Fixed Deposits: ભારતીય રિઝર્વ બેન્ક (RBI) દ્વારા રેપો રેટમાં સતત બીજી વખત ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે, જેના પરિણામે બેન્કોએ ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) પરના વ્યાજ દરોમાં ઘટાડો શરૂ કર્યો છે. આનાથી એફડીમાં રોકાણ કરનારા લોકોને અગાઉની સરખામણીએ ઓછું રિટર્ન મળી રહ્યું છે. જોકે, આનો અર્થ એ નથી કે એફડી પર આકર્ષક રિટર્ન મેળવવાની તકો સમાપ્ત થઈ ગઈ છે. જો તમે રોકાણનું આયોજન કરી રહ્યા હો અને જોખમ વિના સારું રિટર્ન ઇચ્છતા હો, તો સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેન્કો (SFBs) અને નોન-બેન્કિંગ ફાઇનાન્સિયલ કંપનીઓ (NBFCs) તમારા માટે શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ બની શકે છે.
Fixed Deposits: ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) પર 8%થી વધુ વ્યાજની તક.. જાણી લો સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેન્કો અને NBFCના આકર્ષક રેટ
Fixed Deposits: આ માહોલમાં પણ સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેન્કો એફડી પર 8%થી વધુ વ્યાજ દર ઓફર કરી રહી છે, જે રોકાણકારો માટે આકર્ષક વિકલ્પ બની રહી છે. આ ઉપરાંત, NBFC દ્વારા ઓફર કરવામાં આવતી એફડી પણ બેન્કોની સરખામણીએ 1-2% વધુ વ્યાજ આપે છે, જોકે તેમાં જોખમ પણ વધારે હોય છે.
અપડેટેડ 11:33:09 AM Apr 14, 2025 પર
RBIના રેપો રેટ ઘટાડાના કારણે બેન્કોના એફડી દરો ઘટ્યા હોવા છતાં, સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેન્કો અને NBFC હજુ પણ 8%થી વધુ વ્યાજ દર ઓફર કરી રહ્યા છે.
રેપો રેટ ઘટાડાની અસર
RBIએ રેપો રેટમાં ઘટાડો કર્યો છે, જેના કારણે સરકારી અને ખાનગી બેન્કોએ એફડી પરના વ્યાજ દરોમાં કાપ મૂક્યો છે. આનાથી એવા રોકાણકારોને નિરાશા થઈ છે જેઓ ઓછા જોખમ સાથે સ્થિર રિટર્નની અપેક્ષા રાખે છે. પરંતુ આ માહોલમાં પણ સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેન્કો એફડી પર 8%થી વધુ વ્યાજ દર ઓફર કરી રહી છે, જે રોકાણકારો માટે આકર્ષક વિકલ્પ બની રહી છે. આ ઉપરાંત, NBFC દ્વારા ઓફર કરવામાં આવતી એફડી પણ બેન્કોની સરખામણીએ 1-2% વધુ વ્યાજ આપે છે, જોકે તેમાં જોખમ પણ વધારે હોય છે.
સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેન્કોમાં એફડીના વ્યાજ દર
સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેન્કો નાના અને મધ્યમ વર્ગના ગ્રાહકોને ધ્યાનમાં રાખીને સ્થપાયેલી છે અને તે ઊંચા વ્યાજ દરો ઓફર કરે છે. નીચે કેટલીક અગ્રણી સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેન્કોના એફડી વ્યાજ દરોની યાદી આપવામાં આવી છે (એપ્રિલ 2025ની સ્થિતિએ):
ઉજ્જીવન સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેન્ક
વ્યાજ દર: 8.25%થી 8.75% પ્રતિ વર્ષ
ખાસિયત: આ બેન્ક વિવિધ ટેનર (મુદત) માટે ફ્લેક્સિબલ ઓપ્શન્સ આપે છે, જેમાં વરિષ્ઠ નાગરિકોને વધારાનો લાભ મળે છે.
જના સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેન્ક
વ્યાજ દર: 7.55%થી 8.65% પ્રતિ વર્ષ
ખાસિયત: ટૂંકી અને લાંબી મુદતની એફડી માટે આકર્ષક દરો, ખાસ કરીને 1 થી 3 વર્ષની મુદત માટે.
ઇક્વિટાસ સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેન્ક
વ્યાજ દર: 8.05%થી 8.55% પ્રતિ વર્ષ
ખાસિયત: ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ દ્વારા સરળ એફડી ખોલવાની સુવિધા.
