NSE IPO: શું તમે પણ રોકાણ કરવાનું વિચારી રહ્યા છો? જાણો શા માટે નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ પોતાના જ પ્લેટફોર્મ પર લિસ્ટ નહીં થાય

NSE IPO details: શેરબજારના રોકાણકારો ઘણા લાંબા સમયથી દેશના સૌથી મોટા એક્સચેન્જ એટલે કે નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ (NSE) ના IPO ની રાહ જોઈ રહ્યા છે. આ બધાની વચ્ચે હવે એક મોટા સમાચાર સામે આવ્યા છે. જ્યારે પણ NSE પબ્લિક થશે, ત્યારે તેના શેર પોતાના જ પ્લેટફોર્મ (એટલે કે NSE) પર લિસ્ટ થશે નહીં. આ અંગે NSE ના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર (MD) અને ચીફ એક્ઝિક્યુટિવ ઓફિસર (CEO) આશિષ ચૌહાણે સ્પષ્ટતા કરી છે.

શા માટે NSE પોતાના પ્લેટફોર્મ પર લિસ્ટ નહીં થાય?

આશિષ ચૌહાણે એક નિવેદનમાં જણાવ્યું કે, "આ ભારતનો એક કાયદો છે અને આપણે તેનું પાલન કરવું જ પડશે." તેમણે સમજાવ્યું કે NSE એક રેગ્યુલેટેડ (નિયંત્રિત) સંસ્થા છે. નિયમો અનુસાર, કોઈપણ સંસ્થા પોતાને જાતે જ રેગ્યુલેટ કરી શકે નહીં. જો તેઓ આમ કરે તો ‘કોન્ફ્લિક્ટ ઓફ ઇન્ટરેસ્ટ' (હિતોનો ટકરાવ) ઊભો થઈ શકે છે.

આ જ કારણસર ભારતીય રેગ્યુલેટરી ફ્રેમવર્ક સ્ટોક એક્સચેન્જોને પોતાના પ્લેટફોર્મ પર લિસ્ટ થવાની મંજૂરી આપતું નથી. તેથી, NSE એ પોતાના શેર અન્ય કોઈ એક્સચેન્જ પર લિસ્ટ કરાવવા પડશે.

DRHP ફાઈલિંગમાં સમય લાગશે: એક્સચેન્જને પોતાનો ડ્રાફ્ટ (DRHP) તૈયાર કરીને ફાઈલ કરવામાં હજુ થોડા મહિનાઓનો સમય લાગશે. ત્યારબાદ SEBI આ ડોક્યુમેન્ટનું રિવ્યુ કરશે અને આગળની મંજૂરી આપશે.

કોઈ નવી મૂડી નહીં મળે: આ પ્રસ્તાવિત IPO માં માત્ર ઓફર ફોર સેલ (OFS) જ હશે. એટલે કે, વર્તમાન રોકાણકારો જ પોતાના શેર વેચવા માટે મુકશે. આનાથી એક્સચેન્જને કોઈ નવું ફંડ કે મૂડી મળશે નહીં.

IPOનો મુખ્ય હેતુ: હાલમાં NSE માં અંદાજે 195,000 શેરહોલ્ડર્સ છે, જેમની પાસે એક્સચેન્જનો 100 ટકા હિસ્સો છે. આશિષ ચૌહાણના મતે, આ IPO નો હેતુ બિઝનેસ વધારવા માટે ફંડ ભેગું કરવાનો નથી, કારણ કે કંપની પહેલેથી જ સારા નફામાં ચાલી રહી છે. તેનો મુખ્ય હેતુ વર્તમાન શેરહોલ્ડર્સને લિક્વિડિટી (શેર વેચવાની તક) પૂરી પાડવાનો છે. પબ્લિક લિસ્ટિંગથી કંપનીમાં પારદર્શિતા (Transparency) અને ગવર્નન્સ વધુ મજબૂત બનશે.

તૈયારીઓ શરૂ: ઇન્વેસ્ટમેન્ટ બેંકોને આમંત્રણ

NSEએ IPOની પ્રક્રિયાને આગળ વધારવા માટે ઇન્વેસ્ટમેન્ટ બેંકો પાસે પ્રસ્તાવ (Request for Proposal) મંગાવ્યા છે. રિપોર્ટ્સ મુજબ, એક્સચેન્જ માર્ચ 2026 ના મધ્ય સુધીમાં IPO માટે એડવાઈઝર પસંદ કરવાનું પ્લાનિંગ કરી રહ્યું છે.

આ પ્રક્રિયાને સુવ્યવસ્થિત કરવા માટે ફેબ્રુઆરીની શરૂઆતમાં જ LIC ના પૂર્વ MD તબલેશ પાંડેયની અધ્યક્ષતામાં એક વિશેષ 'IPO કમિટી' બનાવવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, લિસ્ટિંગ પ્રક્રિયા પર ચાંપતી નજર રાખવા માટે રોથ્સચાઈલ્ડ એન્ડ કંપની (Rothschild & Co) ને ઇન્ડિપેન્ડન્ટ એડવાઈઝર તરીકે નિમવામાં આવ્યા છે.

8 વર્ષથી પેન્ડિંગ છે NSE નો IPO

નોંધનીય છે કે માર્કેટ શેરની દ્રષ્ટિએ NSE દેશનું સૌથી મોટું સ્ટોક એક્સચેન્જ છે. તેનો IPO છેલ્લા 8 વર્ષ કરતાં વધુ સમયથી પેન્ડિંગ છે. સૌથી પહેલા ડિસેમ્બર 2016 માં IPO માટે પ્રોસ્પેક્ટસ દાખલ કરવામાં આવ્યું હતું. જોકે, લાંબી રાહ જોયા બાદ ગયા વર્ષે ઓગસ્ટ મહિનામાં NSE ને તેના પ્રસ્તાવિત IPO માટે માર્કેટ રેગ્યુલેટર SEBI તરફથી 'નો ઓબ્જેક્શન સર્ટિફિકેટ' (NOC) મળી ચૂક્યું છે.

NSE નો IPO ભારતીય શેરબજાર માટે એક ઐતિહાસિક ઘટના બની રહેશે. નિયમોને કારણે ભલે કંપની પોતાના પ્લેટફોર્મ પર લિસ્ટ ન થાય, પરંતુ તેના પબ્લિક લિસ્ટિંગથી શેરહોલ્ડર્સ અને માર્કેટના ગવર્નન્સમાં મોટો સુધારો જોવા મળશે. હવે આગામી મહિનાઓમાં SEBI સમક્ષ DRHP ક્યારે ફાઈલ થાય છે તેના પર સૌની નજર રહેશે.

આ પણ વાંચો- US-Iran War: ટ્રમ્પે જે AI મોડલ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો, ઈરાન પર હુમલા માટે અમેરિકન સેનાએ એ જ ‘Claude' નો ઉપયોગ કર્યો!

ડિસ્ક્લેમર: Moneycontrol.com પર વ્યક્ત કરાયેલા મંતવ્યો નિષ્ણાતોના અંગત મંતવ્યો છે. આ માટે વેબસાઇટ અથવા મેનેજમેન્ટ જવાબદાર નથી. મની કંટ્રોલ યુઝર્સને કોઈપણ રોકાણ નિર્ણય લેતા પહેલા પ્રમાણિત નિષ્ણાતની સલાહ લેવાની સલાહ આપે છે.