવે એટલા ટકા રકમ ઈક્વિટીમાં અને બાકીની રકમ ડેટ ફંડમાં રોકવાની સલાહ અપાય છે.
ઉદાહરણ: જો તમારી ઉંમર 30 વર્ષ છે, તો 100 માંથી 30 બાદ કરતા 70 બચે છે. એટલે કે તમે 70% રકમ ઈક્વિટીમાં અને 30% રકમ ડેટમાં રાખી શકો છો. કારણ કે નાની ઉંમરે તમારી પાસે લાંબો સમય હોય છે અને તમે બજારના ઉતાર-ચઢાવ ખમી શકો છો, જ્યારે ઉંમર વધવાની સાથે જોખમ ઘટાડવું જરૂરી બને છે.
6. ઓછામાં ઓછા 10% રોકાણનો નિયમ
જો તમે હમણાં જ રોકાણની શરૂઆત કરી રહ્યા છો, તો તમારી કમાણીનો ઓછામાં ઓછો 10% હિસ્સો લાંબા ગાળા માટે રોકવાનો ટાર્ગેટ રાખો. આ નિયમ મુજબ, દર વર્ષે તમારી રોકાણની રકમમાં પણ 10% નો વધારો કરતા રહેવું જોઈએ. જેમ કે, જો તમે અત્યારે દર મહિને 5,000 રૂપિયા રોકો છો, તો આવતા વર્ષે તેને વધારીને 5,500 રૂપિયા કરવાનો લક્ષ્યાંક રાખો. આનાથી લાંબા ગાળે ખૂબ મોટું ભંડોળ તૈયાર થશે.
7. ઈમરજન્સી ફંડ રુલ
રોકાણ કરતી વખતે પોતાની બધી જ બચત શેરબજાર કે સ્કીમોમાં લગાવી દેવાની ભૂલ ક્યારેય ન કરવી જોઈએ. બીમારી, નોકરી છૂટી જવી કે અચાનક આવી પડતા મોટા ખર્ચ વખતે તરત રોકડા પૈસાની જરૂર પડે છે. આવા સમયે 'ઈમરજન્સી ફંડ' કામ લાગે છે.
આ ફંડમાં ઓછામાં ઓછા 6 મહિનાનો જરૂરી ઘરખર્ચ નીકળી જાય એટલી રકમ હોવી જોઈએ. ઉદાહરણ તરીકે, જો તમારો માસિક જરૂરી ખર્ચ 25,000 રૂપિયા હોય, તો તમારી પાસે આશરે 1.5 લાખ રૂપિયાનું ઈમરજન્સી ફંડ તૈયાર હોવું જોઈએ અને તેને એવી જગ્યાએ રાખવું જોઈએ જ્યાંથી જરૂર પડ્યે તરત ઉપાડી શકાય.
ખાસ ધ્યાનમાં રાખવા જેવી બાબત
આ સાતેય નિયમો ફાઈનાન્શિયલ પ્લાનિંગનો એક સામાન્ય રસ્તો બતાવે છે. પરંતુ દરેક વ્યક્તિની આવક, ખર્ચ, ઉંમર, લક્ષ્યાંક અને જોખમ લેવાની ક્ષમતા અલગ હોય છે. ખાસ કરીને 72, 114 અને 144 ના નિયમો માત્ર અંદાજ આપે છે, વળતરની કોઈ ગેરંટી આપતા નથી કારણ કે બજારમાં રિટર્ન વધતું-ઘટતું રહે છે. તેથી આંખ બંધ કરીને આ નિયમો લાગુ કરવાને બદલે તમારી આર્થિક સ્થિતિ સમજીને અને જરૂર પડ્યે નિષ્ણાતની સલાહ લઈને જ રોકાણ કરો.