F&O ટ્રેડિંગ મોંઘી, બજેટ પછી આર્બિટ્રાજ ફંડ પર અસર? જાણો વિગત

Budget 2026: બજેટ 2026-27માં ફ્યુચર્સ અને ઓપ્શન્સ (F&O) પર સિક્યોરિટીઝ ટ્રાન્ઝેક્શન ટેક્સ (STT) વધારવાના નિર્ણયથી મ્યુચ્યુઅલ ફંડ રોકાણકારોમાં, ખાસ કરીને આર્બિટ્રેજ ફંડ્સમાં રોકાણ કરનારાઓમાં ચિંતા વધી છે. જોકે, મલ્ટી-એસેટ ફંડ્સ પર તેની અસર પ્રમાણમાં મર્યાદિત રહેવાની ધારણા છે.

નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે બજેટ 2026માં ફ્યુચર્સ પર STT 0.02 ટકાથી વધારીને 0.05 ટકા કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો. વધુમાં, ઓપ્શન્સ પ્રીમિયમ અને ઓપ્શન એક્સરસાઇઝ પર STT 0.10 ટકાથી વધારીને 0.15 ટકા કરવામાં આવ્યો છે. આ ફેરફારથી ડેરિવેટિવ્ઝ માર્કેટમાં ટ્રાન્ઝેક્શન ખર્ચમાં વધારો થયો છે, ખાસ કરીને વારંવાર પોઝિશન રોલઓવર અને ચર્નિંગ પર આધાર રાખે છે.

આર્બિટ્રેજ ફંડ્સ સામાન્ય રીતે કેશ માર્કેટમાં શેર ખરીદીને અને કેશ-ફ્યુચર્સ ભાવમાં તફાવતના આધારે તે જ શેર માટે ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રેક્ટ વેચીને વળતર મેળવે છે. આવા ટ્રેડિંગ મોટા પાયે અને નિયમિતપણે થતા હોવાથી, STTમાં થોડો વધારો પણ તેમના વ્યવહાર ખર્ચમાં વધારો કરશે અને તેમના વળતરમાં ઘટાડો કરશે.

એડલવાઈસ મ્યુચ્યુઅલ ફંડની પોસ્ટ-બજેટ નોંધ મુજબ, STTમાં આ વધારો આર્બિટ્રેજ ફંડ્સના વાર્ષિક વળતર પર આશરે 0.32 ટકાનો પ્રભાવ પાડી શકે છે. આ અંદાજ એ ધારણા પર આધારિત છે કે, સરેરાશ, આશરે 70 ટકા પોર્ટફોલિયો આર્બિટ્રેજ પોઝિશનમાં રાખવામાં આવે છે અને આશરે 20 ટકા પોર્ટફોલિયો નિયમિતપણે મંથન થાય છે.

આ અસર નાની લાગે છે, પરંતુ આર્બિટ્રેજ ફંડ્સ માટે તે નોંધપાત્ર છે. આનું કારણ એ છે કે તેમના વળતર પહેલાથી જ લિક્વિડ ફંડ્સની આસપાસ ફરે છે. આર્બિટ્રેજ અને લિક્વિડ ફંડ્સ વચ્ચેનો ટેક્સ પછીનો તફાવત વધુ ઘટવાની શક્યતા છે. અંદાજ મુજબ, જો લિક્વિડ ફંડ્સ લગભગ 7 ટકા વળતર આપે છે, તો આર્બિટ્રેજ અને લિક્વિડ ફંડ્સ વચ્ચેનો ટેક્સ પછીનો તફાવત આશરે 0.90 ટકા પોઈન્ટ સુધી ઘટી શકે છે, જે અગાઉ 1.2 ટકાથી વધુ હતો.

કર તફાવત યથાવત રહે છે. લિક્વિડ ફંડ્સ પરનું વળતર 30 ટકા ટેક્સ સ્લેબ હેઠળ આવે છે, જ્યારે આર્બિટ્રેજ ફંડ્સમાં લાંબા ગાળાના રોકાણો પર 12.5 ટકાના દરે કર લાદવામાં આવે છે. પરિણામે, આર્બિટ્રેજ ફંડ્સની કર કાર્યક્ષમતા અકબંધ રહે છે, ભલે તેમના વળતરમાં થોડો ઘટાડો થાય.

મની હની ફાઇનાન્શિયલ સર્વિસિસના સ્થાપક અનુપ ભૈયાનું કહેવુ છે કે ફ્યુચર્સ પર STTમાં તીવ્ર વધારો આર્બિટ્રેજ ફંડ્સના વાર્ષિક વળતરમાં લગભગ 30 બેસિસ પોઇન્ટનો ઘટાડો કરી શકે છે. આ લિક્વિડ અને અલ્ટ્રા-શોર્ટ ફંડ્સ પર તેમના ફાયદામાં ઘટાડો કરશે. તેમના મતે, આર્બિટ્રેજ ફંડ્સ હજુ પણ ઓછી અસ્થિરતા અને કર કાર્યક્ષમતાના ફાયદા આપે છે, પરંતુ લાંબા ગાળાના રોકાણકારો ટૂંકા ગાળાના પાર્કિંગ વિકલ્પોને બદલે કોર ઇક્વિટી વ્યૂહરચના પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે.

મલ્ટી-અસેટ ફંડ્સ પર અસર કેમ સીમિત

મલ્ટિ-એસેટ એલોકેશન ફંડ્સ માટે ચિત્ર અલગ છે. આ ફંડ્સ પર STT વધારાની અસર મર્યાદિત હોઈ શકે છે કારણ કે તેમનું એક્સપોઝર ફક્ત ડેરિવેટિવ્ઝ પૂરતું મર્યાદિત નથી. તેના બદલે, તેઓ ઇક્વિટી, ડેટ અને સોના જેવી અન્ય વૈકલ્પિક સંપત્તિઓ પર વધુ આધાર રાખે છે. તેથી, તેમના પર STT વધારાની અસર ખૂબ મર્યાદિત માનવામાં આવે છે.

એડલવાઈસ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ અનુસાર, જો મલ્ટિ-એસેટ ફંડમાં સરેરાશ આર્બિટ્રેજ એક્સપોઝર 25 ટકા હોય, તો STT વધારો તેના વાર્ષિક વળતર પર લગભગ 0.08 ટકા અસર કરશે. આ અસર એટલી ઓછી છે કે લાંબા ગાળાની રોકાણ વ્યૂહરચના પર તેની નોંધપાત્ર અસર થવાની અપેક્ષા નથી.

ડિસ્ક્લેમર: Moneycontrol.com પર આપવામાં આવેલા વિચાર અને રોકાણની સલાહ રોકાણ વિશેષજ્ઞોના પોતાના ખાનગી વિચાર અને સલાહ હોય છે. Moneycontrol યૂઝર્સને સલાહ આપે છે કે તે કોઈ રોકાણ નિર્ણય લેવાના પહેલા સર્ટિફાઈડ એક્સપર્ટથી સલાહ લો.

શેર માર્કેટ રેલી: બજારમાં તેજી માટે 4 મુખ્ય કારણો, સેન્સેક્સ અને નિફ્ટીમાં ઉછાળા સાથે કારોબાર