સરકાર રિટાયરમેન્ટ પ્લાનિંગ એટલે કે નિવૃત્તિ માટેની બચતને પ્રોત્સાહન આપવા માંગે છે. હાલમાં NPS (નેશનલ પેન્શન સ્કીમ) માં રોકાણ કરવા પર જૂની સિસ્ટમમાં વધારાની 50,000 રૂપિયાની છૂટ મળે છે, જે નવી સિસ્ટમમાં મળતી નથી.
Budget 2026: દેશના સામાન્ય નાગરિકો અને ખાસ કરીને પગારદાર વર્ગની નજર હવે આગામી બજેટ પર ટકેલી છે. 1 ફેબ્રુઆરી 2026ના રોજ કેન્દ્રીય બજેટ રજૂ થવા જઈ રહ્યું છે. આ બજેટ પહેલાં કરદાતાઓના મનમાં એક જ મોટો સવાલ ઘૂમરાઈ રહ્યો છે - શું સરકાર હવે 'જૂની કર વ્યવસ્થા'ને કાયમ માટે તાળું મારી દેશે?
આ ચિંતા પાછળનું એક મોટું કારણ એ છે કે હાલમાં લગભગ 95 ટકા કરદાતાઓ 'નવી કર વ્યવસ્થા' અપનાવી ચૂક્યા છે. તો ચાલો, સમજીએ કે આ બજેટમાં તમારી કમાણી અને ટેક્સ પર શું અસર થઈ શકે છે.
શું જૂની ટેક્સ સિસ્ટમ બંધ થઈ જશે?
સરકારે અગાઉ જ નવી ટેક્સ સિસ્ટમને 'ડિફોલ્ટ વિકલ્પ' બનાવી દીધી છે. એટલે કે જો તમે કોઈ પસંદગી ન કરો, તો આપોઆપ નવી સિસ્ટમ લાગુ થઈ જાય છે. સરકારનું વલણ પણ સ્પષ્ટ છે કે તેઓ લોકોને નવી વ્યવસ્થા તરફ વાળવા માંગે છે.
જોકે, બજારના નિષ્ણાતો અને ટેક્સ એક્સપર્ટ્સનું માનવું છે કે, આ બજેટમાં જૂની કર વ્યવસ્થાને સંપૂર્ણપણે નાબૂદ કરવામાં આવે તેવી શક્યતા ઓછી છે. હા, એવું બની શકે કે સરકાર તેનું મહત્ત્વ ઘટાડી દે. સરકારનો ઈરાદો એક એવી ટેક્સ સિસ્ટમ બનાવવાનો છે જે એકદમ સરળ હોય, જેમાં બહુ બધી ગણતરીઓ કે છૂટછાટ (Exemptions) ન હોય અને કોઈ વિવાદ ઊભો ન થાય. એટલે ભવિષ્યમાં જૂની સિસ્ટમ ધીમે-ધીમે ગાયબ થઈ શકે છે, પણ હાલ પૂરતી તે ચાલુ રહેવાની ધારણા છે.
પગારદાર વર્ગ માટે મોટા સમાચાર: સ્ટાન્ડર્ડ ડિડક્શનમાં વધારો?
જો તમે નોકરિયાત છો, તો તમારા માટે સારા સમાચાર આવી શકે છે. જે લોકો હજુ પણ જૂની સિસ્ટમમાં છે, તેમને નવી કર વ્યવસ્થા તરફ આકર્ષવા માટે સરકાર એક મોટું પાસું ફેંકી શકે છે. ચર્ચા એવી છે કે સરકાર સ્ટાન્ડર્ડ ડિડક્શન (Standard Deduction) ની મર્યાદા વધારી શકે છે.
હાલની સ્થિતિ: અત્યારે નવી ટેક્સ સિસ્ટમમાં 75,000 રૂપિયાનું સ્ટાન્ડર્ડ ડિડક્શન મળે છે.
નવી શક્યતા: બજેટ 2026માં આ મર્યાદા વધારીને 1 લાખ રૂપિયા કરવામાં આવે તેવી પ્રબળ શક્યતા છે.
સ્ટાન્ડર્ડ ડિડક્શન એટલે એવી રકમ જે તમારી કુલ વાર્ષિક આવકમાંથી સીધી જ બાદ કરી દેવામાં આવે છે અને ત્યાર બાદ ટેક્સ ગણાય છે. જો આવું થશે તો પગારદારોના હાથમાં વધુ પૈસા બચશે.
NPS અને રોકાણકારો માટે શું?
સરકાર રિટાયરમેન્ટ પ્લાનિંગ એટલે કે નિવૃત્તિ માટેની બચતને પ્રોત્સાહન આપવા માંગે છે. હાલમાં NPS (નેશનલ પેન્શન સ્કીમ) માં રોકાણ કરવા પર જૂની સિસ્ટમમાં વધારાની 50,000 રૂપિયાની છૂટ મળે છે, જે નવી સિસ્ટમમાં મળતી નથી. સૂત્રોનું માનવું છે કે સરકાર NPS ને નવી કર વ્યવસ્થા હેઠળ આવરી લેવાની જાહેરાત કરી શકે છે. જો આમ થાય, તો કોર્પોરેટ કર્મચારીઓ માટે નવી ટેક્સ સિસ્ટમ વધુ ફાયદાકારક બની જશે.
જૂની સિસ્ટમ કોના માટે સારી?
ભલે સરકાર નવી સિસ્ટમ પર ભાર મૂકે, પણ અમુક લોકો માટે હજુ પણ જૂની સિસ્ટમ જ બેસ્ટ છે. જો તમે નીચે મુજબના રોકાણો કરો છો તો જૂની સિસ્ટમમાં તમને ફાયદો થઈ શકે છે:
હોમ લોનનું વ્યાજ અને મુદ્દલ
ઘરભાડું ભથ્થું (HRA)
LIC પ્રીમિયમ અને મેડિકલેમ (Health Insurance)
PPF અને ELSS મ્યુચ્યુઅલ ફંડ
જૂની વ્યવસ્થામાં 80C હેઠળ 1.5 લાખ સુધીની અને 80D હેઠળ મેડિકલેમની છૂટ મળે છે, જે ટેક્સ બચાવવામાં મદદરૂપ થાય છે.ટૂંકમાં, 1 ફેબ્રુઆરીએ નાણામંત્રીના પટારામાંથી શું નીકળે છે તે જોવું રસપ્રદ રહેશે, પરંતુ એટલું નક્કી છે કે સરકારનો ઝુકાવ 'નવી અને સરળ' ટેક્સ વ્યવસ્થા તરફ વધુ રહેશે.