ભારતે હાઈપરસોનિક મિસાઈલનું સફળ કર્યું પરીક્ષણ: પ્રોજેક્ટ વિષ્ણુએ રચ્યો ઈતિહાસ!

Hypersonic Missile Project Vishnu: ભારતે રક્ષા ક્ષેત્રે એક ઐતિહાસિક સફળતા હાંસલ કરી છે. ડિફેન્સ રિસર્ચ એન્ડ ડેવલપમેન્ટ ઓર્ગેનાઈઝેશન (DRDO) દ્વારા પ્રોજેક્ટ વિષ્ણુ અંતર્ગત વિકસાવવામાં આવેલી એક્સટેન્ડેડ ટ્રેજેક્ટરી-લોન્ગ ડ્યુરેશન હાઈપરસોનિક ક્રૂઝ મિસાઈલ (ET-LDHCM) નું સફળ પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું છે. આ મિસાઈલ મેક 8ની ઝડપે, એટલે કે ધ્વનિની ગતિથી 8 ગણી ઝડપે ઉડાન ભરે છે અને 1,500 કિલોમીટર દૂરના લક્ષ્યોને અચૂક નિશાન બનાવી શકે છે.

મિસાઈલની વિશેષતાઓ

આ હાઈપરસોનિક મિસાઈલ ભારતની અત્યાધુનિક રક્ષા ટેકનોલોજીનું પ્રતીક છે. તેની કેટલીક મુખ્ય ખાસિયતો આ પ્રમાણે છે:-

* ઝડપ: મેક 8 (આશરે 11,000 કિલોમીટર પ્રતિ કલાક), જે બ્રહ્મોસ મિસાઈલની ઝડપ (મેક 2.8) થી લગભગ ત્રણ ગણી વધુ છે.

વોરહેડ: 1,000 થી 2,000 કિલોગ્રામના પરંપરાગત અથવા ન્યુક્લિયર વોરહેડ વહન કરવાની ક્ષમતા.

* લો-એલ્ટિટ્યુડ ફ્લાઈટ: રડારને ચકમો આપવા માટે નીચી ઊંચાઈએ ઉડાન ભરવાની ક્ષમતા.

મલ્ટી-પ્લેટફોર્મ: જમીન, સમુદ્ર અને હવામાંથી લોન્ચ કરી શકાય છે, જે તેને વ્યૂહાત્મક રીતે લવચીક બનાવે છે.

પ્રોજેક્ટ વિષ્ણુ: ભારતની હાઈપરસોનિક યાત્રા

પ્રોજેક્ટ વિષ્ણુ એ DRDOનો સૌથી મહત્વાકાંક્ષી પ્રોજેક્ટ છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય 12 અલગ-અલગ હાઈપરસોનિક સિસ્ટમ્સનો વિકાસ કરવાનો છે, જેમાં હુમલાખોર મિસાઈલ્સ અને ઈન્ટરસેપ્ટર્સનો સમાવેશ થાય છે. આ પ્રોજેક્ટ હેઠળ નવેમ્બર 2024માં પ્રથમ સફળ સ્ક્રેમજેટ એન્જિન ટેસ્ટ કરવામાં આવ્યું હતું, જે 1,000 સેકન્ડ સુધી ચાલ્યું હતું. આ ટેસ્ટે ભારતની સ્ક્રેમજેટ ટેકનોલોજીમાં મહારતનો પુરાવો આપ્યો હતો.

ET-LDHCM મિસાઈલ સંપૂર્ણ સ્વદેશી ટેકનોલોજીથી વિકસાવવામાં આવી છે, જેમાં MSMEs અને ખાનગી રક્ષા કોન્ટ્રાક્ટર્સનું નોંધપાત્ર યોગદાન છે. આ મિસાઈલ 2,000 ડિગ્રી સેલ્સિયસના ઉચ્ચ તાપમાનને સહન કરી શકે છે અને તેની મેનુવરેબિલિટી તેને રડાર અને એર ડિફેન્સ સિસ્ટમથી બચવામાં સક્ષમ બનાવે છે.

બ્રહ્મોસ સાથે સરખામણી

બ્રહ્મોસ મિસાઈલ, જે ભારત અને રશિયાના સંયુક્ત સાહસનું પરિણામ છે, તેની ઝડપ મેક 2.8 અને રેન્જ 450 કિલોમીટર સુધી વધારવામાં આવી છે. જોકે, ET-LDHCM આ બંને પાસાઓમાં બ્રહ્મોસને ઘણું પાછળ છોડે છે. જ્યાં બ્રહ્મોસની રેન્જ અને ઝડપ મર્યાદિત છે, ત્યાં ET-LDHCM લગભગ બમણી ઝડપ અને ત્રણ ગણી રેન્જ ધરાવે છે, જે તેને વધુ ઘાતક અને દૂરગામી બનાવે છે.

વૈશ્વિક સ્થાન

આ સફળ પરીક્ષણ સાથે, ભારત યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ, રશિયા અને ચીન જેવા દેશોની શ્રેણીમાં સામેલ થઈ ગયું છે, જેમની પાસે હાઈપરસોનિક મિસાઈલ ટેકનોલોજી છે. આ મિસાઈલ ભારતની વ્યૂહાત્મક શક્તિને મજબૂત કરશે, ખાસ કરીને ચીન અને પાકિસ્તાન સાથેના ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવને ધ્યાનમાં રાખીને.

ભવિષ્યની સંભાવનાઓ

આ હાઈપરસોનિક ટેકનોલોજી માત્ર રક્ષા ક્ષેત્રે જ નહીં, પરંતુ સ્પેસ લોન્ચ, ડિઝાસ્ટર રિસ્પોન્સ અને ઔદ્યોગિક નવીનતાઓમાં પણ ઉપયોગી થઈ શકે છે. આ પ્રોજેક્ટથી સ્થાનિક ઉદ્યોગોને પ્રોત્સાહન મળશે અને રોજગારીની નવી તકો ઊભી થશે.

આ પણ વાંચો- ગુજરાતમાં મેઘરાજાનો વિરામ: 24 કલાકમાં 62 તાલુકામાં વરસાદ, જાણો ક્યાં કેટલો પડ્યો