મહારાષ્ટ્રમાં દુકાળ જાહેર: જાણો કઈ કંપનીઓના શેરો પર પડશે સીધી અસર અને રોકાણકારોએ શું ધ્યાન રાખવું?

Drought in Maharashtra : મહારાષ્ટ્રમાં પડેલા દુકાળના સંકટે હવે મોંઘવારી અંગે નવી ચિંતાઓ વધારી દીધી છે. આ પરિસ્થિતિ એટલી ગંભીર છે કે તેની સીધી અસર રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયાની આગામી પોલિસી પર પણ જોવા મળી શકે છે. મહારાષ્ટ્ર સરકારે દુકાળ જાહેર કરતા ખેડૂતોને રાહત આપવા માટે ઘણા મોટા નિર્ણયો લીધા છે, પરંતુ તેની અસર શેરબજારની કેટલીક મોટી કંપનીઓ પર પડવાની પૂરી શક્યતા છે. ચાલો સમજીએ કે આ દુકાળથી કઈ કંપનીઓ અને બેંકોને નુકસાન થઈ શકે છે.

દુકાળની સ્થિતિ અને સરકારના રાહત પગલાં

મહારાષ્ટ્ર સરકારે 26 સપ્ટેમ્બરના રોજ રાજ્યની 358 માંથી 265 તહસીલોને સત્તાવાર રીતે દુકાળગ્રસ્ત જાહેર કરી છે. આંકડાઓ મુજબ, રાજ્યનો લગભગ 74% હિસ્સો દુકાળની ચપેટમાં છે. જૂનથી સપ્ટેમ્બર વચ્ચે વરસાદમાં 18.8% નો ઘટાડો નોંધાયો હતો, જેના કારણે ખરીફ પાકને મોટા પાયે નુકસાન થયું છે.

ખેડૂતોને રાહત આપવા માટે સરકારે નાના એગ્રી લોનની રિકવરી પર રોક લગાવી છે અને મોટી એગ્રી લોનનું રિસ્ટ્રક્ચરિંગ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ ઉપરાંત, 7.5 હોર્સ પાવરના કૃષિ પંપ પર વીજળી બિલ માફ કરવામાં આવશે અને બિયારણ તથા ખાતરની રિકવરી પર પણ બ્રેક લગાવવામાં આવી છે.

દુકાળની જાહેરાત થતાની સાથે જ કાવેરી સીડ્સ અને બેયર ક્રોપસાયન્સ જેવી કંપનીઓના શેરમાં 2% સુધીનો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. આ સિવાય અન્ય ઘણી કંપનીઓ છે જેનો મોટો વેપાર મહારાષ્ટ્ર સાથે જોડાયેલો છે, જેના પર દબાણ આવી શકે છે:

કૃષિ અને કેમિકલ સેક્ટર

રેલિસ ઈન્ડિયાને તેની કુલ કમાણીના 79% સ્થાનિક બજારમાંથી મળે છે, જેમાં મહારાષ્ટ્રનો હિસ્સો 12-15% છે. ધાનુકા અને સુમિતોમો કેમિકલ્સની કુલ આવકમાં પશ્ચિમ ભારતનું યોગદાન 22-28% જેટલું છે.

પાઈપ અને સુગર ઈન્ડસ્ટ્રી

ફિનોલેક્સ ઈન્ડસ્ટ્રીઝ માટે મહારાષ્ટ્ર સૌથી મોટું બજાર છે. કંપનીના PVC પાઈપના વેચાણમાં મહારાષ્ટ્રનો હિસ્સો 30-35% છે. બીજી તરફ, શ્રી રેણુકા શુગર્સની દેશની કુલ ક્રશિંગ ક્ષમતામાંથી 50% થી વધુ ક્ષમતા મહારાષ્ટ્રના યુનિટ્સમાંથી આવે છે. દુકાળને કારણે શેરડીના ઉત્પાદન પર અસર પડવાથી આ કંપનીને ફટકો પડી શકે છે.

ઓટોમોબાઈલ અને ટ્રેક્ટર સેક્ટર

દેશના કુલ ટ્રેક્ટર વેચાણમાં મહારાષ્ટ્રનો હિસ્સો 10-12% છે. મહિન્દ્રા એન્ડ મહિન્દ્રા અને એસ્કોર્ટ્સ પર આની સીધી અસર પડશે, કારણ કે ટ્રેક્ટર માર્કેટમાં M&M નો હિસ્સો 40% કરતા વધુ છે. આ ઉપરાંત, ટુ-વ્હીલર કંપની હીરો મોટોકોર્પનું 50% વેચાણ ગ્રામીણ વિસ્તારોમાંથી આવે છે, જેમાં મહારાષ્ટ્રનો હિસ્સો 8-10% છે.

બેન્કિંગ અને ફાઇનાન્સ સેક્ટર પર દબાણ

ખેડૂતોની લોન રિકવરી અટકવાથી મહારાષ્ટ્રમાં મજબૂત નેટવર્ક ધરાવતી બેંકોની મુશ્કેલીઓ વધી શકે છે. આ બેંકની કુલ લોન બુકના 55-60% માત્ર મહારાષ્ટ્રમાંથી જ છે અને તેની 55% થી વધુ બ્રાન્ચ આ જ રાજ્યમાં આવેલી છે. સૂર્યોદય સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેંકની લોન બુકમાં મહારાષ્ટ્રનો હિસ્સો 28-32% છે. જ્યારે ઇક્વિટાસ સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેંક માટે તમિલનાડુ પછી મહારાષ્ટ્ર બીજું સૌથી મોટું બજાર છે, જ્યાં તેનો 12-15% હિસ્સો છે. DCB બેંકની કુલ લોન બુકમાં મહારાષ્ટ્રનો હિસ્સો 20-25% છે. જ્યારે મહિન્દ્રા એન્ડ મહિન્દ્રા ફાઇનાન્સિયલ સર્વિસીસ (12-15%) અને અરમાન ફાઇનાન્સિયલ સર્વિસીસ (18-22%) ની કુલ AUM માં પણ મહારાષ્ટ્ર મોટો ભાગ ભજવે છે.

આ પણ વાંચો-જર્મની અને ફ્રાંસને પછાડી ભારત બન્યું દુનિયાનું 5મું સૌથી મોટું ટેક માર્કેટ, સ્ટાર્ટઅપ ફંડિંગ 7% વધીને $10.3 બિલિયન પર પહોંચ્યું