Retail Inflation: મોંઘવારીનો માર! ઓક્ટોબરમાં રિટેલ મોંઘવારી 6.09% પર પહોંચી, શું RBI હવે વ્યાજ દર વધારશે?
ઓક્ટોબરમાં રિટેલ મોંઘવારી વધીને 6.09% થઈ ગઈ છે જે RBI ની ઉપલી મર્યાદા કરતા વધુ છે. ખાદ્ય ચીજો મોંઘી થતાં સામાન્ય માણસની ચિંતા વધી. જાણો RBI હવે શું નિર્ણય લેશે.
4 ડિસેમ્બરના રોજ RBI ની મોનેટરી પોલિસી કમિટીની બેઠક મળવાની છે. ઓક્ટોબરના આ મોંઘવારીના આંકડા આ બેઠક પહેલાં આવેલા છેલ્લા મહત્વના આંકડા છે. તેથી વ્યાજ દર પર નિર્ણય લેતી વખતે RBI માટે આ ડેટા ખૂબ જ નિર્ણાયક રહેશે.
Retail Inflation: સામાન્ય માણસના ખિસ્સા પર મોંઘવારીનો બોજ વધુ ભારે થઈ ગયો છે. ઓક્ટોબર મહિનામાં રિટેલ મોંઘવારી દર વધીને 6.09% પર પહોંચી ગયો છે. સપ્ટેમ્બરમાં આ દર 5.54% હતો. ખાસ કરીને ખાવા-પીવાની ચીજોના ભાવમાં થયેલા ઉછાળાને કારણે મોંઘવારીએ RBI ની 6% ની ઉપલી મર્યાદા પણ વટાવી દીધી છે.
ખાદ્ય ચીજોએ મોંઘવારી વધારી
ઓક્ટોબરમાં ખાદ્ય મોંઘવારી દર સીધો 8.94% પર પહોંચી ગયો છે, જે સપ્ટેમ્બરમાં 7.74% હતો. રોજિંદા જીવનમાં વપરાતી ડુંગળી, લસણ અને આદુ જેવી ચીજોના ભાવમાં જબરદસ્ત વધારો થયો છે. આ જ કારણ છે કે સામાન્ય માણસના રસોડાનું બજેટ ખોરવાઈ ગયું છે.
અગાઉની CPI સીરીઝમાં ઓક્ટોબર 2024 માં રિટેલ મોંઘવારી 6.2% સુધી પહોંચી હતી. તે સમયે મોંઘવારીની ગણતરી માટે 2012 ને આધાર વર્ષ માનવામાં આવતું હતું.
RBI સામે મોટો પડકાર
4 ડિસેમ્બરના રોજ RBI ની મોનેટરી પોલિસી કમિટીની બેઠક મળવાની છે. ઓક્ટોબરના આ મોંઘવારીના આંકડા આ બેઠક પહેલાં આવેલા છેલ્લા મહત્વના આંકડા છે. તેથી વ્યાજ દર પર નિર્ણય લેતી વખતે RBI માટે આ ડેટા ખૂબ જ નિર્ણાયક રહેશે.
MPC ની બેઠકના મિનિટ્સ પરથી એવા સંકેત મળ્યા છે કે મોંઘવારી પર કાબૂ મેળવવા માટે આગામી સમયમાં વ્યાજ દર વધારવા પડી શકે છે. જોકે, કમિટીના સભ્યોએ હાલમાં ઝડપથી દર વધારવાનું સમર્થન કર્યું નથી. તેમને ચિંતા છે કે આવું કરવાથી દેશના આર્થિક વિકાસની ગતિ પર નકારાત્મક અસર પડી શકે છે.
RBI ને આશા છે કે ઓક્ટોબરથી ડિસેમ્બરના ત્રિમાસિક ગાળામાં મોંઘવારી સરેરાશ 6% રહેશે. ચાલુ નાણાકીય વર્ષ માટે મોંઘવારીનો અંદાજ 5% થી વધારીને 5.2% કરવામાં આવ્યો છે.RBI ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ નબળા ચોમાસા અને અલ નીનોની મજબૂત સ્થિતિ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે, જેનાથી ખેતી અને ગ્રામીણ માંગ પર અસર પડી શકે છે.જોકે, દેશમાં અનાજનો પૂરતો જથ્થો ઉપલબ્ધ છે અને સરકારના પગલાં પણ આ અસરને ઘટાડવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે.
એક્સપર્ટ્સ શું કહે છે?
એલારા કેપિટલના ઇકોનોમિસ્ટ ગરીમા કપૂરના મતે, મોંઘવારીનું દબાણ ટૂંક સમયમાં ઓછું થવાનું નથી. ખાદ્ય ચીજોના ભાવવધારાની અસર મોંઘવારીના આંકડાઓમાં સ્પષ્ટ દેખાઈ રહી છે.
તેમણે જણાવ્યું કે વેસ્ટ એશિયામાં તણાવ ઘટવાની આશા વચ્ચે કાચા તેલના ભાવ ઘટ્યા છે, પરંતુ તેનાથી તરત જ મોંઘવારી ઘટશે તેવી આશા રાખવી મુશ્કેલ છે. કારણ કે અગાઉ થયેલા ભાવવધારાની અસર હજુ પણ યથાવત છે. ગરીમા કપૂરે અંદાજ લગાવ્યો છે કે RBI આગામી 6 થી 9 મહિનામાં વ્યાજ દરમાં 50 બેસિસ પોઈન્ટનો વધારો કરી શકે છે.
કાચા તેલના ભાવમાં રાહત
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડની કિંમત ઘટીને લગભગ 92 ડોલર પ્રતિ બેરલ પર આવી ગઈ છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે તણાવ ઘટવાની શક્યતા છે, જેનાથી મોંઘવારીના મોરચે થોડી રાહત મળી શકે છે. જોકે, હોર્મુઝ જળડમરૂમધ્યમાં જહાજો પર હુમલાની ચિંતા હજુ યથાવત છે.
આ દરમિયાન, ઓક્ટોબરમાં ટ્રાન્સપોર્ટ મોંઘવારી દર પણ વધીને 5.84% થઈ ગયો છે, જે સપ્ટેમ્બરમાં 5.01% હતો. એટલે કે પરિવહન સંબંધિત ચીજો અને સેવાઓના ભાવમાં પણ તેજી જોવા મળી રહી છે.