એયુ સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેન્ક
વ્યાજ દર: 7.95%થી 8.10% પ્રતિ વર્ષ
ખાસિયત: સ્થિરતા અને વિશ્વસનીયતા માટે જાણીતી આ બેન્ક નાના રોકાણકારો માટે યોગ્ય.
સૂર્યોદય સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેન્ક
વ્યાજ દર: 8.75%થી 9.10% પ્રતિ વર્ષ
ખાસિયત: આ બેન્ક સૌથી ઊંચા વ્યાજ દરોમાંનો એક ઓફર કરે છે, ખાસ કરીને 5 વર્ષની મુદત માટે.
ઉત્કર્ષ સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેન્ક
વ્યાજ દર: 8.50%થી 9.10% પ્રતિ વર્ષ
ખાસિયત: વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે 9%થી વધુ વ્યાજ દર, જે નિવૃત્તિનું આયોજન કરનારાઓ માટે આદર્શ છે.
સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેન્કોમાં રોકાણની સુરક્ષા
સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેન્કો ભારતીય રિઝર્વ બેન્ક (RBI) દ્વારા નિયંત્રિત છે અને તે ડિપોઝિટ ઇન્સ્યોરન્સ એન્ડ ક્રેડિટ ગેરંટી કોર્પોરેશન (DICGC)ના ઇન્સ્યોરન્સ કવર હેઠળ આવે છે. આનો અર્થ એ છે કે દરેક રોકાણકારની બેન્કમાં જમા રકમ (ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ, સેવિંગ્સ ખાતું, રિકરિંગ ડિપોઝિટ સહિત) 5 લાખ રૂપિયા સુધીની રકમ સુરક્ષિત છે. જો બેન્ક ફેલ જાય તો પણ તમારા 5 લાખ સુધીના રોકાણ અને તેના પરનું વ્યાજ સુરક્ષિત રહે છે. આથી, રોકાણકારો માટે સલાહ છે કે તેઓ એક જ બેન્કમાં મોટી રકમ રોકવાને બદલે, પોતાના રોકાણને 5 લાખની મર્યાદામાં વહેંચી દે.
આ રીતે જોખમ ઓછું રહે છે અને સુરક્ષા વધે છે.
સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેન્કોમાં એફડી ખોલવા માટે સામાન્ય રીતે સેવિંગ્સ ખાતું ખોલવું જરૂરી હોય છે, ખાસ કરીને જો તમે બેન્કની શાખા દ્વારા રોકાણ કરી રહ્યા હો. આ ખાતું ખોલવું સરળ હોય છે અને તેના દ્વારા તમે ડિજિટલ બેન્કિંગની સુવિધાઓનો પણ લાભ લઈ શકો છો.
NBFCમાં એફડી: ઊંચું રિટર્ન, પણ જોખમ વધુ
નોન-બેન્કિંગ ફાઇનાન્સિયલ કંપનીઓ (NBFC) એફડી પર બેન્કોની સરખામણીએ 1-2% વધુ વ્યાજ દર ઓફર કરે છે. ઉદાહરણ તરીકે, કેટલીક અગ્રણી NBFC જેમ કે બજાજ ફાઇનાન્સ, શ્રીરામ ફાઇનાન્સ અને મહિન્દ્રા ફાઇનાન્સ 8%થી 8.85% સુધીના વ્યાજ દર આપે છે, ખાસ કરીને 3 થી 5 વર્ષની મુદત માટે. વરિષ્ઠ નાગરિકોને આમાં વધારાના 0.25%થી 0.50%નો લાભ મળે છે.
જોકે, NBFCની એફડીમાં રોકાણ કરતા પહેલા કેટલીક બાબતોનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે:
DICGC ઇન્સ્યોરન્સનો અભાવ: બેન્કોની એફડીથી વિપરીત, NBFCની એફડી DICGC ઇન્સ્યોરન્સ હેઠળ આવતી નથી. આનો અર્થ એ છે કે જો NBFC નાદાર થાય, તો તમારું રોકાણ જોખમમાં મુકાઈ શકે છે.
ક્રેડિટ રેટિંગ તપાસો: NBFCમાં રોકાણ કરતા પહેલા તેનું ક્રેડિટ રેટિંગ તપાસવું જરૂરી છે. CRISIL, ICRA અથવા CARE જેવી એજન્સીઓ દ્વારા AAA અથવા AA+ રેટિંગ ધરાવતી NBFCને વધુ સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે, બજાજ ફાઇનાન્સ પાસે CRISIL AAA/Stable રેટિંગ છે, જે તેની વિશ્વસનીયતા દર્શાવે છે.
