ભારતે ચીનથી આયાત થતી છ પ્રોડક્ટ્સ પર એન્ટી-ડમ્પિંગ ડ્યુટી લગાવી છે. આ નિર્ણય ઘરેલુ ઉદ્યોગોને અયોગ્ય સ્પર્ધાથી બચાવવા માટે લેવામાં આવ્યો છે. વાણિજ્ય મંત્રાલય હેઠળના ડિરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ ટ્રેડ રેમેડીઝની ભલામણોના આધારે આ શુલ્ક લાગુ કરવામાં આવ્યા છે.
ભારતે 6 ચીની પ્રોડક્ટ્સ પર લગાવી એન્ટી-ડમ્પિંગ ડ્યુટી, જાણો શું છે કારણ
ભારત અને ચીન બંને વિશ્વ વેપાર સંગઠન (WTO) જેવા બહુપક્ષીય સંગઠનોના સભ્ય છે જે વૈશ્વિક વેપાર નિયમોનું પાલન કરે છે. એન્ટી-ડમ્પિંગ તપાસ ત્યારે કરવામાં આવે છે જ્યારે સસ્તા આયાતને કારણે ઘરેલુ ઉદ્યોગોને નુકસાન થતું હોય.
MoneyControl Newsઅપડેટેડ Jun 25, 2025 પર 3:27 PM
કઈ પ્રોડક્ટ્સ પર લાગ્યો શુલ્ક?
કેન્દ્રીય અપ્રત્યક્ષ કર અને સીમા શુલ્ક બોર્ડ (CBIC) દ્વારા જારી કરાયેલા અલગ-અલગ નોટિફિકેશનમાં જણાવ્યા અનુસાર, નીચેની છ ચીની પ્રોડક્ટ્સ પર પાંચ વર્ષ માટે એન્ટી-ડમ્પિંગ ડ્યુટી લાદવામાં આવી છે:
PEDA (હર્બિસાઇડમાં વપરાય છે): આના પર 1,305.6 USDથી 2,017.9 USD પ્રતિ ટનનો શુલ્ક લાગશે.
એસીટોનિટ્રાઇલ (ફાર્મા સેક્ટરમાં વપરાય છે): ચીન, રશિયા અને તાઇવાનથી આયાત થતા એસીટોનિટ્રાઇલ પર 481 USD પ્રતિ ટન સુધીનો શુલ્ક.
વિટામિન-એ પામિટેટ: ચીન, EU અને સ્વિટ્ઝર્લેન્ડથી આયાત થતા વિટામિન-એ પામિટેટ પર 20.87 USD પ્રતિ કિલોગ્રામ સુધીનો શુલ્ક.
અદ્રાવ્ય સલ્ફર (ટાયર ઉદ્યોગમાં વપરાય છે): ચીન અને જાપાનથી આયાત થતા અદ્રાવ્ય સલ્ફર પર 358 USD પ્રતિ ટન સુધીનો શુલ્ક.
પોટેશિયમ બ્યુટોક્સાઇડ: ચીન અને અમેરિકાથી આયાત થતા પોટેશિયમ તૃતીયક બ્યુટોક્સાઇડ પર 1,710 USD પ્રતિ ટન સુધીનો વધારાનો શુલ્ક. આ રસાયણોનો ઉપયોગ ફાર્માસ્યુટિકલ, એગ્રોકેમિકલ અને પોલિમર ઉદ્યોગમાં થાય છે.
ડેકોર પેપર: આના પર 542 USD પ્રતિ ટન સુધીનો શુલ્ક લાગશે.
એન્ટી-ડમ્પિંગ ડ્યુટીનો હેતુ શું છે?
ભારત અને ચીન બંને વિશ્વ વેપાર સંગઠન (WTO) જેવા બહુપક્ષીય સંગઠનોના સભ્ય છે જે વૈશ્વિક વેપાર નિયમોનું પાલન કરે છે. એન્ટી-ડમ્પિંગ તપાસ ત્યારે કરવામાં આવે છે જ્યારે સસ્તા આયાતને કારણે ઘરેલુ ઉદ્યોગોને નુકસાન થતું હોય. આ શુલ્ક લગાવવાનો મુખ્ય હેતુ ન્યાયી વેપાર પ્રથાઓ સુનિશ્ચિત કરવી અને વિદેશી ઉત્પાદકો અને નિકાસકારોની સરખામણીમાં ઘરેલુ ઉત્પાદકો માટે સમાન તકો ઊભી કરવાનો છે.
જ્યારે કોઈ દેશ તેની પ્રોડક્ટ્સને અન્ય દેશમાં તેની ઘરેલું કિંમત કરતાં ઓછી કિંમતે વેચે છે, ત્યારે તેને 'ડમ્પિંગ' કહેવાય છે. આનાથી આયાત કરનાર દેશના સ્થાનિક ઉદ્યોગોને નુકસાન થાય છે કારણ કે તેઓ આટલી ઓછી કિંમતે સ્પર્ધા કરી શકતા નથી. એન્ટી-ડમ્પિંગ ડ્યુટી આ અયોગ્ય સ્પર્ધાને રોકવા માટે લગાવવામાં આવે છે.
ચીન સાથેનો વેપાર ખાધ અને તેના પર ભારતનો પ્રયાસ
ભારત ઘરેલું મેન્યુફેક્ચરિંગને પ્રોત્સાહન આપવા અને ચીનથી આયાત ઘટાડવા માટે સતત પગલાં લઈ રહ્યું છે. તેનું મુખ્ય કારણ ચીન સાથેની વધતી વેપાર ખાધ છે.
2024-25 દરમિયાન ભારતની ચીન સાથેની વેપાર ખાધ વધીને 99.2 બિલિયન USD થઈ ગઈ છે. છેલ્લા નાણાકીય વર્ષમાં, ચીનને ભારતની નિકાસ 14.5% ઘટીને 14.25 બિલિયન USD થઈ, જે 2023-24માં 16.66 બિલિયન USD હતી. જોકે 2024-25માં આયાત 11.52% વધીને 113.45 બિલિયન USD થઈ, જે 2023-24માં 101.73 બિલિયન USD હતી. આ આંકડા દર્શાવે છે કે ભારત ચીન પાસેથી વધુ આયાત કરી રહ્યું છે અને ઓછી નિકાસ કરી રહ્યું છે, જેના કારણે વેપાર ખાધ સતત વધી રહી છે. એન્ટી-ડમ્પિંગ ડ્યુટી જેવા પગલાં આ ખાધને ઘટાડવામાં અને ઘરેલું ઉદ્યોગોને સપોર્ટ કરવામાં મદદરૂપ થાય છે.
પહેલા મનીકંટ્રોલ ગુજરાતી પર ગુજરાતીમાં સ્ટોક માર્કેટ, Stock Tips, સમાચાર, પર્સનલ ફાઇનાન્સ અને બિઝનેસ સંબંધિત સમાચાર વાંચો. દૈનિક બજાર અપડેટ્સ માટે Moneycontrol App ડાઉનલોડ કરો.