ન્યૂઝીલેન્ડ તરફથી ભારતમાં આવતા 95% નિકાસ પર ટેરિફમાં ઘટાડો કરવામાં આવશે. ભારતે પોતાની 70% ટેરિફ લાઈનો પર શુલ્કમાં છૂટછાટ આપી છે.
India-New Zealand FTA : ભારત અને ન્યૂઝીલેન્ડ વચ્ચે રાહ જોવાતો ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ (FTA) આખરે લાગુ થઈ ગયો છે. 20 ઓક્ટોબરથી આ ઐતિહાસિક વ્યાપાર સમજૂતી અમલમાં આવી છે, જેનાથી બંને દેશોના વેપાર, રોકાણ અને રોજગારમાં મોટો ફેરફાર આવશે. ન્યૂઝીલેન્ડના વડાપ્રધાન ક્રિસ્ટોફર લક્સને આ સમજૂતીને "એક અબજથી વધુ ગ્રાહકોના બજારનું દ્વાર ખોલનાર" ગણાવી છે.
ભારતને શું ફાયદો?
આ કરારની સૌથી મોટી વાત એ છે કે ભારતમાંથી ન્યૂઝીલેન્ડને થતી તમામ નિકાસ હવે 100% શુલ્ક મુક્ત (ઝીરો ડ્યૂટી) થઈ ગઈ છે. એટલે કે ભારતીય ઉદ્યોગોને ન્યૂઝીલેન્ડના બજારમાં હવે કોઈ ટેક્સ ભર્યા વગર માલ વેચવાની છૂટ મળશે. ભારતના કોમર્સ સેક્રેટરી રાજેશ અગ્રવાલે જણાવ્યું કે છેલ્લા 5 વર્ષમાં આ ભારતનો સાતમો વ્યાપાર સમજૂતી કરાર છે.
ન્યૂઝીલેન્ડને શું મળશે?
ન્યૂઝીલેન્ડ તરફથી ભારતમાં આવતા 95% નિકાસ પર ટેરિફમાં ઘટાડો કરવામાં આવશે. ભારતે પોતાની 70% ટેરિફ લાઈનો પર શુલ્કમાં છૂટછાટ આપી છે. જોકે, દૂધ-દહીં જેવા ડેરી ઉત્પાદનો, ડુંગળી, બદામ અને ખાંડ જેવા સંવેદનશીલ ક્ષેત્રો પર કોઈ છૂટ આપવામાં આવી નથી. ભારતે પોતાના ખેડૂતોના હિતનું પૂરેપૂરું ધ્યાન રાખ્યું છે.
સસ્તા સફરજન અને કીવી — શું છે નિયમ?
સામાન્ય માણસ માટે સૌથી રસપ્રદ વાત એ છે કે ન્યૂઝીલેન્ડના સફરજન અને કીવી ફળ હવે ભારતીય બજારમાં સસ્તા મળી શકે છે.
સફરજન: 25% આયાત શુલ્ક સાથે ન્યૂઝીલેન્ડના સફરજન ભારતમાં આવશે. બીજા વર્ષે 35,000 મેટ્રિક ટન અને છઠ્ઠા વર્ષથી 45,000 મેટ્રિક ટનનો ક્વોટા રહેશે. આયાતનો સમયગાળો 1 એપ્રિલથી 31 ઓગસ્ટ સુધીનો રહેશે.
કીવી ફળ: 1.80 ડોલર પ્રતિ કિલોથી વધુ કિંમતના કીવી પર કોઈ શુલ્ક નહીં લાગે. બીજા વર્ષે 8,000 મેટ્રિક ટન અને છઠ્ઠા વર્ષથી 15,000 મેટ્રિક ટનનો ક્વોટા રહેશે. કીવીની આયાત 1 એપ્રિલથી 15 ઓક્ટોબર સુધી થઈ શકશે.
મનુકા મધ: ન્યૂઝીલેન્ડની પ્રખ્યાત મનુકા મધ માટે 30 ડોલર પ્રતિ કિલોની ન્યૂનતમ આયાત કિંમત નક્કી કરાઈ છે. પહેલા વર્ષે 40 મેટ્રિક ટન અને બીજા વર્ષથી 200 મેટ્રિક ટનનો ક્વોટા રહેશે.
એલ્બ્યુમિન: 11% શુલ્ક સાથે આયાત થશે. બીજા વર્ષે 1,500 મેટ્રિક ટન અને પાંચમા વર્ષથી 3,000 મેટ્રિક ટનનો ક્વોટા રહેશે. આ બંને વસ્તુઓ વર્ષભર આયાત થઈ શકશે.
Today, our India FTA is in effect. Kiwi businesses can now reach over a billion more customers with reduced tariffs, creating more jobs, higher wages and more money flowing into Kiwi communities.
ન્યૂઝીલેન્ડે આગામી 15 વર્ષમાં ભારતમાં 20 અબજ ડોલરનું રોકાણ કરવાનું વચન આપ્યું છે. આ ઉપરાંત, કુશળ ભારતીય વ્યાવસાયિકો માટે 'ટેમ્પરરી એમ્પ્લોયમેન્ટ એન્ટ્રી વીઝા'ની સુવિધા શરૂ કરાઈ છે. આ હેઠળ 5,000 વીઝાનો ક્વોટા છે અને તેના દ્વારા 3 વર્ષ સુધી ન્યૂઝીલેન્ડમાં રહીને કામ કરી શકાશે. IT, એન્જિનિયરિંગ, હેલ્થકેર જેવા ક્ષેત્રના યુવાનો માટે આ સુવર્ણ તક છે.
વેપાર બમણો કરવાનું લક્ષ્ય
બંને દેશોએ આગામી 5 વર્ષમાં દ્વિપક્ષીય વેપાર બમણો કરવાનું લક્ષ્ય રાખ્યું છે. નાણાકીય વર્ષ 2024-25માં ભારત-ન્યૂઝીલેન્ડ વચ્ચેનો વેપાર 1.3 અબજ ડોલરનો હતો, જે ગત વર્ષ કરતાં 49% વધુ છે. વેપારને વેગ આપવા માટે ITPO (ઈન્ડિયા ટ્રેડ પ્રમોશન ઓર્ગેનાઈઝેશન) ન્યૂઝીલેન્ડમાં પોતાનું કાર્યાલય ખોલશે.
ખેડૂતો માટે રાહત
ન્યૂઝીલેન્ડે 'કૃષિ ઉત્પાદકતા ભાગીદારી' દ્વારા ભારતીય ખેડૂતોને ટેકનોલોજી અને તાલીમનો લાભ આપવાનું આશ્વાસન પણ આપ્યું છે.
મહત્ત્વની પૃષ્ઠભૂમિ
આ સમજૂતી માટેની વાટાઘાટો ડિસેમ્બર 2025માં પૂર્ણ થઈ હતી અને એપ્રિલ 2026માં બંને દેશોએ તેના પર સત્તાવાર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. આ કરાર લાગુ થવાથી ચીનને બાદ કરતાં RCEP (રીજનલ કોમ્પ્રિહેન્સિવ ઈકોનોમિક પાર્ટનરશિપ) જૂથના તમામ સભ્ય દેશો સાથે ભારતના વ્યાપાર કરાર થઈ ગયા છે.