જોખમ અને રિટર્નનું મૂલ્યાંકન: NBFCની એફડી ઊંચું રિટર્ન આપે છે, પરંતુ તેનું જોખમ પણ બેન્કોની સરખામણીએ વધુ હોય છે. આથી, તમારે તમારી જોખમ લેવાની ક્ષમતા અને નાણાકીય લક્ષ્યોનું મૂલ્યાંકન કરવું જોઈએ.
કોર્પોરેટ ડિપોઝિટ: શું તે યોગ્ય વિકલ્પ છે?
જો તમે વધુ જોખમ લેવા તૈયાર હો, તો કોર્પોરેટ ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ એક વિકલ્પ બની શકે છે. આ ડિપોઝિટ હાઉસિંગ ફાઇનાન્સ કંપનીઓ (HFCs) અને NBFC દ્વારા ઓફર કરવામાં આવે છે અને તેના વ્યાજ દરો બેન્ક એફડી કરતાં ઊંચા હોય છે. ઉદાહરણ તરીકે, શ્રીરામ ફાઇનાન્સ 7.59%થી 8.47% (સામાન્ય નાગરિકો માટે) અને 8.09%થી 8.97% (વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે) વ્યાજ દર આપે છે. જોકે, કોર્પોરેટ એફડીમાં પણ DICGC ઇન્સ્યોરન્સ નથી, અને તેનું જોખમ NBFC કરતાં પણ વધુ હોઈ શકે છે. આથી, રોકાણ પહેલાં કંપનીની નાણાકીય સ્થિતિ, રેટિંગ અને બજારમાં પ્રતિષ્ઠાની ચકાસણી કરવી જરૂરી છે.
એફડી રોકાણની વિશેષતાઓ
ફ્લેક્સિબલ મુદત: સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેન્કો અને NBFC 7 દિવસથી લઈને 10 વર્ષ સુધીની મુદત ઓફર કરે છે. તમે તમારા નાણાકીય લક્ષ્યો અનુસાર મુદત પસંદ કરી શકો છો.
વ્યાજની ચૂકવણીના ઓપ્શન્સ: તમે માસિક, ત્રિમાસિક, અર્ધવાર્ષિક કે વાર્ષિક ધોરણે વ્યાજ મેળવી શકો છો. અથવા, કમ્પાઉન્ડિંગનો લાભ લેવા માટે મેચ્યોરિટી સમયે એકમુશ્ત વ્યાજ પસંદ કરી શકો છો.
વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે વધારાનું વ્યાજ: મોટાભાગની બેન્કો અને NBFC વરિષ્ઠ નાગરિકોને 0.50%થી 0.75% વધુ વ્યાજ આપે છે. કેટલીક બેન્કો 80 વર્ષથી વધુ ઉંમરના સુપર સિનિયર સિટિઝન્સને વધારાનો લાભ આપે છે.
લોનની સુવિધા: એફડીની સામે 75-90% સુધીની લોન મેળવી શકાય છે, જે નાણાકીય કટોકટીમાં ઉપયોગી થાય છે.
RBIના રેપો રેટ ઘટાડાના કારણે બેન્કોના એફડી દરો ઘટ્યા હોવા છતાં, સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેન્કો અને NBFC હજુ પણ 8%થી વધુ વ્યાજ દર ઓફર કરી રહ્યા છે. સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેન્કો DICGC ઇન્સ્યોરન્સની સુરક્ષા સાથે આકર્ષક રિટર્ન આપે છે, જ્યારે NBFC અને કોર્પોરેટ ડિપોઝિટ ઊંચા રિટર્નની સાથે વધુ જોખમ ધરાવે છે. રોકાણ પહેલાં તમારે તમારી જોખમ લેવાની ક્ષમતા, નાણાકીય લક્ષ્યો અને સંસ્થાની વિશ્વસનીયતા (ક્રેડિટ રેટિંગ)નું મૂલ્યાંકન કરવું જોઈએ. સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેન્કો ઓછા જોખમ સાથે સારું રિટર્ન આપે છે, જ્યારે NBFC ઊંચા રિટર્નની શોધમાં હોય તેવા રોકાણકારો માટે યોગ્ય છે.
MoneyControl News
પહેલા મનીકંટ્રોલ ગુજરાતી પર ગુજરાતીમાં સ્ટોક માર્કેટ, Stock Tips, સમાચાર, પર્સનલ ફાઇનાન્સ અને બિઝનેસ સંબંધિત સમાચાર વાંચો. દૈનિક બજાર અપડેટ્સ માટે Moneycontrol App ડાઉનલોડ કરો.
